ใจสุข...สุขใจ

โดย...ดนัย จันทร์เจ้าฉาย ภาพ คลังภาพโพสต์ทูเดย์

ทุกวันนี้โลกเจริญขึ้นมาก โดยเฉพาะเทคโนโลยีด้านการสื่อสาร แต่ปรากฏว่าจำนวนผู้ป่วยที่มีอาการทางจิตประสาท เช่น เครียด นอนไม่หลับ ซึมเศร้า กลับเพิ่มมากขึ้นอย่างก้าวกระโดด จนกล่าวได้ว่า ยิ่งเทคโนโลยีด้านการสื่อสารเจริญก้าวหน้า ช่วยให้คนติดต่อกันได้รวดเร็ว มีประสิทธิภาพมากขึ้นเท่าไหร่ จำนวนผู้ป่วยทางด้านสุขภาพจิตก็มีมากขึ้นเป็นเงาตามตัว

ลองสังเกตตัวเองดูก็ได้ครับ เดี๋ยวนี้ใช้โทรศัพท์มือถือกันทุกคน ใช้อินเทอร์เน็ตกันจนเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน วันไหนลืมโทรศัพท์มือถือ หรือใช้อินเทอร์เน็ตไม่ได้ เราก็จะรู้สึกอึดอัดใจ หงุดหงิด วิตกกังวล เครียด หรือถึงกับซึมเศร้าเลยทีเดียว

องค์การอนามัยโลกประกาศว่า ในปี พ.ศ. 2554 ที่ผ่านมา คาดว่ามีผู้ป่วยด้วยโรคซึมเศร้าถึง 350 ล้านคนทั่วโลก และในปี พ.ศ. 2563 ปัญหาด้านสุขภาพจิต หรือโรคทางจิตประสาทจะทวีความรุนแรงมากขึ้น จนอาจเป็นโรคที่ก่อปัญหาให้กับมนุษย์เป็นอันดับ 2

สำหรับประเทศไทย กระทรวงสาธารณสุขก็ได้ประกาศว่า ปี พ.ศ. 2555 มีคนไทยป่วยเป็นโรคซึมเศร้าถึง 3 ล้านคน แต่ถ้ารวมผู้ป่วยโรคด้านสุขภาพจิตทั้งหมดก็มีสูงถึงร้อยละ 20 ของประชากร แสดงให้เห็นว่าปัญหาด้านสุขภาพจิต โดยเฉพาะโรคซึมเศร้าเป็นโรคที่กำลังทวีความรุนแรงอย่างมาก

เมื่อเร็วๆ นี้ ก็เพิ่งมีข่าว “เจ้าหญิงมาซาโกะ” พระชายาของเจ้าฟ้าชายนารุฮิโต มกุฎราชกุมารญี่ปุ่นปรากฏโฉมครั้งแรกในรอบทศวรรษ หลังเก็บตัวเงียบนานกว่า 11 ปี เพื่อรักษาอาการป่วยจากโรคซึมเศร้ารุนแรง

ซึ่งเป็นเรื่องที่ดี และพิสูจน์ว่าโรคนี้สามารถรักษาได้ ที่สำคัญเราสามารถป้องกันได้ โดยเริ่มต้นที่ตัวเองครับ หมั่นดูแลหัวใจของเราให้ดี ดังที่พระพุทธองค์ทรงตรัสไว้ว่า “ใจเป็นใหญ่ ใจเป็นประธาน ทุกสิ่งทุกอย่างสำเร็จได้ด้วยใจ ...

ผมก็เชื่ออย่างนั้นครับ “จิต” ของเรานี้มีพลัง คิดอย่างไรก็เป็นอย่างนั้นจริงๆ

พระอาจารย์มิตซูโอะ คเวสโก เมตตาแนะนำไว้ในหนังสือ “ใจดี” ท่านสอนให้เราเริ่มต้นวันใหม่ด้วย “ใจดี” คือ เมื่อตื่นขึ้นมา ให้สังเกตดูจิต หากจิตใจไม่เบิกบานเท่าที่ควร ก็ให้เรายิ้มน้อยๆ ในใจ ระลึกถึงความสุขที่แท้จริง ให้เราคิดครับ อารมณ์เศร้าใจ ไม่ใช่เรา ไม่ใช่ของเรา แล้วหายใจเข้าลึกๆ หายใจออกยาวๆ หายใจเข้าสบาย หายใจออกสบาย บอกกับตัวเองในใจ หายใจเข้ารู้สึกดี หายใจออกรู้สึกดี ความรู้สึกดีๆ สัมผัสกับจิตที่ยังไม่เบิกบาน ทุกครั้งที่หายใจเข้า หายใจออก จนความรู้สึกดีๆ เบิกบานใจเข้ามาแทน ลมหายใจ ความสุข จิต จนเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ใจก็เป็น “สุข” เป็นการเริ่มต้นวันใหม่ด้วยใจดี

หวังว่าคงไม่ยากเกินไปนะครับ ให้เราหมั่นทำอย่างนี้ทุกวัน ตราบใดที่เรายังมีลมหายใจอยู่ เริ่มต้นฝึกตั้งแต่วันนี้ครับ อย่าได้ประมาท หมดลมวันไหนหมดสิทธิเลยนะครับ

