India 2 : แม่น้ำคงคาศรัทธาแห่งชีวิต
หลังจากที่ได้ออกสำรวจเรื่องราวและสิ่งต่างๆ ที่เปลี่ยนแปลงไปในกรุงนิวเดลี เมืองหลวงของประเทศอินเดียกันไปแล้ว หนึ่งในประเด็นที่ถูกหยิบยกมาพูดคุยกันคือ ความเจริญด้านต่างๆ ที่เกิดขึ้นนั้น ส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตผู้คนในประเทศอินเดียอย่างไรบ้าง จึงเป็นที่มาของจุดหมายปลายทางแห่งใหม่ที่ทีมงานโลก 360 องศา มุ่งหน้าไปเพื่อที่จะค้นหาคำตอบเกี่ยวกับผู้คนในประเทศอินเดีย
ทีมงานเริ่มออกเดินทางในตอนเช้าตรู่ประมาณตีสี่ เพื่อจะหลีกเลี่ยงการจราจรที่ติดขัดในช่วงเช้าของกรุงนิวเดลี ที่ว่ากันว่าไม่ต่างจากกรุงเทพฯ ในชั่วโมงเร่งด่วน นอกจากนี้แล้วการเดินทางจากนิวเดลีไปยังจุดหมายปลายทางนั้นยังต้องใช้เวลา 56 ชั่วโมง ทั้งที่ห่างจากเดลีประมาณ 200 กิโลเมตรเท่านั้น สาเหตุเนื่องมาจากสภาพถนนที่ค่อนข้างคับแคบ ขรุขระ ตลอดเส้นทาง ทำให้รถไม่สามารถเร่งความเร็วได้มากนัก แต่ในที่สุดหลังจากผ่านไปประมาณ 6 ชั่วโมง ก็ถึงยังจุดหมายปลายทางนั่นคือ เมือง Haridwar หรือที่เรียกเป็นภาษาไทยว่า หริทวาร ซึ่งหมายถึง ประตูสู่พระเจ้า อันเป็นหนึ่งในเมืองศักดิ์สิทธิ์ของประเทศอินเดีย โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้คนที่นับถือศาสนาฮินดูซึ่งเป็นประชากรส่วนใหญ่ของประเทศนี้
ชาวฮินดูนั้นนับถือเทพเจ้าที่มีทั้งเทพฝ่ายชายและเทพฝ่ายหญิงเป็นจำนวนนับร้อยนับพันองค์ จึงทำให้ที่เมือง Haridwar ซึ่งเป็นประตูสู่พระเจ้านั้น เป็นที่ตั้งของเทวาลัยจำนวนมากที่มีไว้เพื่อบูชาเทพเจ้าแต่ละองค์ตามความนับถือของผู้คน และในวันที่ทีมงานโลก 360 องศา เดินทางถึงเมือง Haridwar นั้น เป็นช่วงเทศกาลของการบูชาเทพเจ้าองค์หนึ่งซึ่งคนไทยรู้จักกันเป็นอย่างดี โดยเฉพาะผู้ที่ทำงานด้านศิลปะ นั่นคือ พระคเณศ หรือ พระพิฆเนศวร เทพเจ้าผู้มีเศียรเป็นช้าง และเป็นโอรสของพระศิวะกับพระอุมา
เทศกาลบูชาพระคเณศนั้น เรียกกันว่า คเณศจตุรถี ทั่วทั้งประเทศอินเดียจะมีการจัดงานเฉลิมฉลองด้วยการแห่เทวรูปพระคเณศไปทั่วเมือง ผู้คนจะพากันแต่งกายด้วยสีสันสวยงามออกมาร่วมขบวนแห่ เพื่อที่จะมุ่งหน้าสู่แม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งที่เมือง Haridwar ก็คือแม่น้ำคงคานั่นเอง และความสำคัญของเมือง Haridwar นอกจากจะเป็นประตูสู่พระเจ้า เป็นสถานที่ซึ่งมีเทพสถิตอยู่เป็นจำนวนมากตามความเชื่อของชาวฮินดูแล้ว เมือง Haridwar ยังเป็นที่ซึ่งแม่น้ำคงคาอันเป็นแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ มีกำเนิดจากเทือกเขาหิมาลัย ไหลลงสู่พื้นราบเป็นที่แรกอีกด้วย
แม่น้ำคงคา หรือที่ชาวอินเดียออกเสียงว่า Ganga นั้น เป็นที่ทราบกันโดยทั่วไปว่า เป็นแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ที่เป็นศูนย์รวมแห่งความศรัทธา ผูกพันอยู่กับวิถีชีวิตของชาวฮินดูนับตั้งแต่เกิดจนตาย เด็กเกิดใหม่เมื่ออายุได้ 9 เดือน ทุกคนจะถูกพามายังแม่น้ำคงคา เพื่อที่จะทำพิธีตัดผมครั้งแรกและลอยผมไปตามแม่น้ำ เพื่อเป็นการชำระล้างบาป และลอยสิ่งไม่ดีต่างๆ ไปจากตัว และเมื่อมีคนเสียชีวิตก็จะมีการแห่ศพมายังริมแม่น้ำ และทำพิธีเผาศพที่ริมฝั่ง เมื่อศพมอดไหม้ลงเหลือแต่เถ้าถ่านและกระดูกก็จะถูกกวาดลงแม่น้ำคงคา ซึ่งเปรียบเสมือนการได้ไปสู่สวรรค์ เพราะเชื่อกันว่าแม่น้ำคงคาเป็นแม่น้ำที่ไหลมาจากสวรรค์
