ปรากฏการณ์แห่งสำนึกของสัตว์ประเสริฐ...ที่ควร (ตอน ๒๗)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

ปุจฉา : ขอกราบอาราธนาพระอาจารย์ได้กรุณาขยายความและยกตัวอย่างกรณีการออกแบบกฎหมายที่ต้องเป็นไปอย่างควบคู่กับศีลธรรม เพื่อให้กฎหมายนั้นสามารถรักษากลไกของสังคมให้ดำเนินไปอย่างสงบสุข

ขอกราบอาราธนาพระอาจารย์ได้วิสัชนาด้วยค่ะ

ดร.นิธินันท์ วิศเวศวร

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

วิสัชนา : การใช้หลักยุติธรรมที่เกิดขึ้นในสังคมเหล่านั้นตามวิถีประชา มีความไม่เบียดเบียนต่อกันที่เกิดขึ้นโดยไม่ต้องโฆษณาชวนเชื่อชักชวน ด้วยความเข้มแข็งแห่งภาคสังคมในกรอบคุรุธรรม จึงพบเห็นการลงโทษทางภาคสังคมที่ยังเข้มแข็งอยู่ หากพบว่ามีการเอารัดเอาเปรียบต่อกัน การใช้กฎสังคมจะเกิดขึ้นแทนกฎหมาย ซึ่งกฎสังคมนั้นก็ยังอ้างอิงกฎศาสนาอยู่ แสดงให้เห็นความสัมพันธ์ใน ๓ กฎ คือ กฎศาสนา กฎสังคม และกฎหมาย ที่สืบเนื่องมายาวนาน การตราสารกฎหมายนั้นไม่จำเป็นในสังคมอารยธรรมดังกล่าวนั้น แต่ก็ไม่ใช่ว่ากฎหมายไม่มีประโยชน์ เพราะทำให้กฎศาสนาและกฎสังคมมีความสืบเนื่องดำรงอยู่ต่อไปอย่างเข้มแข็ง

ดังนั้น การดำเนินชีวิตจึงต้องอ้างอิงหลักธรรมมากกว่าที่จะนำพาชีวิตผูกพันกับกฎหมายจนขาดความสำนึกชอบ ในที่สุดย่อมนำไปสู่ความล้มเหลวของสังคม เมื่อหัวใจกฎหมายนั้นไร้ธรรมะ นั่นหมายถึง ผู้ออกแบบหรือผู้ใช้กฎหมายนั้นไม่มีและไม่เข้าใจศีลธรรมขาดการให้ความสำคัญในหลักธรรมเป็นที่สุด ดังสภาพสังคมในปัจจุบันที่ย่างเข้าสู่วิกฤตการณ์ในทุกๆ ด้านที่นำไปสู่ความแตกต่างและความแตกแยก...การนำพาสังคมกลับคืนสู่หัวใจที่มีธรรมนั้น จึงเป็นภาระเร่งด่วนแห่งยุคสังคมในปัจจุบัน ดำเนินชีวิตไปสู่ความประเสริฐตามหลัก “เศรษฐธรรม” โดยความสุขนั้นอยู่ที่ค่าความพึงใจตามฐานะ ตามความเหมาะควรของชีวิตบนพื้นฐานของหัวใจที่มีธรรม

อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้