อิหร่านขู่เปิดฉากรบใหม่ ด้านทรัมป์ปัดต่ออายุข้อตกลงหยุดยิง

อิหร่านเตรียมปรับท่าทีทางทหารกลับสู่ “การรุกเต็มรูปแบบ” หลังความพยายามเจรจายุติสงครามกับสหรัฐฯ หยุดชะงัก เจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่านเปิดเผยกับ Reuters เมื่อวันจันทร์ (17 ส.ค.) ขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ยืนยันว่า สหรัฐฯ จะไม่ขยายข้อตกลงหยุดยิงชั่วคราว

 

ความคืบหน้าทั้งการเจรจาสันติภาพและการกลับมาเดินเรือบรรทุกน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซหยุดชะงัก ส่งผลให้ความขัดแย้งที่สหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่านเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ มีแนวโน้มยืดเยื้อ

 

เจ้าหน้าที่อิหร่านระบุว่า หากการทูตล้มเหลว เตหะรานพร้อมดำเนินการทางทหารที่ “แม่นยำและทันท่วงที” เพื่อฝ่าการปิดล้อมทางทะเลของสหรัฐฯ พร้อมเตือนว่าทุกฝ่ายควรเตรียมรับมือการยกระดับความตึงเครียดในช่องแคบฮอร์มุซและภูมิภาคโดยรอบ

 

ข้อตกลงความเข้าใจที่สหรัฐฯ และอิหร่านลงนามเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน กำหนดกรอบเวลา 60 วันเพื่อเจรจาข้อตกลงถาวรเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์และมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ โดยมีเป้าหมายยุติปฏิบัติการทางทหารในทุกแนวรบอย่างถาวร

 

อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงเริ่มคลี่คลายจากข้อพิพาทเรื่องการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ เส้นทางยุทธศาสตร์ที่เคยรองรับการขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวทั่วโลกประมาณหนึ่งในห้าก่อนเกิดสงคราม

 

เมื่อผู้สื่อข่าวถามว่ารัฐบาลสหรัฐฯ ต้องการขยายข้อตกลงชั่วคราวดังกล่าวหรือไม่ ทรัมป์ตอบว่า “ไม่”

 

เปิดช่องเจรจาลับกับกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติ

 

อย่างไรก็ตาม ยังมีสัญญาณความพยายามทางการทูต โดยมีรายงานว่าทรัมป์เปิดช่องทางเจรจาลับกับกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) ซึ่งมีอำนาจเพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วงสงคราม และควบคุมกำลังทหารรวมถึงภาคเศรษฐกิจส่วนสำคัญของอิหร่าน

 

รายงานระบุว่า Tulsi Gabbard อดีตผู้อำนวยการข่าวกรองแห่งชาติสหรัฐฯ ได้พูดคุยกับผู้นำชาวเคิร์ดในอิรักที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับ IRGC ก่อนส่งสารจากสหรัฐฯ ถึง พล.อ. Ahmad Vahidi ผู้บัญชาการ IRGC ผ่านคนกลาง

 

Jared Kushner ที่ปรึกษาพิเศษและบุตรเขยของทรัมป์ กล่าวว่า การสื่อสารระหว่างรัฐบาลสหรัฐฯ กับหน่วยงานต่าง ๆ ของรัฐบาลอิหร่านในขณะนี้มีความเข้มข้นมากกว่าที่เคยเป็นมา

 

ทรัมป์ขู่โจมตีโอมาน

 

ข้อพิพาทสำคัญอยู่ที่การตีความข้อตกลง โดยอิหร่านระบุว่าเอกสารความเข้าใจเปิดทางให้ตนบริหารจัดการช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งอยู่ระหว่างอิหร่านกับโอมาน ขณะที่สหรัฐฯ ปฏิเสธการตีความดังกล่าว

 

ความขัดแย้งรุนแรงขึ้นหลังอิหร่านยิงเรือที่พยายามเดินทางผ่านช่องแคบด้วยเส้นทางที่ไม่ได้รับอนุญาต ส่งผลให้ทรัมป์ประกาศเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคมว่า ข้อตกลงดังกล่าว “สิ้นสุดลงแล้ว”

เจ้าหน้าที่อิหร่านระบุว่า สหรัฐฯ ต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขทั้งหมดในข้อตกลงภายในไม่กี่สัปดาห์ จึงจะสามารถกลับมาเจรจากันต่อได้

 

ขณะเดียวกัน อิหร่านกำลังเจรจากับโอมานแยกต่างหากเกี่ยวกับการบริหารจัดการช่องแคบ และระบุว่าการเจรจาใกล้บรรลุข้อตกลง แต่ทรัมป์กลับขู่โจมตีโอมาน หากเข้ามาขัดขวางผลประโยชน์ของสหรัฐฯ

สงครามกดดันเศรษฐกิจและราคาน้ำมัน

 

ผู้นำอิหร่านยังเผชิญแรงกดดันภายในประเทศ หลังสงครามสร้างความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐาน การค้า และกำลังการผลิต ขณะที่อิหร่านเผชิญเงินเฟ้อสูง ค่าเงินอ่อนแอ การขาดแคลนพลังงาน และมาตรการคว่ำบาตรอยู่ก่อนแล้ว

 

ความขัดแย้งทำให้มีผู้เสียชีวิตหลายพันคน โดยส่วนใหญ่อยู่ในอิหร่านและเลบานอน ขณะที่อิหร่านโจมตีฐานทัพและโครงสร้างพื้นฐานของสหรัฐฯ ในหลายประเทศ รวมถึงโอมาน จอร์แดน คูเวต อิสราเอล สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และซาอุดีอาระเบีย

 

ราคาน้ำมันดิบเบรนท์พุ่งขึ้นแตะระดับสูงสุด 126 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในช่วงสงคราม หรือสูงกว่าระดับก่อนเกิดสงครามประมาณ 75% ก่อนปิดตลาดวันจันทร์ที่ 90.87 ดอลลาร์ เพิ่มขึ้นมากกว่า 2 ดอลลาร์

 

ในสหรัฐฯ ราคาน้ำมันเบนซินปรับขึ้นเกิน 4 ดอลลาร์ต่อแกลลอน จากต่ำกว่า 3 ดอลลาร์ก่อนเกิดสงคราม เพิ่มแรงกดดันต่อค่าครองชีพและกลายเป็นประเด็นสำคัญสำหรับชาวอเมริกันก่อนการเลือกตั้งสมาชิกสภาคองเกรสในเดือนพฤศจิกายน