เที่ยวไปตามตะวัน

ตะวันดวงเดียวสามารถทำให้คนนับร้อยรวมตัวกันได้

โดย..กาญจน์ อายุ

ตะวันดวงเดียวสามารถทำให้คนนับร้อยรวมตัวกันได้ ไม่ใช่เพราะรูปทรงมันแปลกไปแต่เพราะแวดล้อมรอบดวงตะวันมันไม่เหมือนกัน คนจึงต้องเดินทางไปหาดวงตะวันในสถานที่ใหม่ เพื่อชมความสวยงามของตะวันและสถานที่ที่แสงตะวันส่องถึง

ครั้งนี้ได้ขึ้นไปชมตะวันฉายบนดอยหลายดอยเสียด้วย เริ่มที่ดอยแรก “ดอยช้าง” ณ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรที่สูงเชียงราย เส้นทางจากตัวเมืองเชียงรายไปดอยช้างขึ้นได้สองทาง ทางที่หนึ่ง รถตู้และรถเก๋งสามารถขึ้นได้สบายตามเส้นทางหลวงหมายเลข 1 เลี้ยวขวาไป อ.แม่สรวย ตามทางหลวงหมายเลข 118 ผ่านบ้านแสนเจริญ บ้านดอยล้าน ขับต่อไปอีกประมาณ 8 กม.จะถึงจุดหมาย รวมระยะทาง 74 กม. อีกเส้นทางหนึ่งใกล้กว่าเส้นแรก 30 กม. แต่ต้องใช้รถขับเคลื่อนสี่ล้อเพราะเส้นทางลาดชันและยังเป็นลูกรัง โดยไปตามเส้นทางหลวงหมายเลข 1211 เข้าไปทางหมู่บ้านห้วยส้านพลับพลา ผ่านฝายเก็บน้ำบ้านแม่มอญ บ้านห้วยส้านลีซอ รวมระยะทางทั้งสิ้น 43 กม.

 

เส้นทางที่สองนี้แม้ว่าจะไปถึงที่หมายได้ยากกว่า แต่ “ระหว่างทาง” สวยและน่าสนใจกว่ามาก เพราะต้องผ่านไร่ชาหมู่บ้านชาวเขาเผ่าลีซอ และทิวสนริมทางที่ขึ้นตามธรรมชาติ ถ้าขับไปเรื่อยๆ โดยไม่แวะจอดถ่ายภาพใช้เวลาประมาณหนึ่งชั่วโมงก็ถึงศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรที่สูงเชียงราย ดอยช้าง ด้านบนมีจุดน่าสนใจหลายจุด เช่น เรือนเพาะชำกาแฟอราบิกาและผลไม้เมืองหนาว

กาแฟอราบิกาเป็นพืชเศรษฐกิจที่ปลูกขึ้นมาทดแทนการนำเข้า โดยจะต้องปลูกบนพื้นที่ที่สูงจากระดับน้ำทะเลตั้งแต่ 700 ม.ขึ้นไป เช่น จ.เชียงราย เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน แพร่ น่าน และพะเยา ต้นกาแฟสามารถปลูกได้ทั้งในร่มและกลางแจ้ง โดยต้นที่ปลูกในร่มจะเริ่มให้ผลผลิตเมื่ออายุ 3 ปี ส่วนต้นกลางแจ้งจะให้ผลผลิตในปีที่ 2 แต่ไม่มากนักและจะให้ผลผลิตมากถึง 200 กก.ต่อไร่ เมื่อมีอายุ 46 ปี ราคาขายหน้าแปลงผลกาแฟสดขายได้ราคา 1820 บาทต่อ กก. แต่ถ้าขายในรูปสารกาแฟดิบจะขายได้ในราคา 150-180 บาทต่อ กก. เห็นราคานี้แล้วก็คิดถึงราคากาแฟในร้านกาแฟดังๆ ที่ขายกันแก้วละร้อยกว่าบาท ถ้าใครดื่มกาแฟดำหนึ่งแก้วก็เท่ากับซื้อกาแฟดิบได้หนึ่งกิโลกรัม

 

บริเวณศูนย์ฯ มีทั้งไร่กาแฟ แปลงมะคาเดเมีย และผลไม้เมืองหนาว และยังมีบริเวณแห่งความสงบที่เรียกว่าพุทธอุทยาน ผืนป่าไผ่และพรรณไม้ดอกสถานที่ประดิษฐานพระพุทธรูปหลายองค์ให้คนทุกศาสนาเข้าไปสักการะและอยู่ในความสงบเงียบของธรรมชาติ ด้านในมีบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ บ่อน้ำที่พระราชสำนักเคยนำน้ำในบ่อไปใช้กระทำพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยาพุทธมังคลาภิเษก เนื่องในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเจริญพระชนพรรษาครบรอบ 60 พรรษา ภายในบ่อเต็มไปด้วยปลามีหลายพันธุ์ตั้งแต่ปลาคาร์ปไปถึงปลาช่อนที่ชาวบ้านนำมาปล่อยเป็นทานที่แม้ว่าจะต่างสัญชาติพันธุ์ปลา แต่พวกมันก็อยู่ในบ่อเดียวกันเป็นบรรยากาศแปลกตาที่เห็นปลาคาร์ปอยู่กลางป่าของไทย

