เตรียมรับมือ “ขยะข้อมูล ปฏิกูลข่าวสาร”

สังคมไทยหลังวันที่ 26 ก.พ. 2553 ยังตกอยู่ท่ามกลางอันตราย ยังไปไม่พ้นความเสี่ยงต่อ “สงครามกลางเมือง” ระหว่างคนไทยด้วยกันเอง

กลุ่มหนึ่ง หูตาพร่ามัวกับ “อัตตา” ที่ใหญ่คับบ้านคับเมือง

หรือไม่ก็คงหนีไม่พ้นตกไปอยู่ในกลุ่มของบุคคลที่กำลังหูตาพร่ามัวร่วมกันกับคนอื่นๆ ซึ่งพอหูตาพร่ามัวเสียแล้ว ก็ยากจะใช้ปัญญาอย่างคนปกติได้อีก ในโลกนี้จะมีอะไรน่าวิตกไปกว่าคนที่สูญเสียศักยภาพในการใช้ปัญญาอย่างคนปกติเป็นไม่มีอีกแล้ว คนเรานั้นเมื่อถูก “อคติ” ท่วมทับจิตใจจนหนาเตอะ ก็ยากเหลือเกินที่จะสามารถหวนกลับมาใช้ปัญญาอย่างเป็นกลางได้อีก และประเทศที่มากไปด้วยคนที่สุดโต่งทางปัญญาก็คือ ประเทศที่กำลังก้าวไปสู่ความเป็นรัฐที่ล้มเหลวอย่างไม่มีทางหลีกเลี่ยง

ในสถานการณ์ที่ “ข่าว” ถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองอย่างเข้มข้น เพื่อทำลายฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองอย่างทุกวันนี้ ควรที่เราคนไทยผู้รักประเทศไทยอันเป็นที่รักจะต้องมี “หลัก” ในการบริโภคข้อมูลข่าวสาร เพราะหากไม่มีหลักที่แน่นหนักเป็นหลักฐาน โอกาสที่จะพลัดหลงตกไปอยู่ท่ามกลางกระแสแห่ง “ข่าวปล่อย” อันมีพื้นฐานมาจาก “ข่าวลวง” ของพวก “สื่อเทียม” ก็มีอยู่สูงเป็นอย่างยิ่ง

พระพุทธศาสนาได้เสนอท่าทีในการบริโภคข่าวสารอย่างมีสติไว้ในพระสูตรชื่อ “กาลามสูตร” (องฺ.ติก.20/505/241) ซึ่งพระสูตรนี้ฝรั่งตะวันตกยกย่องกันมากว่าเป็นพระสูตรที่แสดงท่าทีของความเป็น “ปัญญาชน” อย่างสูงยิ่ง เพราะหากใครปฏิบัติตามแล้วก็ยากมากที่จะถูก “กลืน” ด้วย “ขยะข้อมูล ปฏิกูลข่าวสาร”

ทำไมท่านจึงเน้นว่า “อย่าปลงใจเชื่อ” คำตอบก็เพราะว่า ท่านต้องการเน้นให้เรารู้จักใช้ “วิจารณญาณ” และลงมือปฏิบัติการทดสอบสิ่งที่อยู่ตรงหน้าของตนเองอย่างถี่ถ้วน (ซึ่งในกรณีนี้หมายถึงข้อมูลข่าวสาร) จนเกิดความรู้เชิง “ประจักษ์” ขึ้นมาด้วยตนเองอย่างมีหลักฐานแน่นแฟ้นแล้วนั่นแหละจึงค่อย “รับ” หรือ “ปฏิเสธ” ข่าวสารอย่างมีเหตุผล

คนไทยเรานั้นมีแนวโน้มที่จะ “เชื่อ” อะไรง่ายๆ อยู่แล้ว เพราะสังคมของเราไม่เน้นให้คนรู้จักการ “คิด” ด้วยสมองของตนเอง ดังนั้นเราจึงถูกมอมเมาด้วยขยะข้อมูลปฏิกูลข่าวสารกันอย่างง่ายดาย

การเป็นสังคมที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้จัก “คิดอย่างมีเหตุผล” นี่แหละคือหัวเชื้อชั้นดีที่จะทำให้คนไทยด้วยกันเอง ถูกลากจูงไปเป็นเครื่องมือของความรุนแรงอย่างง่ายดาย และมีส่วนอย่างสำคัญที่ทำให้ประชาธิปไตยของไทยมีค่าเท่ากับ “ธนาธิปไตย” มาอย่างยาวนาน

ก็หวังว่าท่าทีในการบริโภคข้อมูลข่าวสารอย่างที่กล่าวมาข้างต้นนี้ จะถูกเผยแพร่ให้กว้างขวางเพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการหยุดยั้งสงคราม “ไทยฆ่าไทย” ให้ลดความรุนแรงลง อย่างน้อยที่สุดก็น่าจะช่วยทำให้เรารู้จักหยุดพิจารณาทุกข้อมูลข่าวสารก่อนที่จะตัดสินใจเชื่ออะไรช้าลงสักนิดก็ยังดี