จัดทัพ HR รับ AEC (1)

โดย รศ.ดร.ศิริยุพา รุ่งเริงสุข สถาบันบัณฑิตบริหารธุรกิจ ศศินทร์ แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ขอคุยเรื่องงานส่วนตัวของตัวเองสักหน่อยนะคะ ยอมรับเลยว่าช่วงนี้ได้รับเชิญให้ไปบรรยาย หรือฝึกอบรมเรื่องผลกระทบของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน และการเตรียมการในเรื่องบุคลากรบ่อยครั้งมาก อย่างน้อยเดือนละประมาณ 2 ครั้งค่ะ แสดงว่าองค์กร (โดยเฉพาะพวกองค์กรชั้นนำ) ในบ้านเรามีความตื่นตัวกันมากในเรื่องนี้ ส่วนองค์กรขนาดกลางและขนาดย่อมยังไม่เคลื่อนไหวกันมากมายนัก เข้าใจว่าในเรื่องของงบประมาณและความเข้าใจของผู้บริหารและฝ่าย HR ในเรื่อง AEC ยังมีจำกัดอยู่

บทความนี้ จึงมีจุดมุ่งหมายเพื่อช่วยกระตุ้นให้เกิดความตระหนักถึงโอกาส อุปสรรค และความท้าทายของ AEC ที่มีต่อองค์กรธุรกิจในบ้านเรา นอกจากนี้ก็จะพยายามนำเสนอแนวคิด แนวทางการเตรียมตัวและพัฒนาบุคลากรกับระบบการทำงานขององค์กรโดยรวม เพื่อให้ผู้บริหารที่มีงบประมาณจำกัดสามารถนำแนวคิดนี้ไปพัฒนาองค์กรและบริหารองค์กร “เชิงรุก” ได้อย่างเหมาะสม ก่อนที่ประเทศเราจะก้าวเข้าสู่ AEC ในปี 2015 ได้ทันการณ์

ขอมุ่งสู่ประเด็นเรื่องการบริหารคนเลยนะคะ เนื่องจากข้อตกลงของ AEC มีนโยบายให้มีการเคลื่อนย้ายอย่างเสรีของแรงงานที่มีทักษะใน 7 สาขาวิชาชีพ คือ วิศวกร สถาปนิก นักสำรวจ แพทย์ พยาบาล บัญชี ทันตแพทย์ (ซึ่งก็เป็นบุคลากรที่ประเทศเราขาดแคลนอยู่แล้ว)

นอกจาก 7 สาขาวิชาชีพนี้แล้ว เชื่อว่ายังมีแรงงานมีฝีมือในสาขาต่างๆ ที่จะเคลื่อนย้ายไปทำงานในกลุ่มประเทศอาเซียนและประเทศในทวีปเอเชีย หรือทวีปอื่นๆ กันด้วย เพราะในขณะนี้แม้ยังไม่เป็น AEC โดยสมบูรณ์ แรงงานไทยที่มีฝีมือ เช่น พวกช่างฝีมือต่างๆ ก็ได้ถูกกว้านตัวไปทำงานในประเทศแถบตะวันออกกลาง ไต้หวัน สิงคโปร์ กันเป็นหลายหมื่นหลายแสนคนแล้ว เพราะประเทศแถบตะวันออกกลางกำลังพัฒนาระบบสาธารณูปโภคของเขาอย่างเร่งด่วนเช่นกัน นี่เรากำลังพูดเฉพาะด้านแรงงานไทยที่จะหลั่งไหลออกไปสู่ต่างประเทศนะคะ

มาพูดกันในด้านที่ชาวต่างชาติจะหลั่งไหลถ่ายเทเข้าประเทศของเราดีกว่า เคยเห็นตัวเลขแรงงานระดับล่างที่ไม่ค่อยมีฝีมือจากประเทศเพื่อนบ้านที่มาทำงานทั้งโดยถูกกฎหมายและไม่ถูกกฎหมายแล้ว เรามีคนงานประเภทนี้กว่า 1 ล้านคนค่ะ ส่วนแรงงานมีฝีมือจากยุโรป อเมริกาเหนือก็ยังคงมีมาเรื่อยๆ แต่ที่จะได้รับความนิยมและมากันมากขึ้น คือ ชาวอินเดียและจีนที่จะมาทำงานบริหารในระดับกลางถึงสูง ส่วนคนไทยที่เก่งๆ ก็อาจเคลื่อนย้ายไปทำงานในสิงคโปร์และมาเลเซียที่จ่ายค่าตอบแทนดีกว่า