พุทธอุทยานในอดีตคือ พื้นที่ที่มีต้นพญาเสือโคร่งขึ้นอย่างหนาแน่น แต่ปัจจุบันเหลืออยู่ไม่กี่ต้นเพราะภาวะแบคทีเรียทำลาย โดยแบคทีเรียจะไปอุดท่อลำเลียงอาหารของต้น ทำให้กิ่งก้านตายลามไปถึงลำต้น ทำให้ต้นพญาเสือโคร่งส่วนมากยืนต้นตายพร้อมปมแบคทีเรียที่ยังเกาะอยู่

 

เมื่อเวลาใกล้เย็นถึงเวลาที่ทุกคนมุ่งหน้าสู่จุดชมพระอาทิตย์ตกบนศูนย์ฯ สูงจากระดับน้ำทะเล 1,450 ม. ด้านบนจะมีต้นสนและแปลงปลูกไม้เมืองหนาว มีศาลาพักและม้านั่งให้ชมพระอาทิตย์ตกอย่างดี จุดนี้จะเห็นเมืองเชียงรายและทิวเขาซับซ้อน ทิวเขาที่จะเห็นเป็นแนวสีทองทอดตัวสลับกันยามแสงอาทิตย์ใกล้ลับขอบเขา

เมื่อหมดแสงตะวันอากาศหนาวก็วิ่งมาแทนที่ เรียกได้ว่าอากาศเปลี่ยนจากร้อนเป็นหนาวเล่นเอาคนเฝ้าพระอาทิตย์ปรับตัวไม่ทัน พร้อมความมืดรอบทิศทางที่จะมีแสงบ้างก็เป็นแสงไฟจากบ้านเรือนด้านล่าง คนที่ต้องการนอนบริเวณที่ชมพระอาทิตย์ตกไม่สามารถทำได้ ต้องลงมาพักหรือกางเต็นท์ที่ศูนย์ฯ โดยจะมีห้องพักรับรอง 15 หลังหลากหลายแบบ ลานกางเต็นท์ ห้องน้ำ และบริการอาหารเครื่องดื่มให้บริการโดยเสียค่าใช้จ่ายราคาไม่แพง

 

จากตะวันลับที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรที่สูงเชียงราย ดอยช้าง เดินทางไปหาตะวันกันต่อที่ดอยกาดผี บ้านวาวี ห่างจากดอยช้างประมาณสองชั่วโมงเป็นเส้นทางลาดยางอย่างดีรถทุกชนิดสามารถไปได้ บนดอยกาดผีมีนักท่องเที่ยวไปกางเต็นท์หลายหลัง เพื่อรอสัมผัสแสงแรกของวัน ซึ่งถ้าเช้าไหนอากาศเป็นใจจะเห็นทะเลหมอกเบื้องล่าง เมื่อนับจำนวนคนบนดอยกาดผีด้วยสายตาน่าจะมีมากถึง 50 คน ที่สะบัดขี้ตาตื่นมาดูพระอาทิตย์ดวงเดิมขึ้น และผลลัพธ์ที่ได้ก็สมกับการตื่นเช้า เพราะดวงอาทิตย์สีแดงฉานค่อยๆ โผล่ขอบวงกลมมาทีละน้อยผ่านสันเขาอย่างใจเย็น พร้อมแสงสีส้มที่ส่องพร้อมเสียงไก่ขันเป็นเครื่องหมายบอกแก่ชาวโลกว่า “คุณยังมีชีวิตอยู่”

อีกวันหนึ่งของชีวิตขอเที่ยวไปตามตะวันต่อที่ดอยแม่สลอง ชาวบ้านแม่สลองในขณะที่ไปเห็นเป็นช่วงตรุษจีน ทำให้ได้เห็นวัฒนธรรมไหว้เจ้าของคนไทยเชื้อสายจีน หน้าบ้านแทบทุกหลังจะติดโคมแดงและกระถางต้นสนที่ตัดมาจากป่า คล้ายเทศกาลคริสต์มาสของชาวคริสต์ที่วางต้นคริสต์มาสไว้หน้าบ้าน แม่สลองในขณะนั้นจึงคึกคักและมีสีสันมากเป็นพิเศษในเทศกาลตรุษจีน และวัฒนธรรมจีนยังอยู่ในอาหารเลื่องชื่อขาหมูหมั่วโถว และการดื่มชาแทนน้ำเปล่าของคนท้องถิ่น

