ซานตาคลอสและพระยิ้ม

โดย...มิสไอรีน

เมื่อเอ่ยถึงชายอ้วนๆ พุงโตๆ สวมเสื้อสีแดง แบกถุงใบใหญ่ มีเด็กๆ ห้อมหน้าล้อมหลัง เป็นที่รักของทุกๆ คน และส่งเสียงหัวเราะอย่างร่าเริงเสมอ แน่นอนว่าเราจะต้องนึกถึง “ซานตาคลอส!” นี่ชื่อที่ชาวตะวันตกเรียกขาน แต่สำหรับชาวจีนชายผู้นี้ก็คือ “พระยิ้ม”

ความคล้ายคลึงระหว่างซานตาคลอสและพระยิ้มไม่ได้อยู่แค่เรื่องรูปร่างเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงเสื้อคลุมสีแดงที่ทั้งสองสวมใส่ รอยยิ้มกว้างบริสุทธิ์บนใบหน้า พุงกลมโต และถุงใบใหญ่ที่แบกไว้

ที่สำคัญกว่านั้นก็คือ ทั้งซานตาคลอสและพระยิ้มมีความเกี่ยวพันกับความคิดเรื่อง “การมอบของขวัญแห่งความสุข” แก่ทุกคนและโดยเฉพาะอย่างยิ่งคือบรรดาเด็กๆ แต่ในขณะที่ซานต้ามีความเกี่ยวพันใกล้ชิดกับฤดูกาลคริสต์มาส พระยิ้ม (หรือพระสังกัจจายน์) เป็นที่ต้อนรับอัญเชิญเข้ามาสู่บ้าน ภัตตาคาร และกิจการต่างๆ ตลอดทั้งปี

ซานตาคลอสและจิตวิญญาณแห่งคริสต์มาส

ทั้งซานตาคลอสและพระยิ้มต่างก็มีส่วนเกี่ยวข้องกับเด็กๆ สำหรับซานต้า มีตำนานเล่าว่าซานต้าอาศัยอยู่กับภรรยา เอลฟ์ และกวางเรนเดียร์ที่ขั้วโลกเหนือ และใช้เวลาตลอดทั้งปีทำของเล่นเพื่อทำให้ช่วงคริสต์มาสของเด็กๆ ทั่วโลกเต็มไปด้วยรอยยิ้มและ

เสียงหัวเราะ ซานต้าจะอ่านจดหมายที่ส่งมาจากเด็กๆ ทุกเชื้อชาติ เฉพาะเด็กที่เชื่อว่าซานต้ามีจริงเท่านั้น

และในคืนคริสต์มาสอีฟ ซานต้าก็จะนำของขวัญมามอบให้เด็กๆ เหล่านี้มายังบ้านของเด็กๆ แล้วเรื่องราวก็ดำเนินต่อไป ซานต้าเลื่อนตัวลงมาตามปล่องไฟแล้วค่อยๆ ย่องเข้าไปในห้องนอน จากนั้นก็เอาของขวัญมาใส่จนเต็มถุงเท้าที่แขวนอยู่ที่ปลายเตียงของเด็กๆ

ตำนานพระยิ้ม

ในอีกซีกหนึ่งของโลก ยังมีตำนานอีกเรื่องหนึ่ง ในประเทศจีนมีเรื่องเล่าเกี่ยวกับบุคคลผู้หนึ่งซึ่งแบกถุงที่เต็มไปด้วยขนมสำหรับแจกเด็กๆ ทุกคนพบ “คนน่ารัก” ผู้นี้เป็นที่รู้จักในอีกชื่อหนึ่งว่า “พระยิ้ม” ผู้มักปรากฏกายในจีวรสีแดงโดยมีพุงพลุ้ยยื่นออกมา ที่รอบคอสวมสายประคำสำหรับสวดมนต์ทุกเช้าค่ำ ผู้คนมากมายยกย่องบูชาพระยิ้มในฐานะที่เป็นผู้นำความสุขมาให้ และพระยิ้มมักมีรอยยิ้มที่กว้างขวางอยู่บนใบหน้าเสมอ เป็นรอยยิ้มแห่งความบริสุทธิ์และความสุขที่ไม่มีวันจืดจาง

เมื่อนำพระยิ้มองค์อ้วนโตและมีรอยยิ้มกว้างมาตั้งไว้ในบ้าน เชื่อกันว่าพระยิ้มจะช่วยเอาความทุกข์และปัญหาทุกอย่างที่ทำให้คนในบ้านไม่มีความสุขออกไป พระยิ้มจะเอาสิ่งไม่ดีทั้งหลายแหล่ ความคับข้องใจ ความโกรธ ความอิจฉาริษยา ความเจ็บปวด และความเกลียดชังที่อยู่ภายในใจของทุกคนไปใส่ไว้ในถุงย่ามใบใหญ่ที่ถืออยู่ จากนั้นก็จะทำให้สิ่งเหล่านี้แปรเปลี่ยนมาเป็นสิ่งที่สร้างความสุข

