ทางเลือกที่ 3

ท่ามกลางการขับเคี่ยวกันของ 2 มหาอำนาจจีนและสหรัฐในการขยายอิทธิพลเข้ามาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) ทำให้ชาติอาเซียนได้รับแรงกดดันอย่างหนักให้ต้องเลือกว่าจะอยู่ข้างสหรัฐหรืออยู่ข้างจีน ซึ่งในความเป็นจริงแล้วไม่เป็นประโยชน์ต่ออาเซียน และถือเป็นสถานการณ์ที่กล้ำกลืนฝืนทนอย่างยิ่ง

ทิม จอห์นสตัน ผู้อำนวยการกลุ่มวิกฤต การณ์สากล (ไอซีจี) ประจำภูมิภาคเอเชีย แสดงทัศนะไว้ว่า ถึงแม้แรงกดดันจาก 2 มหาอำนาจจะเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่อาเซียนก็ไม่ควรอยู่ว่ายังมีตัวเลือกที่ 3 นอกจากจีนและสหรัฐ นั่นคือการผนึกกำลังกันภายในภูมิภาค

การรวมตัวกันเป็นสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) ของทั้ง 10 ประเทศ จะทำให้อาเซียนอยู่ในสถานะของกลุ่มมหาอำนาจขนาดย่อมเลยทีเดียว โดยเป็นองค์กรที่เป็นตัวแทนของคนถึง 625 ล้านคน บนภูมิภาคที่อุดมไปด้วยทรัพยากร ซึ่งมีผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (จีดีพี) รวมกัน 2.4 ล้านล้านเหรียญสหรัฐ และตามการคาดการณ์ของแมคคินซี อาเซียนจะกลายเป็นเขตเศรษฐกิจที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับที่ 4 ของโลกภายในปี 2050

การรวมตัวกันจะทำให้อาเซียนมีพลังในการกำหนดทิศทางและอนาคตของภูมิภาค มีอำนาจต่อรองในเวทีระดับโลกเพื่อรักษาผลประโยชน์ของตนเอง และสามารถต้านทานอิทธิพลของมหาอำนาจไว้ได้

จอห์นสตัน ทิ้งท้ายไว้ว่า อาเซียนไม่จำเป็นต้องสร้างองค์กรที่มีการประสานความร่วมมือกันอย่างเหนียวแน่นเหมือนในสหภาพยุโรป (อียู) เนื่องจากอาเซียนถือเป็นภูมิภาคที่มีความหลากหลายกันมาก และความหลากหลายนี้ก็เป็นจุดแข็งที่สำคัญของอาเซียน