 

ชาวบ้านแม่สลองส่วนใหญ่เป็นคนไทยเชื้อสายจีนที่บรรพบุรุษเป็นอดีตทหารจีนกองพล 93 สังกัดพรรคก๊กมินตั๋งของนายพลเจียงไคเช็ก ที่ถอยร่นจากจีนแผ่นดินใหญ่ หลังพรรคคอมมิวนิสต์ของเหมาเจ๋อตุงยึดอำนาจได้สำเร็จ ในปี พ.ศ. 2504 รัฐบาลไทยอนุญาตให้ทหารสังกัดนายพลต้วนซีเหวิน 1.5 หมื่นคน อาศัยอยู่บนดอยแม่สลอง ทำให้ชาวแม่สลองมีเชื้อสายจีนเกือบทุกครอบครัว ที่ไม่ใช่ก็เป็นคนที่อพยพมาอยู่ใหม่เท่านั้น

นักท่องเที่ยวสามารถศึกษาประวัติศาสตร์เรื่องนี้ได้ที่พิพิธภัณฑ์วีรชนอดีตทหารจีนคณะชาติภาคเหนือประจำประเทศไทย ภายในจะให้ข้อมูลเรื่องการตั้งถิ่นฐานของคนจีนแม่สลองอย่างละเอียดและป้ายชื่อทหารจีนที่เสียชีวิตเป็นอนุสรณ์ระลึกถึงบรรพบุรุษของชาวแม่สลอง ในอาคารตรงกลางของพิพิธภัณฑ์จะเห็นตัวอักษรจีนสี่ตัวอ่านจากขวาไปซ้ายว่า “จิงจงเป้าโก๋ว” แปลว่า “ตอบแทนพระคุณแผ่นดินด้วยกำลังความซื่อสัตย์” แต่ที่น่าสนใจอยู่ที่ตัวอักษรจีนตัวที่สองอ่านว่า “จง” แปลว่า “ซื่อสัตย์” “จงซื่อสัตย์” (คนไทยอ่านแล้วมันได้ใจ)

บนดอยแม่สลองมีสถานที่ชมพระอาทิตย์ขึ้นที่ดีจุดหนึ่งคือ พระบรมธาตุเจดีย์ศรีนครินทร์ทราสถิตมหาสันติคีรี หรือเรียกสั้นๆ ว่า พระธาตุศรีนครินทร์ ตั้งอยู่บนยอดดอยที่ระดับความสูง 1,500 ม. เห็นเมืองแม่สลองได้ทั้งเมืองและเมื่อพระอาทิตย์ขึ้นพระธาตุที่ฉาบด้วยสีทองจะอร่ามเด่นตระการตา ส่วนช่วงเย็นก็สามารถขึ้นมาชมพระอาทิตย์ตกได้เช่นกันแต่สวยไม่เสร็จ เพราะมีภูเขาลูกหนึ่งสูงบัง ทำให้พระอาทิตย์ตกก่อนเวลาอันควร แต่เส้นทางขึ้นลงมายังพระธาตุสามารถชมพระอาทิตย์ตกระหว่างทางได้ในช่วงที่ไม่มีต้นไม้ใหญ่คั้นสายตา แต่ไม่ควรจอดรถถ่ายภาพ เพราะไม่มีไหล่ทางให้หยุดรถ

ตามทางดอยแม่สลองจะได้พบกับต้นพญาเสือโคร่งที่มีให้เห็นในเดือน ม.ค. แต่คาดว่าเมื่อเข้าเดือน ก.พ.ดอกน่าจะโรยหมดแล้ว และไร่ชาอูหลงที่มีปลูกกันมากเป็นเขาๆ ซึ่งทุกไร่สามารถเข้าไปถ่ายภาพได้ตามอัธยาศัย แต่ต้องรู้จักมารยาทในการใช้ของคนอื่น

เส้นทางเที่ยวไปตามตะวันใน จ.เชียงราย ยังไม่หมดเพียงสองดอย แต่กระดาษสามหน้ามันจำกัดไว้เพียงเท่านี้ ดังนั้นขอชวนเที่ยวไปตามตะวันกันต่อวันเสาร์หน้าเวลารุ่งสางที่สายลมแรง

ติดต่อที่พักที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรที่สูงเชียงราย โทร. 053605941 และ 053605955

พิพิธภัณฑ์วีรชนอดีตทหารจีนคณะชาติภาคเหนือประจำประเทศไทย เปิดบริการเวลา 08.00-17.00 น. ค่าบริการเข้าชม 20 บาท

&<2288;