ลำพังต้องจัดการปัญหาเรื่องการเคลื่อนย้ายแรงงานเข้าออกระหว่างประเทศต่างๆ ใน AEC ก็ออกจะหนักหนาแล้ว ปัญหาต่อไปคือ เรื่องเกี่ยวกับการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมด้านวัฒนธรรม ระบบการประเมิน การจ่ายค่าตอบแทน สวัสดิการผลประโยชน์ต่างๆ ของบุคลากรในองค์กรที่มีความหลากหลายทางเชื้อชาติ ภาษา วัฒนธรรม วิธีการทำงาน ฯลฯ

คอนเฟิร์มได้เลยว่างานนี้ HR ต้องรับบทหนัก ต้องจัดเต็ม! ซึ่งคำถามต่อไปที่จะเกิดขึ้นก็คือ ผู้ที่ทำงาน HR ในบ้านเราพร้อมหรือยัง ทั้งในแง่ปริมาณและคุณสมบัติจะบริหารงานบุคลากรที่มีเนื้อหาแตกต่างไปจากเดิม?

ปัญหาด้าน HR ที่สามารถสรุปมาให้เห็นชัดๆ เมื่อ AEC ใกล้เกิดขึ้นหรือเกิดขึ้นแล้วก็คือ

1.การแย่งกันสรรหาคัดเลือก (ดึง) ดูดพนักงานระดับ Talent ระหว่างประเทศใน AEC ด้วยกัน

นอกจากจะแย่งกันใน 7 สาขาอาชีพดังกล่าวแล้ว ในสาขาวิชาชีพอื่นๆ โดยเฉพาะช่างฝีมือที่จบการศึกษาระดับ ปวช. ปวส. และพนักงานระดับปริญญาตรี ที่มีคุณสมบัติจะทำงานในธุรกิจบริการ เป็นต้น ซึ่งงานนี้ประเทศไหนจ่ายดีกว่าก็คงได้คนงานไปก่อน

2.การพัฒนา ฝึกอบรม มองภาพไว้ล่วงหน้าว่าเมื่อองค์กรได้พนักงานต่างชาติ ต่างภาษามาทำงาน เรื่องของการอบรมทั้งพนักงานใหม่และพนักงานเก่า (ที่เป็นคนไทย) ให้สื่อสารกันได้ ทำงานร่วมกันได้ก็ต้องมีเกิดขึ้นอย่างแน่นอน

3.การรักษา (Retention) พนักงานดีๆ ไม่ให้จากองค์กรไป งานนี้ถือเป็นงานสำคัญที่สุดและเร่งด่วนที่สุดที่ผู้บริหารและผู้บริหาร HR ต้องจัดการ ณ บัดนาว!

4.เรื่องผลตอบแทน งานนี้ยังไม่มีข้อมูลแน่นอน เพราะปัจจุบัน AEC ยังไม่มีข้อตกลง เรื่อง “มาตรฐานค่าตอบแทน” ดังนั้นคงเข้าลักษณะใคร (จ่าย) ดี ใครก็ได้ (พนักงานที่มีความสามารถไป) กระมัง HR ขององค์กรต่างๆ จึงต้องทำการบ้านดูว่าประเทศต่างๆ ใน AEC เขามีอัตราจ่ายค่าตอบแทนอย่างไร

เป็นอย่างไรคะ? งาน HR ยุค AEC นี่มีเพียบแปล้แน่นิ่งไปเลยใช่ไหมคะ?....

คราวหน้าคุยกันถึงกลยุทธ์การจัดทัพ HR รับ AEC กันต่อนะคะ