ปรากฏการณ์แห่งสำนึกของสัตว์ประเสริฐ...ที่ควร (ตอน ๘)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

ปุจฉา : ขอกราบอาราธนาพระอาจารย์ได้กรุณาขยายความและยกตัวอย่างกรณีการออกแบบกฎหมายที่ต้องเป็นไปอย่างควบคู่กับศีลธรรม เพื่อให้กฎหมายนั้นสามารถรักษากลไกของสังคมให้ดำเนินไปอย่างสงบสุข ดำรงซึ่งสันติและให้โอกาสแก่ผู้กระทำผิดได้พัฒนาตนเป็นคนดีได้ ที่สำคัญจะได้เตือนผู้ออกแบบกฎหมาย ผู้ใช้กฎหมายทั้งหลาย ได้พึงตระหนักว่า ศีลธรรมและกฎหมายไม่อาจแยกจากกันได้โดยเด็ดขาด

จึงขอกราบอาราธนาพระอาจารย์ได้วิสัชนาให้สาธุชนทั้งหลายได้เรียนรู้ไปพร้อมกันด้วยค่ะ

ดร.นิธินันท์ วิศเวศวร

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

วิสัชนา : ฉะนั้น ในการสร้างคุณค่าความสำนึกของมนุษย์นั้น จึงสำคัญอยู่ที่การออกแบบภาคความคิดเพื่อผลิความเห็นอันชอบและตรงโดยธรรม สิ่งนี้จึงเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง อันเป็นไปตามแนวทางมัชฌิมาปฏิปทา หรือทางสายกลางในการถือปฏิบัติแห่งชีวิต เพื่อมุ่งสู่ความสุข สงบ อันเกิดจากความสะอาด ความสว่าง นั่นหมายถึง การมีปัญญารู้แจ้งเข้าใจ ในความจริงที่ปรากฏมีอยู่ในธรรมชาติ ตามหลักนิยาม ๕ ที่กล่าวมาแล้ว ซึ่งจะไปสู่การสรุปการคิดออกแบบ ไม่ว่าในเรื่องใดๆ จะต้องไม่ผิดไปจากหลักความจริงที่มีอยู่ในธรรมชาติ ซึ่งควบคุมอยู่ด้วย กฎแห่งธรรมชาติ หรือ ธรรมนิยาม เป็นสำคัญที่สุด เพื่อการไม่ถือปฏิบัติไปสู่ความวิบัติในทุกด้าน และ เพื่อไม่แปรรูปความคิดของบุคคลและสังคมไปสู่มิจฉาทิฏฐิ ซึ่งนั่นหมายถึง การยับยั้งป้องกันมิให้เกิดความหายนะอันยิ่งใหญ่ต่อสังคมของมนุษยชาติและโลกนี้ จึงควรพิจารณาด้วยความรอบคอบอย่างเที่ยงธรรม เพื่อการสรรค์สร้างคุณค่าความนึกคิดของบุคคลและสังคมให้มีความเห็นชอบ หรือเกิดองค์ธรรมสัมมาทิฏฐิขึ้นในภาคสำนึก ก็คือ จิตวิญญาณ นั่นเอง

อย่างไรก็ตาม ก่อนจะนำไปสู่คำตอบว่า “แล้วจะทำอย่างไร จึงจะกระตุ้นภาคจิตสำนึกของบุคคลและสังคม เพื่อให้เป็นสัมมาทิฏฐิ มีความเห็นชอบโดยธรรม เกิดองค์ธรรมหิริโอตตัปปะ หมายถึง ความสะดุ้งกลัว ความเกรงกลัวต่อบาปในจิตสำนึกแห่งตน” ก็คงต้องย้อนกลับมาพิจารณาดูว่า “ธรรมอันใดนำไปสู่ หรือทำให้เกิดองค์คุณหิริโอตตัปปะ ซึ่งองค์ธรรมอุปการะโลกให้มีความสุข?” ซึ่งธรรมอันนั้นที่จะสร้างผลึกความคิดที่ถูกต้อง เพื่อการเกิดความสำนึกที่ชอบโดยธรรมในจิตวิญญาณ และความหมายแห่งธรรมอันนั้น ต้องนำไปสู่ความประเสริฐที่แท้จริง สามารถสร้างคนให้มั่งมีอย่างประเสริฐเลิศมงคล จนได้รับการยกย่องจากสังคมว่าเป็น เศรษฐี หรือ ผู้ประเสริฐดุจดังอนาถบิณฑิกเศรษฐีแห่งพระนครสาวัตถี แคว้นโกศล ผู้สร้างวัดเชตวัน มหาวิหารน้อมถวายพระผู้มีพระภาคและพระสงฆ์สาวก ซึ่งรู้จักประพฤติปฏิบัติตามธรรม

อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้