เมล็ดไข่ไก่และเจ้าหญิงนิทรา

โดย...เสน่ห์จันทน์

ด้วยความสงสัยว่า เมล็ด ไข่ไก่ และเจ้าหญิงนิทรา มาเกี่ยวข้องกันได้อย่างไร จึงต้องนำพาตัวเองเข้าไปสู่...จินตนาการแสนสนุกกับการไขปริศนา จุดกำเนิดของเมล็ดพืชอันน่าทึ่ง ตามคำโปรยบนหน้าปกหนังสือ “เมล็ดไข่ไก่และเจ้าหญิงนิทรา” ที่ชื่อเรื่องชวนฉงนสงสัยและน่าติดตามเสียนี่กระไร

“เมล็ดไข่ไก่และเจ้าหญิงนิทรา” ผลงานของ “คณา คชา” นามปากกาของ “คณาพร สัมฤทธิ์ล้วน” ซึ่งมีชื่อชั้น รู้จักในฐานะนักเขียนวรรณกรรมเยาวชน

สำหรับเรื่องนี้ คณา คชา บอกว่า เป็นงานเขียนเชิงสารคดีที่เด็กๆ อ่านง่าย เพราะอาศัยการเขียนแบบวรรณกรรมเข้าไปช่วยด้วย ทำให้สาระความรู้เกี่ยวกับเมล็ดพืชที่เด็กๆ มักส่ายหน้า เพราะนึกถึงตำราความรู้ในห้องเรียน ทว่าการใช้กลวิธีการนำเสนอแบบงานวรรณกรรมช่วยสร้างภาพและอรรถรสดึงดูดความสนใจของเด็กๆ ได้

“ที่เลือกเขียนงานแนววรรณกรรมเยาวชนเพราะไม่มีกรอบอะไรมากมาย ทุกสิ่งเป็นไปได้ ไม่มีข้อจำกัด คือสามารถจินตนาการได้อย่างเต็มที่ กรอบที่มีเรื่องเดียวคือความดีความงาม ส่วนวิธีการนำเสนอจะไม่มีกรอบในการเล่าเรื่อง กลวิธีไม่มีข้อจำกัด” คณา คชา กล่าว เนื้อหาที่นำเสนอในเรื่องนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับ “เมล็ดพืช” แต่ไข่ไก่ เจ้าหญิงนิทรา มาเกี่ยวข้องได้อย่างไรนั้น นี่แหละคือความไร้กรอบและการจินตนาการอันเกิดจากการสังเกตและนำมาเปรียบเทียบ เพื่อให้เด็กๆ อ่านแล้วเห็นภาพเกิดความเรียนรู้ที่เข้าใจได้โดยง่าย

“เป็นความชอบส่วนตัว ชอบต้นไม้มาก จะขลุกอยู่กับต้นไม้ตลอด เป็นสิ่งใกล้ตัว เราเห็นทุกวันๆ มันพิเศษ มีแง่มุมแปลกให้เห็นแล้วเรามาเล่าให้สนุก เราก็เอาเรื่องจริงที่เกิดขึ้นรอบตัวมาผสมเชิงจินตนาการเอา อย่างเปรียบเทียบว่าเหมือนเจ้าหญิงนิทรา เพราะเมล็ดบางพันธุ์นั้นถูกกลบอยู่ใต้ดินนานเป็นพันๆ ปี แต่ก็ยังสามารถงอกขึ้นมาใหม่ได้ หรือเมล็ดไข่ไก่ เราก็เปรียบเทียบการเกิดการเจริญเติบโตของเมล็ดว่าเหมือนไข่ไก่ เพราะเทียบกันแล้วไข่ไก่เป็นอะไรที่เด็กๆ รู้จักคุ้นเคยมากกว่าเมล็ด เวลาเราอธิบายสิ่งที่เขารู้อยู่แล้วจะช่วยให้เข้าใจง่าย ถ้าจะสื่อสารให้เด็กเข้าใจต้องให้เห็นภาพ เราก็นึกขึ้นมาเมล็ดก็เหมือนลูกของต้นไม้ แต่มันคลอดออกมาไม่ได้เป็นต้นไม้ ต้องมีการฟูมฟัก ก็เปรียบเทียบเหมือนไข่ไก่ เพราะใกล้ตัวเขาหน่อย แม่ไก่ฟักก่อนไข่ถึงแตกออกมา”

ในการหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเมล็ด นอกจากประสบการณ์ที่เจอทุกๆ วันแล้ว ผู้เขียนได้มีการค้นคว้าจากหนังสือต่างๆ อีกมากมาย “อันนี้เป็นประสบการณ์ที่เจอทุกๆ วัน ต้องขลุกกับต้นไม้เป็นเวลานาน พอเวลาเขียนก็ศึกษาเป็นพิเศษ มาถึงจุดหนึ่งที่เราน่าจะนำมาเขียนเล่าได้ มีประเด็นในการนำเสนอแล้ว ก็ลงไปในรายละเอียด ต้องหาข้อมูลเพิ่มเติมเยอะ เวลาจะทำงานเขียนทุกครั้ง หาหนังสือที่เชื่อถือได้เอามาเทียบเคียงหลายๆ ที่ มาเปรียบเทียบกับประสบกาณ์ที่เราเห็นว่ามันใช่ เพราะเราสังเกตไปด้วย ถ้าไม่สังเกตไม่เรียนรู้จนกระทั่งเข้าใจได้คงไม่สามารถมาถ่ายทอดได้ เพราะเราต้องเข้าใจมันก่อน ส่วนเมล็ดที่ยกมาเล่าในหนังสือส่วนใหญ่อยู่ในรั้วบ้าน”

การเขียนหนังสือให้เด็กอ่านนั้นต้องอาศัยความเข้าใจในความเป็นเด็กด้วย “ที่เขียนเป้าหมายก็คือเด็ก 10 กว่าขวบ โชคดีเรามีลูกด้วย จะเห็นว่ามีหนังสือให้ความรู้เชิงวิทยาศาสตร์ที่เป็นการ์ตูน เขาก็ชอบ ความรู้บางอย่างมันไกลตัวไม่ใช่เรื่องที่เขาจะใกล้ตัวได้เลย แต่เราก็ต้องพยายามโยงมาให้ใกล้ตัวเขา แล้วเขาจะเกิดความสนใจ อย่างเรื่องนี้เราก็ใช้การนำเสนอเป็นแม่กับลูกคุยกัน เดินดูเมล็ดที่เกิดขึ้นในบ้านแล้วเกิดคำถามคำตอบ เป็นการสื่อสารกันง่ายๆ ของแม่กับลูก”

การเดินทางของเมล็ดยังมีเรื่องราวอีกมากมาย นอกจากเมล็ดไข่ไก่ เมล็ดเจ้าหญิงนิทราแล้ว ยังมีอีกหลายๆ เมล็ดที่รอให้นักสังเกตมาเติมจินตนาการ...