อัดรายงานค้ามนุษย์สหรัฐ เจอการเมืองแทรกแซง

โดย...ทีมข่าวต่างประเทศโพสต์ทูเดย์

ซัดแรง! รายงานค้ามนุษย์สหรัฐไม่เป็นกลาง ใช้เรื่องการเมืองมากกว่าความเป็นจริง ชี้มาเลย์-คิวบายังไม่มีการพัฒนาใดๆ

รอยเตอร์สเปิดเผยรายงานพิเศษอ้างอิงจากการสัมภาษณ์แหล่งข่าวในรัฐบาลสหรัฐ และนายทุนต่างประเทศทั้งหมดหลายสิบคน ระบุว่า สำนักงานเฝ้าระวังและต่อสู้กับการค้ามนุษย์ (เจ/ทีไอพี) ซึ่งเป็นสำนักงานอิสระที่รัฐบาลสหรัฐตั้งขึ้นมาเพื่อจัดอันดับความพยายามในการต่อสู้กับการค้ามนุษย์นั้น ถูกควบคุมโดยนักการทูตอเมริกันระดับสูงและยังได้รับแรงกดดันให้เพิ่มการประเมินให้กับ 14 ประเทศยุทธศาสตร์สำคัญ ในรายการประจำปีเรื่องการค้ามนุษย์ (ทีไอพี) ของกระทรวงต่างประเทศสหรัฐในปีนี้

แหล่งข่าวเปิดเผยว่า นักวิเคราะห์จากเจ/ทีไอพี ซึ่งเชี่ยวชาญในการประเมินความพยายามในการต่อสู้กับระบบทาสสมัยใหม่แสดงความไม่เห็นด้วยกับสำนักงานทางการทูตของสหรัฐในการจัดอันดับการค้ามนุษย์ถึง 17 ประเทศ โดยนักวิเคราะห์ของเจ/ทีไอพีนั้นสามารถเอาชนะในข้อพิพาทนี้ได้เพียงแค่ 3 ประเทศเท่านั้น ซึ่งนับเป็นระดับที่ต่ำที่สุดในรอบ 15 ปี ที่มีการตั้งสำนักงานนี้ขึ้นมา

ทั้งนี้ แหล่งข่าวใกล้ชิดเปิดเผยว่า ตามปกติแล้ว เจ/ทีไอพีจะสามารถเอาชนะในข้อพิพาทกับส่วนการทูตของกระทรวงต่างประเทศในการจัดอันดับนี้ได้มากกว่าครึ่งหนึ่ง

“แน่นอนว่าเราไม่เคยเห็นผลลัพธ์ที่ออกมาในลักษณะนี้”เจ้าหน้าที่สหรัฐรายหนึ่ง ซึ่งเกี่ยวข้องกับกระทรวงต่างประเทศ เปิดเผย

ไม่เพียงแต่มาเลเซีย คิวบา และจีนเท่านั้นที่ไม่อยู่ในระดับต่ำที่สุดของการค้ามนุษย์ หรือเทียร์ 3 ทว่าชาติอื่นๆ เช่น อินเดีย อุซเบกิสถาน และเม็กซิโกต่างได้รับการจัดอันดับที่ดีมากกว่าที่ผู้เชี่ยวชาญด้านสิทธิมนุษยชนต้องการด้วย

ขณะเดียวกัน รอยเตอร์สยังระบุด้วยว่า หนึ่งใน 3 ประเทศที่เจ/ทีไอพีสามารถเอาชนะในข้อพิพาทกับสำนักงานทางการทูตของสหรัฐมาได้ คือ ไทย โดยก่อนหน้านี้ทางคณะนักการทูตได้พยายามที่จะปรับอันดับไทยให้มาอยู่ที่ “เทียร์ 2 กลุ่มเฝ้าระวัง” ทว่าในท้ายที่สุดแล้วยังอยู่ในเทียร์ 3 เช่นเดิม

ด้าน จอห์น เคอร์บี โฆษกกระทรวงต่างประเทศสหรัฐ ระบุชัดเจนว่า การจัดอันดับในรายงานทีไอพีไม่เกี่ยวข้องกับเรื่องการเมืองแต่อย่างใด