พระท่านบอกว่า การเจริญอานาปานสติ กำหนดรู้ลมหายใจอยู่สม่ำเสมอ สามารถหยุดโรคทางใจได้ อานาปานสติ คือ มีสติระลึกรู้ลมหายใจเข้า ลมหายใจออก ติดต่อกัน ต่อเนื่องกัน

เมื่อเกิดความรู้สึกตัวกับลมหายใจเข้า ลมหายใจออกแล้ว ก็ทำให้หยุดคิดฟุ้งซ่านได้ การตั้งสติหายใจเข้าลึกๆ หายใจออกยาวๆ ช่วยทำให้เกิดความรู้สึกตัวชัดเจน เมื่อมีความรู้สึกตัวชัดเจนกับลมหายใจเข้า ลมหายใจออกแล้ว ความคิดที่ไม่ดี ความรู้สึกที่ไม่ดีก็ตั้งอยู่ไม่ได้ ความรู้สึกตัว ความสงบ สบายใจจะเข้ามาแทน

ดังนั้น สุขภาพใจดี จึงสามารถทำได้ ที่นี่ เดี๋ยวนี้ สุขภาพใจดี ก็หมายถึง จิตใจที่มีสติควบคุม จึงทำให้ใจสงบเป็นปกติ มีความสุขและสบายใจ ซึ่งเป็นคุณภาพของจิตใจที่มนุษย์ทุกคน ทุกชาติ ทุกภาษา เข้าถึงได้ที่นี่ เดี๋ยวนี้

เราต้องเชื่อมั่นว่า ความสุขนั้นมีอยู่กับเราทุกคน ดังที่พระพุทธองค์ตรัสไว้ว่า “ธรรมชาติของจิตเราทุกคน ผ่องใสโดยธรรมชาติ” เหมือนน้ำบริสุทธิ์ ใสสะอาด เพียงแต่เราไม่รู้ หรือยังสัมผัสไม่ได้ เพราะถูกอารมณ์ความรู้สึกนึกคิดที่มีอุปกิเลส ครอบงำจิตใจ เป็นเหตุที่ทำให้เรารู้สึกเศร้าใจ ไม่สบายใจ

ฉะนั้น เราจะมีความสุขได้ต้องอาศัย “จิตใจ” ที่คิดดี พูดดี ทำดี และต้องเริ่มต้นที่ตัวเราเท่านั้นครับ

สิ่งสำคัญที่เราต้องระวังมากที่สุดในการดำเนินชีวิตนั้น คือ “ความคิด” เราผู้เป็นนายของจิต ต้องมีสติปัญญารู้เท่าทันในทุกขณะ แล้วความสุขสงบแห่งจิตจะปรากฏ

การมีสุขภาพ “ใจดี” นั้น จะทำให้เราเป็นคน “คิดก่อนคิด” อย่างสมบูรณ์แบบครับ

สุดท้ายนี้ ขอบอกบุญใหญ่ให้เพื่อนๆ ได้มีส่วนร่วมในการสร้างวัดป่าสุขใจ เพื่อลมหายใจที่เป็นสุขของทุกคนครับ กับโครงการทอดผ้าป่าสามัคคีสมทบทุนจัดซื้อที่ดิน ๕๐ ไร่ เพื่อสร้างสถานปฏิบัติธรรม “วัดป่าสุขใจ (บางบ่อ)” ถนนบางนาตราด จ.สมุทรปราการ เพื่อเป็นสถานที่รักษาศีลและเจริญภาวนา อันเป็นวัดสาขาของวัดเมตตากิตติคุณ จ.อุดรธานี

ทั้งนี้ คณะกรรมการจัดผ้าป่า มีกุศลเจตนาร่วมกันในการสร้างสถานปฏิบัติธรรมสำหรับประชาชน โดยมีสภาพแวดล้อมเช่นเดียวกับวัดป่าที่ปกคลุมด้วยต้นไม้นานาพรรณ เพื่อความสัปปายะ เหมาะแก่การปฏิบัติข้อวัตร และภาวนาของพระภิกษุสงฆ์ตามพระธรรมวินัย

มูลนิธิธรรมดี ขอเชิญชวนผู้มีจิตศรัทธาร่วมทอดผ้าป่าฯ จัดซื้อที่ดิน และสร้างสถานปฏิบัติธรรม ตามกำลังศรัทธา หรือกองละ 2,500 บาท ที่บัญชีออมทรัพย์ “มูลนิธิธรรมดี” ธนาคารกสิกรไทย สาขาสยามสแควร์ เลขที่ 02-622-5377-7 และกรุณาแจ้งการโอนเงิน พร้อมชื่อ/ที่อยู่ และระบุในเอกสารว่า “ร่วมซื้อที่ดินและสร้างวัดป่า” เพื่อการจัดส่งใบอนุโมทนาบัตรได้ที่โทรสาร 02-610-2378 หรือ อีเมล dhamdeeonline@ gmail.com และขอเชิญร่วมพิธีทอดผ้าป่าฯ ในวันเสาร์ที่ 25 พ.ค. 2556 ณ วัดเมตตากิตติคุณ จ.อุดรธานี ตั้งแต่เวลา 08.30 น. เป็นต้นไป สอบถามเส้นทางโทร. 080-006-8047 หรือ 085-467-6755

ขออนุโมทนากับมหากุศลจิตในการร่วมสร้างวัดป่า เพื่อลมหายใจที่เป็นสุขของทุกคนครับ