‘ศุภวัตร ทองละมุล’ ถ่ายทอด ‘อารยธรรมสุวรรณภูมิ’

โดย...เสน่ห์จันทน์

“ศุภวัตร ทองละมุล” จัดเป็นศิลปินที่เขียนภาพเกี่ยวกับวัฒนธรรมประเพณี ด้วยเวลากว่า 20 ปี ที่ศุภวัตร เป็นนักเดินทางไปยังสถานที่สำคัญในอดีต ไปสัมผัสวัฒนธรรมประเพณียังที่ต่างๆ ทั้งในประเทศและในแถบประเทศเพื่อนบ้าน ไม่ว่าจะเป็น ลาว เมียนมาร์ กัมพูชา เวียดนาม เขายังได้ส่งต่อสิ่งที่เขาได้รู้สึกประทับใจและซาบซึ้งในความสวยงาม ความเกี่ยวพันกันของประเพณีวัฒนธรรมของประเทศเพื่อนบ้าน ผ่านงานศิลปะที่เขาถนัด

ในครั้งนี้ ศุภวัตรรวบรวมผลงานดรออิ้งดินสอชาร์โคลบนกระดาษ 50 ชิ้น มาจัดนิทรรศการเดี่ยวครั้งใหญ่อีกครั้ง ภายใต้ชื่อ “อารยธรรมสุวรรณภูมิ” ซึ่งเป็นคอนเซปต์ของการสร้างสรรค์งานชุดนี้ทั้งหมด

3 ปี คือจำนวนเวลาที่ศุภวัตรได้สร้างสรรค์งาน จุดเริ่มต้นมาจากการเขียนหนังสือ “อารยธรรมไทยลาวและสุวรรณภูมิ” และต่อยอดออกมาเป็นงานศิลปะ เขาใช้เวลา 3 ปี เขียนภาพเกี่ยวกับผู้คน ทิวทัศน์ วัฒนธรรมประเพณี ในกลุ่มประเทศเพื่อนบ้านที่ตั้งอยู่ในบริเวณเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เขาทำงานต่อเนื่องทุกวัน ได้ผลงานเกือบ 400 ภาพ แต่เมื่อถึงเวลาต้องคัดเลือกชิ้นงานที่ดีที่สุดตอบโจทย์มากที่สุด และดูแล้วมีความน่าสนใจ

“ผมมาคิดว่าก่อนอาเซียนจะเปิดในปี 2558 มันมีความน่าสนใจ ก่อนหน้านี้รอบบ้านเรามีความเกี่ยวเนื่องเกี่ยวพันกันหลายอย่าง ทั้งประเพณี วัฒนธรรม ความเป็นอยู่ บ้านเมืองของเรามีลักษณะที่มีความใกล้เคียงกัน หรือจะเรียกได้ว่าเหมือนกันก็ได้ด้วยการรับและสืบทอดประเพณีรวมทั้งความเชื่อต่างๆ มาจากบรรพชน และคนในแถบชายแดนก็มีการเกี่ยวดองกัน พื้นที่ไม่ได้ปิดกั้น”

ศุภวัตร บอกว่า เขาถ่ายทอดอารยธรรมสุวรรณภูมิอย่างศิลปินเขียนรูปไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ ดังนั้นตรงไหนงาม ตรงไหนที่กระทบความรู้สึก เป็นแรงบันดาลใจก็จดจำนำมาถ่ายทอด ซึ่งคนดูจะเป็นตัวเอก เพราะคนเป็นคนดำเนินเรื่องของประเพณีวัฒนธรรม คนมีความสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อม การแต่งตัว

“งานของผมอยู่ตรงกลางระหว่างอดีตปัจจุบันอนาคต เป็นภาพวาดที่ถูกวาดขึ้นมาใหม่ เหมือนเราใช้ธีมเรื่องกำหนด ผู้ชมจะเห็นเรื่องของอดีตกับปัจจุบันถูกเรียงขึ้น เห็นภาพที่มันเรียงกัน มีความรู้สึกในแต่ละภาพ ภาพที่คัดมาคิดว่ามีเรื่องที่น่าสนใจในความรู้สึกของคนวาดภาพ เป็นทิวทัศน์ เรื่องของคน ภาพโบราณที่มีความน่าสนใจไม่ว่าจะในสยาม ตั้งแต่ ร.5 เป็นต้นมา ภาพในลาวช่วงที่ต่างชาติกำลังเข้ามา ภาพในยุคนี้จะมีความใกล้เคียงกัน โทนสี”