 

ด้วยเหตุนี้พระยิ้มจึงได้รับการยกย่องอย่างแพร่หลายให้เป็นเทพเจ้าแห่งความสุขและความเจริญรุ่งเรือง มีเรื่องหนึ่งที่เล่าว่าพระยิ้มเป็นนักบวชที่มีชีวิตในสมัยราชวงศ์ถัง ในสมัยนั้นมีชายผู้หนึ่งถือถุงที่เต็มไปด้วยลูกกวาดเดินไปตามถนนในเมืองฉางอัน (ปัจจุบันคือซีอาน) และจะคอยแจกขนมหวานและลูกกวาดให้กับเด็กๆ กาลเวลาผ่านไป ชายผู้นี้ได้กลายมาเป็นสัญลักษณ์ประจำเมือง ทุกๆ คนต่างเรียกขานนักบวชผู้นี้ว่าพระยิ้ม เพราะไม่ว่าจะเกิดเหตุหรือสถานการณ์ใดก็แล้วแต่ ไม่ว่าสภาพอากาศจะดีหรือร้าย เขาก็ยังสามารถหัวเราะได้อย่างเบิกบานใจ

ชาวจีนยังเชื่อว่าพระยิ้มเป็นภาคหนึ่งของพระไมเตรยะ หรืออนาคตพุทธเจ้า ตามตำนานเล่าว่า พระไมเตรยะมีรูปงามมากจนหญิงสาวทั้งหลายตกหลุมรัก ด้วยความเวทนาสรรพสัตว์ จึงแปลงเป็นชายแก่รูปร่างอ้วนกลม โดยที่ยังคงลักษณะนิสัยเริงร่าเอาไว้เพื่อเผื่อแผ่ความสุขให้แก่ผู้อื่นต่อไป นับแต่นั้นมาพระไมเตรยะจึงอยู่ในภาคของพระยิ้ม ชาวญี่ปุ่นเรียกพระยิ้มว่า “โฮเทอิ” ผู้เป็นหนึ่งในเทพเจ้าแห่งโชคลาภด้านความอุดมสมบูรณ์ทั้งเจ็ด

เป็นเวลาหลายพันปีแล้วที่พระยิ้มได้กลายมาเป็นสัญลักษณ์แห่งโชคลาภที่เป็นที่ชื่นชอบ รูปพระยิ้มซึ่งโดยทั่วไปทำจากเซรามิก งาช้าง ไม้ และโลหะลงยา สามารถพบเห็นได้ตามพระราชวัง บ้านเรือน ภัตตาคาร ห้องโถง และตามสถานที่อยู่อาศัยทุกประเภท ตลอดจนสถานที่ประกอบธุรกิจการค้า

หลายคนเชื่อว่าพระยิ้มจะเก็บเอาความทุกข์ทั้งหลาย แล้วเปลี่ยนสิ่งเหล่านี้ให้เป็นความเจริญรุ่งเรืองแทน รูปเด็กๆ ใบหน้ายิ้มแย้มที่ห้อมล้อมพระยิ้มเป็นสัญลักษณ์ของความสำเร็จในการให้กำเนิดทายาทแก่ครอบครัวที่ต้องการผู้สืบสกุล หากต้องการให้พระยิ้มอำนวยโชคในด้านดังกล่าว ว่ากันว่าจะต้องนำองค์พระตั้งหันหน้าไปยังประตูบ้านโดยตรง นอกจากนี้พระยิ้มยังนำเป็นสัญลักษณ์ของการมีอายุยืนยาวอีกด้วย รอยยิ้มที่เปี่ยมสุขและพุงกลมโตเป็นสัญลักษณ์ของชีวิตที่สมบูรณ์พูนสุข ชาวจีนจึงนิยมลูบพุงพระยิ้มอย่างน้อยวันละหนึ่งครั้งเพื่อกระตุ้นโชคลาภให้กับตนเองและครอบครัว ความเชื่อเช่นนี้เองที่ทำให้พระยิ้มเป็นเทพแห่งความมั่งคั่งด้วย

เมื่อเห็นความคล้ายคลึงกันเหล่านี้แล้ว ก็เป็นความคิดที่ไม่เลวเลยที่เราจะนำรูปซานตาคลอสเข้ามาไว้ในบ้านในช่วงคริสต์มาส เพราะซานต้าก็เปรียบเสมือนเทพเจ้าแห่งความมั่งคั่งและความสุขของชาวตะวันตกนั่นเอง!!