ฝ่าวิกฤต

คงมิใช่แค่หวังให้ใครสักคนมาเป็นผู้นำ แต่พวกเราทุกคนอาจต้องการพละกำลังที่เปี่ยมล้นในการก้าวเดิน ต้องการหัวใจอันกล้าหาญ

โดย...อภิวัจ สุปรีชาวุฒิพงศ์

เพียงช่วงสัปดาห์เดียว วิถีชีวิตคนเมืองก็เปลี่ยนไป คำทักทายไถ่ถาม ไม่พ้นไปจากเรื่องน้ำท่วม

หากย้อนกลับไปช่วง 2 สัปดาห์ก่อนหน้านี้ ผู้เกี่ยวข้องกับการแก้ปัญหาน้ำท่วมทุกฝ่าย ยืนยันเป็นเสียงเดียวกันว่า “ไม่น่าหนักใจ และรับมือได้”
แต่ไม่นาน พระนครศรีอยุธยา ด่านหน้ารับน้ำก่อนจะไหลหลากเข้าถึงเมืองกรุง ก็พ่ายต่อมวลน้ำมหาศาลที่ทะลักแนวคันกั้นน้ำ ท่วมมิดทั้งจังหวัดภายในเวลาเพียงสัปดาห์เดียว

ในช่วงเวลานั้น ที่ปรึกษาอธิบดีกรมชลประทานให้สัมภาษณ์ผู้สื่อข่าวของผมว่า น้ำจะมากทุบทุกสถิติในประวัติศาสตร์ และบรรณาธิการของผมตัดสินใจพาดหัวประเด็นนี้ทันที

แต่ผ่านไปชั่วข้ามคืน กรมชลประทาน ทำหนังสือชี้แจงว่า ผู้สื่อข่าวที่ตีความคำให้สัมภาษณ์ผิดพลาด

เป็นช่วงแรกๆ ซึ่งสื่อถูกตั้งคำถามว่า ประโคมข่าวให้เกิดความตื่นตระหนก ก่อนที่สถานการณ์อุทกภัยจะเป็นที่ประจักษ์ ซึ่งทำให้ความมั่นใจที่รัฐบาล หรือหน่วยงานรัฐเคยประกาศเอาไว้ไม่น่าเชื่อถืออีกต่อไป สื่อใหม่ โซเชียลเน็ตเวิร์กต่างๆ ทั้งทวิตเตอร์ เฟซบุ๊ก รายงานความคืบหน้าสถานการณ์ในแต่ละชุมชนกันถี่ยิบ ช่วงสุดสัปดาห์ก่อน ถนนหลายสายแน่นขนัดไปด้วยรถยนต์ ห้างสรรพสินค้าหลายแห่งผู้คนแย่งกันหาซื้อของอุปโภค-บริโภค

นอกจากมวลน้ำมหึมาแล้ว หน่วยงานภาครัฐต่างๆ ยังต้องรับมือกับข่าวสารทั้งจริง-เท็จ ที่เผยแพร่ไปทั่ว

ผมเองไม่คิดว่า หน่วยงานรัฐที่ออกมายืนยันความมั่นใจก่อนหน้านี้จะปกปิดข้อมูล แต่ความมั่นใจดังกล่าวอาจมาจากความรู้ที่จำกัด ความเชื่อมั่นจากประสบการณ์ในอดีตที่เคยผ่านมา แต่เมื่อสถานการณ์เปลี่ยนแปลงไป ความรู้เดิมที่มีอยู่อย่างจำกัด ไม่เพียงพอที่จะให้เห็นความจริง

