สังคมแห่งคนบ้าจึงพบแต่เรื่องบ้าๆ รายวัน (ตอน ๓)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

ปุจฉา : แต่ก่อนฝึกนั่งสมาธิแล้วไปเจอเหตุการณ์ว่า “มีพี่อยู่คนหนึ่งไปนั่งสาวผ้าขาว พอสาวไปได้สักพัก” แม่ชีบอกว่า โอเค หลวงพ่อได้รับแล้ว สามารถต่อบุญได้แล้ว เอาบุญใหม่ต่อบุญเก่า ต่อไปจะมีชีวิตที่มั่งมี ร่ำรวย ก็เลยสงสัยค่ะว่า การนั่งสาวผ้าขาวก็สามารถต่อบุญได้แล้วเหรอคะ ถ้าอย่างนั้นก็ไม่ต้องทำบุญกัน เดี๋ยวไปนั่งสาวผ้าขาวก็ต่อบุญเก่าบุญใหม่ได้ ตกลงเป็นอย่างไรคะ? มันเป็นอย่างนั้นเหรอคะ?

จาก Ton.grazie

วิสัชนา : โดยมุ่งเน้นการปรับสภาพจิตให้กลับคืนมามีความเห็นชอบ เพื่อความประพฤติชอบ และความหลุดพ้นจากความทุกข์เป็นที่สุด... เรียกเส้นทางการประพฤติเพื่อไปสู่ความหลุดพ้นจากความทุกข์ว่า ทางสายกลาง หรือ มัชฌิมปฏิปทา อันมีหนทางปฏิบัติซึ่งประกอบไปด้วยองค์ธรรม ๘ ประการ โดยมีหลักสำคัญคือ การปฏิบัติทางจิตอย่างถูกต้องโดยธรรมเป็นสำคัญ ซึ่งหมายถึงการพัฒนาการทางกาย วาจา รวมอยู่ด้วย

การพัฒนาจิตให้มีคุณภาพนั้น ก็คือการสร้างสติปัญญาเพื่อกำกับดูแลจิตให้อยู่ในความเห็นชอบในธรรมนั้นเอง ที่เรียกว่า สัมมาทิฏฐิ อันเป็นองค์ธรรมที่สำคัญที่สุดในอริยมรรคที่มีองค์ธรรม ๘ ประการ

แต่ต้องพึงเข้าใจว่า สัมมาทิฏฐิในระดับอริยะนั้น ต้องเป็นความเห็นชอบตามหลักอริยสัจในพระพุทธศาสนาเท่านั้นเอง ซึ่งจะต้องเกิดขึ้นจากการพัฒนาคุณภาพจิตที่ดี มีสติปัญญาพร้อม เพื่อการระลึกรู้ชอบ และการนำไปสู่การกระทำอันชอบโดยธรรม สมควรแก่ธรรม

ดังนั้น การอบรมกรรมฐาน หรือการเจริญสมาธิภาวนา จึงเป็นเครื่องมือหรือวิธีการที่สำคัญยิ่งในการพัฒนาจิตให้มีคุณภาพ ออกมาจากความบ้ามัวเมามืดมน ไม่รู้เรื่องรู้ราวใดๆ อย่างวิญญูชนพึงควรรู้ ทั้งนี้เพราะอำนาจแห่งสมาธิสามารถควบคุมจิตให้อยู่ในอารมณ์อันชอบธรรมได้ ดังที่เรียกว่า กรรมฐานขึ้นจิต!! หรือจิตยกสู่กรรมฐานได้ นั่นหมายถึงจิตก้าวสู่ความสงบ ระงับจากอกุศลธรรมได้นั่นเอง

กรรมฐานจึงเป็นกระบวนการวิธีการพัฒนาจิตไปสู่ความสงบระงับ ลดความอยาก ละความยึด เพื่อความสงบ...เพื่อความสุขของจิต โดยการรับกรรมฐานต้องถูกกับจริตอุปนิสัยของตน หมายถึง ไม่ขัดข้อง คับแค้น หรือทุกข์ใจกับการรับวิชาในกรรมฐานนั้นๆ มาปฏิบัติ เพื่อต้องการให้จิตสงบตั้งมั่น ก้าวสู่ความเป็นสมาธิ และเพื่อเข้าสู่จุดมุ่งหมายอันสำคัญที่สุดที่พึงประสงค์ คือ ความสมบูรณ์ของสติสัมปชัญญะตามปกติที่มนุษย์เราสามารถพัฒนาการให้เกิดประสิทธิภาพขึ้นได้ ทั้งนี้เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในการอบรมจิตให้สงบตั้งมั่น อันสามารถสร้างจิตสำนึกที่ถูกต้องตามทำนองคลองธรรมได้ ไม่เกินเลยไปจนจิตเสียสภาพ ดังเช่นคนส่วนใหญ่ในสังคมปัจจุบันที่กำลังเผชิญกันอยู่ ในสังคมยุคเสพสุขจากวัตถุเป็นใหญ่

นอกจากสามารถออกมาจากความบ้าได้แล้ว ด้วยการเจริญสติสัมปชัญญะตามที่กล่าว และด้วยความสมบูรณ์แห่งสติปัญญา ย่อมทำให้จิตบริสุทธิ์ ตั้งมั่น เหมาะควรแก่การงาน สามารถใช้พัฒนาการสร้างปัญญาให้เกิดขึ้นได้ โดยการเข้าสู่การเรียนรู้ เพื่อเข้าถึงความจริงขั้นสูงสุดที่ปรากฏมีอยู่ในธรรมชาติ ได้แก่ ความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ ความเป็นอนัตตา จนเกิดความรู้บริสุทธิ์หมดจดขึ้นในดวงจิต ด้วยญาณปัญญาที่เกิดขึ้นให้บรรลุจุดมุ่งหมายสูงสุด คือ ความสิ้นทุกข์ หรือพระนิพพาน...ตามหลักการสอนในพระพุทธศาสนา

แม้ว่าจะไม่สามารถก้าวไปถึงที่สุด คือความสิ้นทุกข์ได้ ตามที่กล่าวมาแล้ว แต่ด้วยคุณภาพจิตที่ดีมีสติปัญญาดีแล้วนั้น ย่อมไม่ยากที่จะอยู่ในโลกนี้ได้อย่างมีความสุขความเจริญ สามารถทนทานต่อแรงบีบเค้นบีบคั้นในโลกนี้ได้ รู้เท่าทันในอารมณ์ความปรุงแต่งทั้งปวง ไม่ตกเป็นทาสอารมณ์

อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้