ด้วยเหตุนี้ศิลปินจึงเลือกเขียนรูปขาวดำ “ขาวดำให้ความรู้สึกนิ่งมากกว่าสี พอเรามองสีอารมณ์มันจะกระจัดกระจาย แต่โทนสีขาวดำจะให้ความรู้สึกนิ่งและมองสำรวจภาพนั้นช้าๆ ภาพขาวดำจะมีความอิ่มดูได้เรื่อยๆ และเนิ่นนาน ที่เลือกเพราะคิดว่าการเขียนลักษณะของขาวดำในธีมนี้น่าสนใจ และผมเขียนภาพเหมือนจริง เพราะถ้าเรามองเห็นความเหมือนจริง เราจะมีความอิ่มมากกว่า อย่างมองผ้าซิ่นมองว่าลายอะไร งานเหมือนจริงสื่อในเรื่องของประเพณีวัฒนธรรมได้น่าสนใจมากกว่า”

ช่วงที่ทำงานศุภวัตรบอกว่า ทำงานทุกวันเหมือนพนักงานออฟฟิศ ภาพที่เขียนเนื้อหาไม่เปลี่ยน แต่ในเรื่องของเทคนิคยิ่งเขียนยิ่งสนุกขึ้น “ตอนแรกๆ ผมจะไปสนใจว่ามันต้องเป็นนั่นนี่ คิดว่ามันควรเป็นทำนองนี้ แต่ทำไปเรื่อยๆ มันมีความฟรี สบายใจขึ้น ทำเทคนิคเขียนภาพขึ้นมา จากเขียนขาวดำมาเรื่อยๆ จนถึงก่อนที่จะปิดงาน ความหลากหลายของขาวดำมีหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นดินสอชาร์โคล ยางลบ ปรุงเทคนิคพวกนี้ให้เข้ากับเนื้อหาก็สนุกมากขึ้น”

20 ปีกับการทำงานศิลปะ และเลือกนำเสนอเกี่ยวกับวัฒนธรรมประเพณี ศุภวัตรได้คำตอบง่ายๆ เพียงว่า มีความสุขตรงนี้ ไม่รีบ ค่อยๆ ทำไปเรื่อยๆ เสมือนการสืบสานที่ต้องใช้เวลาเช่นกัน

สนใจเข้าชมนิทรรศการได้ที่ หอศิลป์จามจุรี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ชั้น 1 ห้อง 34 ระยะเวลาการแสดงงานเปิดให้เข้าชมตั้งแต่วันที่ 4-15 พ.ค. 2556 เวลาเข้าชม วันจันทร์ศุกร์ 10.00-19.00 น. และวันเสาร์อาทิตย์ เวลา 12.00 น.18.00 น.

ศุภวัตร ทองละมุล จบการศึกษา วิทยาลัยอาชีวศึกษาอุบลราชธานี และศิลปกรรมศาสตร์บัณฑิต คณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

เคยมีนิทรรศการเดี่ยวมาแล้วหลายครั้ง อาทิ ปี 2545 นิทรรศการจิตรกรรม “แสงแห่งศรัทธา” ณ กองดีแกลลอรี่ จ.เชียงใหม่

ปี 2548 นิทรรศการจิตรกรรม “แสงแห่งศรัทธา” ณ หอศิลป์จามจุรี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กรุงเทพฯ นิทรรศการจิตรกรรม “9 ปีสู่แสงแห่งศรัทธา” ณ หอศิลปวัฒนธรรมเมืองเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่ นิทรรศการจิตรกรรม “แสงแห่งศรัทธา...ศรัทธาแห่งแสง” ณ แกลลอรี่ปาณิศา จ.เชียงใหม่