“ตามที่เป็นปกติ การตัดสินใจขั้นสุดท้ายจะบรรลุหลังจากที่มีการวิเคราะห์อย่างละเอียด และการพูดคุยระหว่างสำนักงานทีไอพี สำนักงานระดับภูมิภาคที่เกี่ยวข้อง และเจ้าหน้าที่ของกระทรวงต่างประเทศอาวุโส” เคอร์บี กล่าวต่อรอยเตอร์ส

อย่างไรก็ตาม รายงานทีไอพีได้เปิดเผยออกมาล่าสุด พบว่ามาเลเซียและคิวบาเป็นสองประเทศที่ได้รับการเลื่อนอันดับขึ้นมาจากเทียร์ 3 แม้ว่าแหล่งข่าวจะระบุว่า ผู้เชี่ยวชาญด้านการค้ามนุษย์เชื่อมั่นว่าทั้งสองประเทศไม่มีการพัฒนาในเรื่องนี้อย่างชัดเจนใดๆ

กรณีของมาเลเซีย กลุ่มสิทธิมนุษยชนเห็นว่า การปรับอันดับของมาเลเซียมีขึ้นเพื่อช่วยให้การเจรจาการค้าหุ้นส่วนยุทธศาสตร์แปซิฟิก (ทีพีพี) สะดวกมากขึ้น เนื่องจากว่าสหรัฐจะไม่สามารถได้ข้อตกลงกับประเทศที่อยู่ในเทียร์ 3 ได้

แหล่งข่าวเปิดเผยว่า ผู้เชี่ยวชาญของเจ/ทีไอพีเสนอให้จัดอันดับให้มาเลเซียอยู่ในเทียร์ 3 โดยระบุว่า ความพยายามของมาเลเซียในการแก้ไขปัญหาออกมาเป็นคำพูดมากกว่าการกระทำ

ขณะที่คิวบาซึ่งอยู่เทียร์ 3 มาเป็นเวลาถึง 12 ปี ได้ปรับขึ้นมาอยู่ในเทียร์ 2 ในกลุ่มเฝ้าระวัง ภายหลังจากสหรัฐและคิวบานั้นตัดสินใจเปิดสถานทูตของแต่ละประเทศ เมื่อความสัมพันธ์ทางการทูตดีขึ้น

จากการปรับเพิ่มระดับการค้ามนุษย์ของคิวบาดังกล่าว กลุ่มสิทธิมนุษยชน และคนที่เกี่ยวข้องกับการจัดอันดับการค้ามนุษย์ ระบุว่า อาจกระทบต่อความถูกต้องของรายงานทีไอพีจากสหรัฐได้

กระนั้น เจ้าหน้าที่ซึ่งทำงานในเจ/ทีไอพีช่วง 15 ปีที่ผ่านมา ยอมรับว่าบางครั้งประเทศที่มีความสัมพันธ์ทางการค้า และความสัมพันธ์ทางการทูตที่อ่อนไหวกับสหรัฐก็ได้รับการดูแลพิเศษ หลังได้รับแรงกดดันมาจากสถานทูตและสถาบันต่างๆ ในกระทรวงต่างประเทศสหรัฐด้วย

ทั้งนี้ รอยเตอร์ส รายงานด้วยว่า ข้อพิพาทระหว่างเจ/ทีไอพี และสำนักงานการทูตสหรัฐในการจัดอันดับการค้ามนุษย์ที่เกิดขึ้นในปีนี้ยังมีขึ้นในช่วงที่เจ/ทีไอพีขาดผู้นำที่มั่นคงด้วย โดย ลอร่า แลเดอเรอร์ ผู้เคยเป็นที่ปรึกษาด้านการค้ามนุษย์อาวุโสในปี 2002-2007 ระบุว่า การขาดหัวเรือสามารถเพิ่มความเสี่ยงที่เจ/ทีไอพีจะถูกครอบงำโดยอิทธิพลทางการเมืองด้วย