ภาพที่ปรากฏตรงหน้าของเมือง Haridwar ในวันที่ทีมงานไปถึงนั้น ผู้คนนับหมื่นกำลังลงอาบน้ำในแม่น้ำคงคา ซึ่งหมายถึงการชำระบาปออกจากร่างกาย และเมื่อขึ้นจากน้ำแล้วพวกเขาก็จะเปลี่ยนเสื้อผ้าชุดใหม่ในทันที และนับเป็นความปรารถนาของชาวฮินดูทุกคนที่จะได้ลงอาบน้ำชำระบาปในแม่น้ำคงคา โดยเฉพาะที่เมืองศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งหมายรวมถึงเมือง Haridwar ด้วยเช่นกัน
นอกจากการลงอาบน้ำชำระบาปแล้ว สิ่งที่พบเห็นได้อีกอย่างหนึ่งและสร้างความประหลาดใจในครั้งแรกคือขวดน้ำสีขาวที่วางขายอยู่ทั่วไปบริเวณท่าน้ำ ซึ่งได้คำตอบในเวลาต่อมาว่าขวดเหล่านี้ขายให้กับคนที่ต้องการจะนำน้ำจากแม่น้ำคงคาที่เมือง Haridwar กลับบ้าน เพื่อที่จะนำไปฝากคนที่บ้าน และเก็บรักษาไว้ใช้ในพิธีสำคัญต่างๆ เพราะเชื่อกันว่าเป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์นั่นเอง
นอกจากนี้แล้ว ในตอนเย็นของทุกวัน เวลาประมาณ 19.00 น. ที่ท่าน้ำซึ่งมีชื่อเรียกว่า หรกีเปารี อันมีความหมายว่ารอยเท้าของพระวิษณุ จะมีพิธีสำคัญที่เรียกกันว่า อารตีบูชา หรือการบูชาไฟริมฝั่งแม่น้ำคงคา ยิ่งไปกว่านั้น ที่เมือง Haridwar ยังเป็นหนึ่งในสี่เมืองสำคัญของอินเดียที่เชื่อกันว่าน้ำอมฤตได้ตกลงมา ในทุก 3 ปี ก็จะมีการทำพิธีใหญ่นั่นคือ กุมภเมลา โดยจะมีผู้คนจากทั่วทุกสารทิศหลั่งไหลมารวมกันที่ริมฝั่งแม่น้ำนับล้านคน
แม่น้ำคงคานั้นมีความยาวถึง 2,500 กิโลเมตร ไหลผ่านเมืองต่างๆ ที่เชื่อกันว่าเป็นเมืองศักดิ์สิทธิ์ในประเทศอินเดีย โดยไหลจากทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือไปทางทิศตะวันออก และหลังจากนั้นก็จะไปรวมกับแม่น้ำพรหมบุตรที่ประเทศบังกลาเทศก่อนไหลลงสู่ทะเล ทุกหนทุกแห่งของเมืองศักดิ์สิทธิ์ที่แม่น้ำคงคาไหลผ่าน ผู้คนก็จะหลั่งไหลกันมาทำพิธีทุกวัน แต่ละวันก็นับหมื่นๆ คน นั่นจึงเป็นสาเหตุให้หลายคนสงสัยในความสะอาดของน้ำ แต่สำหรับชาวฮินดูแล้ว พวกเขาไม่เคยคิดว่าแม่น้ำของพวกเขาลดความศักดิ์สิทธิ์ลงแม้แต่น้อย
แต่อย่างไรก็ตาม แม่น้ำบางสาย เช่น แม่น้ำยมุนา ในช่วงที่ไหลผ่านกรุงนิวเดลีนั้น รัฐบาลได้มีนโยบายให้หยุดทำกิจกรรมสองฝั่งของแม่น้ำเพื่อที่จะแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่กำลังเกิดขึ้น จากการทำกิจกรรมต่างๆ ของชาวฮินดู ในส่วนของแม่น้ำคงคานั้นก็ได้มีการพัฒนาสิ่งก่อสร้างต่างๆ เพื่อที่จะอำนวยความสะดวกให้กับผู้ที่มาทำกิจกรรมอยู่ทั้งสองฝั่งแม่น้ำ มีการสร้างลานเป็นเกาะกลางและมีบันไดสำหรับเดินลงแม่น้ำ ซึ่งสร้างความเป็นระเบียบเรียบร้อยและดูสะอาดตากว่าภาพในอดีตเป็นอย่างมาก นอกจากนี้แล้วยังมีการสร้างรั้วที่แข็งแรงเพื่อที่จะป้องกันอันตรายให้แก่ผู้ที่กำลังทำกิจกรรมบริเวณริมน้ำ เพราะนอกจากน้ำในแม่น้ำคงคาจะมีความเย็นมากแล้ว ยังไหลเชี่ยวอีกด้วย
นับเป็นความพยายามของรัฐบาลที่จะสร้างสุขลักษณะที่ดีขึ้นให้กับประชาชนที่ยังคงศรัทธาต่อสายน้ำแห่งชีวิตของชาวฮินดู และไม่ว่าโลกจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรก็ตามที ความศรัทธาต่อแม่น้ำคงคาของชาวฮินดูก็ยังคงอยู่ไม่เคยเสื่อมคลาย
ความเปลี่ยนแปลงของประเทศอินเดีย และความน่าประทับใจ รวมถึงวัฒนธรรมอันหลากหลายที่ยังคงอยู่ในดินแดนแห่งอารยธรรมเก่าแก่ของโลกจะเป็นอย่างไร ติดตามชมหลากหลายเรื่องราวได้ทางรายการ โลก 360 องศา วันเสาร์ 21.3022.00 น. ทาง ททบ.5