รองอธิบดีกรมอุตุนิยมวิทยา บอกว่า ปัญหาความเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศโลก ทำให้แนวโน้มความเสี่ยงภัยพิบัติธรรมชาติมีมากขึ้น กรมได้เสนอของบประมาณกว่า 4,000 ล้านบาท เพื่อซื้อซูเปอร์คอมพิวเตอร์ประมวลผล ซึ่งจะทำให้คาดการณ์ล่วงหน้าได้อย่างแม่นยำ เพราะอุปกรณ์ที่มีอยู่ขณะนี้นั้นมีอายุกว่า 20 ปีแล้ว แต่งบประมาณส่วนนี้ถูกตัด เนื่องจากไม่มีความจำเป็นเร่งด่วน ขณะที่งบประมาณโครงการถนนปลอดฝุ่นได้รับอนุมัติหลายหมื่นล้าน

ความรู้ไม่พอ เครื่องมือไม่พร้อม ก็สื่อสารคลาดเคลื่อน เมื่อความจริงเป็นที่ประจักษ์ ความเชื่อมั่นก็ถูกสั่นคลอน

ความเดือดร้อนแผ่ขยายไปเกือบทุกหย่อมหญ้า ผู้คนนับแสนไร้ที่อยู่อาศัย นิคมอุตสาหกรรม แหล่งงาน แหล่งสร้างรายได้ถูกน้ำท่วมจมมิดเสียหายหลายแสนล้าน

ได้เพียงแต่หวังว่า เมื่อมวลน้ำมหึมาครั้งนี้ผ่านพ้นไป มวลความรู้ของเราจะใหญ่ตามไปด้วย แต่ปัญหาวิกฤตความเดือดร้อน ปัญหาเฉพาะหน้า จำเป็นต้องแก้ไขอย่างทันท่วงที แม้จะเห็นถึงความพยายาม แต่ก็ดูเหมือนผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายต่างกะปลกกะเปลี้ยกับความยุ่งเหยิงของปัญหาจนซวนเซ

ตำนานเล่าขานถึงผู้นำพาชาวยิวให้พ้นจากการเป็นทาส โมเสสนำพาชาวยิวหนีออกจากอียิปต์เพื่อกลับสู่ดินแดนซึ่งพระผู้เป็นเจ้าประทาน แต่เบื้องหน้าทะเลกว้างใหญ่ขวางกั้น มิอาจก้าวต่อไปได้ ส่วนเบื้องหลังกองทัพศัตรูก็ติดตามไล่ล่ามาอย่างกระชั้น

เมื่อผจญความท้าทายที่หนักหน่วงยิ่งกว่าทุกครั้งที่เคยเผชิญมา โมเสสหมดเรี่ยวแรงพยุงกาย สองขาทรุดคุกเข่าลงกับพื้น คอตก สองมือค้ำยันร่าง น้ำตาของชายวัยกลางคนหยดลงกับพื้นทรายริมทะเลแดง

ไร้ถ้อยคำใดจะเอื้อนเอ่ย แต่ภายในใจเขาวิงวอนต่อพระผู้เป็นเจ้า

“ขอพระองค์ประทานสมองที่ชาญฉลาด

ขอพระองค์ประทานหัวใจอันกล้าหาญ

และขอพระองค์ประทานพละกำลังให้สองขาข้ามีเรี่ยวแรงนำพาผู้คนต่อไป”

เขาร่ำร้องต่อพระผู้เป็นเจ้าในภาวะวิกฤตที่สุด

อาจคล้ายคลึงกับสังคมไทย ไม่ใช่เฉพาะอุทกภัยที่กำลังเผชิญหน้าเท่านั้น แต่เรากำลังเผชิญวิกฤตทุกด้านที่โอบล้อม ถาโถมเข้ามาท้าทาย

คงมิใช่แค่หวังให้ใครสักคนมาเป็นผู้นำ แต่พวกเราทุกคนอาจต้องการพละกำลังที่เปี่ยมล้นในการก้าวเดิน ต้องการหัวใจอันกล้าหาญ พร้อมเผชิญทุกความท้าทาย และต้องการความรู้อันชาญฉลาดในการตัดสินใจเลือกวิถีก้าวเดินต่อไป