ทรัมป์ผิดหวังต่อ เมื่ออดีตผู้พิพากษา ICC คว้าโนเบลสันติภาพ 2026

คณะกรรมการโนเบลประกาศมอบรางวัลโนเบลสันติภาพประจำปี 2026 ให้แก่ นาอาวี พิลเลย์ อดีตผู้พิพากษาศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) วัย 85 ปี เมื่อวันศุกร์ที่ 9 ตุลาคม เพื่อยกย่องความพยายามในการส่งเสริมสันติภาพและหลักกฎหมายระหว่างประเทศ

 

คณะกรรมการระบุว่า การมอบรางวัลครั้งนี้สะท้อนความสำคัญของการรักษาระเบียบระหว่างประเทศที่มีหลักเกณฑ์และกฎหมายรองรับ ขณะที่ระบบกฎหมายระหว่างประเทศกำลังเผชิญแรงกดดันอย่างหนัก และสถาบันที่ทำหน้าที่พิทักษ์หลักนิติธรรมกำลังถูกโจมตี

 

พิลเลย์เป็นนักกฎหมายชาวแอฟริกาใต้เชื้อสายทมิฬอินเดีย เคยดำรงตำแหน่งข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติระหว่างปี 2008-2014 และเคยเป็นผู้พิพากษาในศาลระหว่างประเทศหลายแห่ง รวมถึงศาลอาญาระหว่างประเทศสำหรับรวันดา 

 

นอกจากนี้ ยังเป็นประธานคณะกรรมการสอบสวนของสหประชาชาติว่าด้วยดินแดนปาเลสไตน์ที่ถูกยึดครอง ซึ่งจัดทำรายงานเมื่อปี 2025 สรุปว่าอิสราเอลกระทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในฉนวนกาซา ขณะที่อิสราเอลปฏิเสธรายงานดังกล่าว

 

รางวัลท่ามกลางแรงกดดันต่อศาลระหว่างประเทศ

 

การประกาศรางวัลเกิดขึ้นเพียงไม่กี่ชั่วโมงก่อนรัฐบาลสหรัฐฯ ประกาศคว่ำบาตรศาลอาญาระหว่างประเทศ ซึ่งตกเป็นเป้าการโจมตีของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ หลังศาลออกหมายจับนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอล และอดีตรัฐมนตรีกลาโหมอิสราเอล

 

ก่อนหน้านี้ ทรัมป์เรียกร้องให้ประเทศต่าง ๆ ถอนตัวจาก ICC และรัฐบาลสหรัฐฯ ได้ใช้มาตรการคว่ำบาตรต่ออัยการและผู้พิพากษาบางรายของศาลมาแล้ว ก่อนขยายมาตรการไปยังตัวศาลโดยตรงเมื่อวันศุกร์

 

คณะกรรมการโนเบลระบุว่า โลกกำลังเผชิญแนวโน้มที่การเมืองอาศัยอำนาจเป็นตัวกำหนดมากกว่ากรอบกฎหมายและการเคารพกติกาสากล ซึ่งบั่นทอนเสถียรภาพ ความไว้วางใจ และการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ อย่างไรก็ตาม คณะกรรมการไม่ได้กล่าวถึงทรัมป์หรืออิสราเอลโดยตรงในคำประกาศรางวัล

 

ด้านสำนักงานนายกรัฐมนตรีเนทันยาฮูประณามการตัดสินใจดังกล่าว โดยระบุผ่านแพลตฟอร์ม X ว่าคณะกรรมการโนเบลสูญเสียหลักยึดทางศีลธรรม และกล่าวหาพิลเลย์ว่ากล่าวหาอิสราเอลอย่างไม่เป็นธรรม

 

พิลเลย์ย้ำผู้นำโลกมีหน้าที่คุ้มครองสิทธิมนุษยชน

 

พิลเลย์ได้รับแจ้งข่าวการคว้ารางวัลขณะเข้าร่วมการประชุมด้านกฎหมายในเมืองนูเรมเบิร์ก ประเทศเยอรมนี ซึ่งเป็นสถานที่จัดตั้งศาลอาญาระหว่างประเทศเพื่อพิจารณาคดีอาชญากรรมของนาซีหลังสงครามโลกครั้งที่ 2

 

เธอกล่าวว่า ผลงานล่าสุดของเธอคือการส่งมอบรายงานเกี่ยวกับฉนวนกาซาที่ระบุว่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเข้าข่ายการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ พร้อมอุทิศรางวัลให้แก่ผู้รอดชีวิตจากอาชญากรรมระหว่างประเทศ ตลอดจนผู้ทำงานและผู้ปกป้องกระบวนการยุติธรรมระหว่างประเทศ

 

พิลเลย์ยังเรียกร้องให้ผู้นำทั่วโลกตระหนักถึงพันธกรณีทางกฎหมายในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนและหลีกเลี่ยงสงคราม

ตลอดเส้นทางอาชีพ เธอมีบทบาทในการตรวจสอบความรับผิดชอบของรัฐและผู้นำประเทศ โดยเริ่มจากการทำงานด้านกฎหมายเพื่อปกป้องเนลสัน แมนเดลา และผู้ต่อต้านระบอบแบ่งแยกสีผิวในแอฟริกาใต้ ก่อนก้าวสู่ตำแหน่งสำคัญในกระบวนการยุติธรรมระหว่างประเทศ 

 

ปัจจุบันเธอยังคงทำหน้าที่ผู้พิพากษาในศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ในคดีที่เมียนมาถูกกล่าวหาว่ากระทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

 

รางวัลโนเบลสันติภาพมีมูลค่า 12 ล้านโครนาสวีเดน หรือประมาณ 1.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ มีกำหนดมอบรางวัลที่กรุงออสโล ประเทศนอร์เวย์ ในวันที่ 10 ธันวาคม ซึ่งเป็นวันครบรอบการเสียชีวิตของอัลเฟรด โนเบล ผู้ก่อตั้งรางวัลดังกล่าว