สหรัฐ–อิหร่านถกนิวเคลียร์ เจนีวาตึงเครียด ความเสี่ยงเผชิญหน้าเพิ่มสูง

สหรัฐอเมริกาและอิหร่านเตรียมเปิดการเจรจาทางอ้อมว่าด้วยโครงการนิวเคลียร์ ณ นครเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ในวันอังคารนี้ ท่ามกลางบรรยากาศตึงเครียดและความกังวลต่อความเป็นไปได้ของการเผชิญหน้าทางทหาร หลังกรุงวอชิงตันระดมกำลังรบในภูมิภาคตะวันออกกลาง

การเจรจาครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อคลี่คลายข้อพิพาทด้านนิวเคลียร์ที่ยืดเยื้อมานานหลายทศวรรษ โดยฝ่ายสหรัฐส่งผู้แทน ได้แก่ Steve Witkoff และ Jared Kushner เข้าร่วมการหารือ ซึ่งมีประเทศโอมานทำหน้าที่คนกลาง ร่วมกับรัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน Abbas Araqchi แหล่งข่าวที่รับทราบเรื่องดังกล่าวเปิดเผยต่อสำนักข่าว Reuters

อย่างไรก็ดี เจ้าหน้าที่สหรัฐสองรายเปิดเผยว่า กองทัพสหรัฐกำลังเตรียมความพร้อมสำหรับปฏิบัติการทางทหารต่ออิหร่านเป็นเวลาหลายสัปดาห์ หากประธานาธิบดี Donald Trump มีคำสั่งให้ดำเนินการ

ขณะเดียวกัน อิหร่านได้เริ่มการซ้อมรบทางทหารบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือและส่งออกน้ำมันที่สำคัญของประเทศอ่าวอาหรับ ท่ามกลางเสียงเรียกร้องจากประเทศในภูมิภาคให้ใช้แนวทางการทูตเพื่อยุติความขัดแย้ง

ความขัดแย้งและแรงกดดันภายใน

การเจรจาระหว่างเตหะรานกับวอชิงตันกลับมาเริ่มต้นอีกครั้งเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ท่ามกลางข้อกล่าวหาจากสหรัฐและอิสราเอลว่าอิหร่านมีความพยายามพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ ซึ่งอาจคุกคามความมั่นคงของอิสราเอล ขณะที่อิหร่านยืนยันว่าโครงการนิวเคลียร์มีวัตถุประสงค์เพื่อสันติ แม้จะมีการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมในระดับใกล้เคียงกับที่ใช้ผลิตอาวุธก็ตาม

ก่อนหน้านี้ ความพยายามฟื้นการเจรจาเมื่อเดือนมิถุนายนปีที่แล้วต้องสะดุดลง หลังอิสราเอลเปิดปฏิบัติการโจมตีทางอากาศต่ออิหร่าน และสหรัฐเข้าร่วมโจมตีเป้าหมายนิวเคลียร์ ต่อมาเตหะรานประกาศระงับกิจกรรมเสริมสมรรถนะยูเรเนียม

สถานการณ์ภายในอิหร่านยังเปราะบาง หลังรัฐบาลเผชิญการประท้วงครั้งใหญ่จากวิกฤตค่าครองชีพ ซึ่งส่วนหนึ่งเป็นผลจากมาตรการคว่ำบาตรระหว่างประเทศที่กระทบรายได้จากการส่งออกน้ำมัน

ขณะเดียวกัน สหรัฐได้ขยายกรอบการเจรจาให้ครอบคลุมประเด็นนอกเหนือจากนิวเคลียร์ เช่น โครงการขีปนาวุธของอิหร่าน แต่อิหร่านยืนยันจะหารือเฉพาะข้อจำกัดโครงการนิวเคลียร์เพื่อแลกกับการผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตร และจะไม่ยุติการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมโดยสิ้นเชิง

รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐ Marco Rubio กล่าวระหว่างการแถลงข่าวที่กรุงบูดาเปสต์ว่า การบรรลุข้อตกลงกับอิหร่านเป็นเรื่องยาก แต่สหรัฐยังพร้อมเปิดทางเจรจา

ด้านนายอารักชีได้พบหารือกับผู้อำนวยการทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) Rafael Grossi ณ นครเจนีวา เพื่อหารือความร่วมมือทางเทคนิคและประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการเจรจาที่กำลังจะมีขึ้น