EU เปิดทางแคนาดาสู่สมาชิกสมทบ หลังถูกทรัมป์กดดันหนัก

อัวร์ซูลา ฟอน แดร์ ไลเอิน ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป กล่าวว่า สหภาพยุโรป (EU) พร้อมเปิดทางให้แคนาดาเป็น “สมาชิกสมทบ” รายแรกของกลุ่ม หลังนายกรัฐมนตรีมาร์ก คาร์นีย์ของแคนาดาแสดงความต้องการสร้าง “พันธมิตรที่มีเอกลักษณ์” กับ EU แต่ไม่ได้ต้องการเข้าเป็นสมาชิกเต็มรูปแบบ

 

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันสนธิสัญญา EU ยังไม่มีสถานะ “สมาชิกสมทบ” อย่างเป็นทางการ ทำให้แนวคิดดังกล่าวต้องผ่านการหารือและอาจมีความซับซ้อนด้านกฎหมาย

 

ความร่วมมืออาจครอบคลุมอะไรบ้าง

 

ฟอน แดร์ ไลเอิน ระบุว่า EU และแคนาดาต้องการสร้าง “พื้นที่แห่งความมั่งคั่งและเศรษฐกิจร่วมกัน” โดยจะเพิ่มความร่วมมือในหลายด้าน ได้แก่

 

-อุตสาหกรรมการผลิตและเทคโนโลยี

-ปัญญาประดิษฐ์ (AI)

-อุตสาหกรรมป้องกันประเทศ

-ภูมิภาคอาร์กติก

-พลังงาน

-แร่สำคัญที่จำเป็นต่ออุตสาหกรรมเทคโนโลยี

 

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงที่แคนาดากำลังมองหาพันธมิตรใหม่ ท่ามกลางคำขู่ซ้ำๆ ของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐฯ ต่ออธิปไตยของแคนาดา

 

ทั้งสองฝ่ายต้องการเพิ่มความร่วมมือเพื่อรับมือกับอิทธิพลทางเศรษฐกิจของสหรัฐฯ และจีน รวมถึงสนับสนุนประชาธิปไตยและระเบียบระหว่างประเทศที่ยึดกติกาเป็นหลัก

 

ทำไม “สมาชิกสมทบ” จึงซับซ้อน

 

EU ยังไม่เคยมีสถานะสมาชิกสมทบอย่างเป็นทางการ หากต้องแก้ไขสนธิสัญญา EU เพื่อกำหนดสถานะใหม่ จะต้องได้รับความเห็นชอบจากทั้ง 27 ประเทศสมาชิก และผ่านกระบวนการให้สัตยาบันภายในประเทศ

 

นอกจากนี้ แคนาดาและ EU มีข้อตกลงการค้าเสรี CETA อยู่แล้ว แต่แม้ข้อตกลงจะเริ่มบังคับใช้ชั่วคราวมาตั้งแต่ปี 2017 หลายประเทศสมาชิก EU ยังไม่ได้ให้สัตยาบันอย่างสมบูรณ์

 

หากแคนาดาต้องการเชื่อมโยงกับตลาดเดียวของ EU มากขึ้น ก็จำเป็นต้องปรับกฎระเบียบภายในประเทศให้สอดคล้องกับกฎหมาย EU ซึ่งอาจทำให้แคนาดาต้องปฏิบัติตามกฎโดยไม่มีสิทธิออกเสียงกำหนดนโยบาย หากไม่ได้เป็นสมาชิกเต็มรูปแบบ

 

ปัจจุบันไอซ์แลนด์ นอร์เวย์ สวิตเซอร์แลนด์ และลิกเตนสไตน์ มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับตลาดเดียวของ EU ในรูปแบบที่แตกต่างกัน แต่ไม่ได้มีสถานะสมาชิก EU เต็มรูปแบบ

 

ไม่กระทบประเทศผู้สมัครสมาชิก

 

แนวคิดพันธมิตรที่ใกล้ชิดขึ้นระหว่างแคนาดากับ EU จะไม่เปลี่ยนเส้นทางการเข้าเป็นสมาชิกของประเทศยุโรปที่อยู่ระหว่างการสมัคร แต่ EU อาจเผชิญแรงเสียดทาน หากประเทศผู้สมัครมองว่าแคนาดาได้รับสิทธิพิเศษ

 

การเป็นสมาชิกเต็มรูปแบบเปิดทางให้ประเทศต่างๆ เข้าถึงตลาดเดียวมูลค่า 18 ล้านล้านยูโร (ราว 20.77 ล้านล้านดอลลาร์) มีสิทธิออกเสียงและมีผู้แทนในสถาบัน EU รวมถึงเข้าถึงเงินทุนของ EU และกระบวนการทางกฎหมายของศาลยุติธรรมแห่งยุโรป

 

ขณะที่สถานะสมาชิกสมทบอาจทำให้แคนาดามีความร่วมมือกับ EU ในระดับลึกขึ้น โดยไม่ต้องเข้าสู่กระบวนการเป็นสมาชิกเต็มรูปแบบ ซึ่งเป็นกระบวนการระยะยาวและต้องปฏิรูปกฎหมายและมาตรฐานภายในประเทศให้สอดคล้องกับ EU