นายกอังกฤษเยือนจีน ฟื้นสัมพันธ์ท่ามกลางรอยร้าวสหรัฐฯ

 

นายเคียร์ สตาร์เมอร์ นายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักร มีกำหนดเดินทางเยือนสาธารณรัฐประชาชนจีนในวันอังคารนี้ นับเป็นการเยือนจีนครั้งแรกของผู้นำอังกฤษในรอบ 8 ปี โดยมีเป้าหมายเพื่อฟื้นฟูความสัมพันธ์กับจีน ซึ่งเป็นประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่อันดับสองของโลก และลดการพึ่งพาสหรัฐอเมริกาที่มีท่าทีไม่แน่นอนมากขึ้น

 

 

การเยือนของสตาร์เมอร์เกิดขึ้นท่ามกลางความตึงเครียดระหว่างอังกฤษกับสหรัฐ ซึ่งเป็นพันธมิตรใกล้ชิดมาอย่างยาวนาน ภายหลังประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ แสดงท่าทีข่มขู่ว่าจะเข้าควบคุมกรีนแลนด์ สร้างแรงสั่นสะเทือนต่อความสัมพันธ์กับชาติพันธมิตรตะวันตกหลายประเทศ

 

ตลอดการเยือนเป็นเวลา 3 วัน สตาร์เมอร์จะเดินทางพร้อมคณะผู้บริหารภาคธุรกิจจำนวนมากและรัฐมนตรี 2 คน โดยจะเข้าพบผู้นำจีนที่กรุงปักกิ่ง จากนั้นเดินทางต่อไปยังนครเซี่ยงไฮ้ ก่อนแวะเยือนประเทศญี่ปุ่นเป็นการสั้น ๆ

 

ศาสตราจารย์เคอร์รี บราวน์ ผู้เชี่ยวชาญด้านจีนศึกษาจากคิงส์คอลเลจ ลอนดอน ระบุว่า ประเด็นสำคัญของการเยือนครั้งนี้ คือท่าทีของทั้งสองฝ่ายต่อบทบาทและพฤติกรรมของสหรัฐภายใต้การนำของทรัมป์ พร้อมชี้ว่า หนึ่งในความผิดปกติของสถานการณ์ปัจจุบันคือ อังกฤษอาจมีจุดยืนใกล้กับจีนมากกว่าสหรัฐในบางประเด็นระดับโลก เช่น ปัญญาประดิษฐ์ สาธารณสุข และสิ่งแวดล้อม

 

นับตั้งแต่เข้ารับตำแหน่งในปี 2024 สตาร์เมอร์ให้ความสำคัญกับการ “รีเซ็ต” ความสัมพันธ์กับจีน หลังความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศเสื่อมถอยลงในยุครัฐบาลก่อน จากกรณีการปราบปรามการประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยในฮ่องกง รวมถึงข้อกล่าวหาเรื่องการจารกรรมและการโจมตีทางไซเบอร์

 

 

การเยือนครั้งนี้ยังเปิดโอกาสให้จีนกระชับความสัมพันธ์กับพันธมิตรของสหรัฐ ท่ามกลางนโยบายการค้าของทรัมป์ที่ผันผวน หลังจากก่อนหน้านี้ นายกรัฐมนตรีมาร์ก คาร์นีย์ ของแคนาดา เพิ่งบรรลุข้อตกลงทางเศรษฐกิจกับจีน ซึ่งนำไปสู่คำขู่จากทรัมป์ว่าจะเก็บภาษีนำเข้าสินค้าแคนาดาในอัตราสูงถึง 100% หากเดินหน้าข้อตกลงดังกล่าว

 

สื่อของทางการจีนอย่าง Global Times ระบุว่า จีนสามารถเป็นหุ้นส่วนที่เชื่อถือได้ของประเทศต่าง ๆ เนื่องจากสนับสนุนระเบียบโลกแบบพหุขั้ว

 

อย่างไรก็ตาม ผู้นำตะวันตกที่เยือนจีนในช่วงหลังกลับได้ผลลัพธ์ที่แตกต่างกัน โดยแม้แคนาดาจะบรรลุข้อตกลงลดภาษีรถยนต์ไฟฟ้าจีนและน้ำมันคาโนลา แต่การเยือนของประธานาธิบดีฝรั่งเศส เอ็มมานูเอล มาครง เมื่อปลายปีที่ผ่านมา กลับไม่ก่อให้เกิดผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจมากนัก

 

 

รัฐบาลอังกฤษหวังว่าการกระชับความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและการค้ากับจีนจะช่วยสนับสนุนนโยบายยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนผ่านการลงทุนและการเติบโตทางเศรษฐกิจ อย่างไรก็ตาม แนวทางดังกล่าวเผชิญเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงจากนักการเมืองบางส่วนในอังกฤษและสหรัฐ

 

ข้อมูลของรัฐบาลอังกฤษระบุว่า ในช่วง 12 เดือนจนถึงกลางปี 2025 จีนเป็นคู่ค้าอันดับ 4 ของสหราชอาณาจักร มีมูลค่าการค้าราว 100,000 ล้านปอนด์

 

ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญจากสถาบัน China Strategic Risks Institute ระบุว่า อังกฤษยังได้ประโยชน์ทางเศรษฐกิจจากจีนค่อนข้างจำกัด โดยจีนคิดเป็นเพียง 0.2% ของการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศในอังกฤษ เทียบกับสหรัฐที่มีสัดส่วนราวหนึ่งในสาม

 

การเยือนของสตาร์เมอร์ยังเกิดขึ้นหลังรัฐบาลอังกฤษอนุมัติแผนการก่อสร้างสถานทูตขนาดใหญ่ของจีนใจกลางกรุงลอนดอน ท่ามกลางความกังวลด้านความมั่นคงจากนักการเมืองบางส่วน

 

โดยก่อนหน้านี้ สตาร์เมอร์ยอมรับว่าจีนเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงของชาติ แต่ย้ำว่าการขยายความสัมพันธ์ทางธุรกิจยังคงเป็นผลประโยชน์ของประเทศ

 

ทั้งนี้ บรรยากาศการเยือนถูกจับตาอย่างใกล้ชิด เนื่องจากเกิดขึ้นในช่วงอ่อนไหวของความสัมพันธ์ระหว่างผู้นำตะวันตกกับสหรัฐ ภายหลังทรัมป์อ้างว่าจำเป็นต้องควบคุมกรีนแลนด์ เพื่อรับมือภัยคุกคามจากจีนในภูมิภาคอาร์กติก.