จุดเริ่มต้นปัญหา...(ต้านคอร์รัปชั่น-5)

โดย...เพียงออ วิไลย [email protected]

เป็นเวลาหลายทศวรรษที่นักวิชาการเชื่อมั่นในทฤษฎีที่เคยเรียนรู้มาแต่ก่อนเก่าว่า “ความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจหนึ่ง กับการคอร์รัปชั่นอีกหนึ่ง ไม่มีทางที่จะนับรวมกันเป็นสองและเดินไปด้วยกันได้” หากมีสิ่งหนึ่งต้องไม่มีอีกสิ่งหนึ่งเพราะทั้งสองสิ่งเป็นสภาวะที่เกิดขึ้นพร้อมกันได้ยากเนื่องจากมีลักษณะที่ขัดแย้งกัน...ทว่า เมื่อเกิดวิกฤตการณ์เศรษฐกิจในเอเชียในปี 2540 นักวิชาการกลับเกิดอาการงวยงงจนต้องพลิกตำราหาข้อสรุป เพราะในดินแดน “มหัศจรรย์แห่งลุ่มน้ำฮัน” ใจกลางกรุงโซล เกาหลีใต้ “ความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจกับการคอร์รัปชั่น กลับโตมาด้วยกันอย่างปรองดองหลายสิบปีเป็นที่น่าอัศจรรย์ราวกับสามีหนึ่ง สามารถปกครองภรรยาอีกสองอย่างสงบสุขในบ้านเดียวกัน!!!”

เวลานั้นความเจริญทางเศรษฐกิจของเขาวิ่งแซงหน้าไทยไปหลายช่วงตัว แต่ข้อเท็จจริงเรื่องการคอร์รัปชั่นอย่างมโหฬารที่อุปถัมภ์เกื้อกูลระหว่างนักการเมืองกับภาครัฐและเอกชน กลับปรากฏแดงขึ้นมาหลายๆ จุดหลังวิกฤตเศรษฐกิจ จุดเริ่มต้นมาจากกรณีของบริษัทเหล็ก “ฮันโบ” ผู้ผลิตเหล็กรายใหญ่เป็นอันดับสองของประเทศในเวลานั้น ถูกสั่งล้มละลาย (ภายหลังขายสินทรัพย์ให้ฮยอนเด) เพราะมีหนี้สินล้นพ้นตัวถึง 5,600 ล้านเหรียญสหรัฐ เมื่อสืบย้อนไปก็พบว่า “ฮันโบ” ก่อหนี้สินทั้งๆ ที่ไม่มีหลักประกันพอจึงสาวไปได้ว่า นักการเมือง นายธนาคารและเจ้าหน้าที่ของรัฐ ต่างมีส่วนเกี่ยวข้องในการใช้อำนาจหน้าที่อนุมัติและแต่ละคนร่ำรวยจากเงินสินบนดังกล่าว เรื่องอื้อฉาวนี้ทำให้ผู้ก่อตั้งบริษัท วัย 74 ปี บุตรชายที่เป็นประธานบริษัท รวมทั้งข้าราชการระดับสูง นายธนาคาร รวม 10 คน ถูกตัดสินจำคุกยาว...หลายคนเป็นผู้สนับสนุนประธานาธิบดีในขณะนั้นด้วยซ้ำไป

เรื่องที่เกิดขึ้นเป็นส่วนหนึ่งที่สะท้อนรากเหง้าของปัญหาจากเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ของเกาหลีที่มีการรวมๆ แยกๆ ประเทศมาหลายหน ทำให้ต้องเริ่มตั้งตัวกันใหม่หลายครั้งตั้งแต่ยุคสมัยโครุเรียว และเหตุการณ์ครั้งสุดท้าย คือ สงครามเกาหลี ซึ่งทำให้ต้องแบ่งเกาหลีออกเป็น 2 ประเทศเหนือใต้ ...ณ จุดนี้ อาจเรียกได้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นของสาธารณรัฐเกาหลีใหม่ที่เดินมาจากประเทศที่ยากจนที่สุดในเอเชียในเวลานั้น จนกลายเป็นประเทศที่มีความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจที่สำคัญได้ในเวลาเพียงแค่ 30 ปีเศษ แต่ในขณะเดียวกันก็เป็นจุดเริ่มต้นของวิวัฒนาการของคอร์รัปชั่นในรูปแบบของเกาหลียุคปัจจุบันที่มีลักษณะเฉพาะอันเป็นรากฐานของคดีทุจริต และเป็นแผนที่ชี้ทางในการต่อสู้กับปัญหาคอร์รัปชั่นที่สามารถประสบความสำเร็จได้ในปัจจุบันเช่นกัน ทำไมจึงเป็นทั้งสองอย่างได้เล่า...

หลังสงครามเกาหลี รัฐบาลมีนโยบายทางเศรษฐกิจ คือ การส่งออกสินค้า โดยรัฐให้การสนับสนุนแก่กลุ่มธุรกิจซึ่งออกมาในรูปแบบของเงินกู้ หรือสิทธิประโยชน์ทางด้านภาษีอากร ซึ่งทำให้อำนาจทางเศรษฐกิจอยู่ในมือของรัฐและบริษัทใหญ่เพียงไม่กี่บริษัท ซึ่งต่อมากลายเป็นผู้ผูกขาดตลาดที่ตนเองมีความเชี่ยวชาญ ยิ่งไปกว่านั้น กลายเป็นจุดเชื่อมโยงหรือพลังต่อรองที่สำคัญของอำนาจรัฐกับเอกชน เราเรียกบริษัทเหล่านี้ว่า “แชบอล” ซึ่งเป็นกลุ่มธุรกิจของตระกูลที่มั่งคั่ง ครอบคลุมกิจการหลากหลายประเภทในมือ ปัจจุบันมีประมาณ 30+ แชบอล ซึ่งครอบครองทรัพย์สินในประเทศมากกว่า 70% ในขณะที่สร้างงานและรายได้ให้แก่คนเกาหลีเกือบทั้งประเทศ เช่น กลุ่มบริษัท ซัมซุง แอลจี หรือ ฮยอนเด แดลิม ลอตเต้

“แชบอล” หลายๆ บริษัทได้จัดตั้งมาตั้งแต่ก่อนโลกครั้งที่ 2 ซึ่งในยุคนั้นมีชาวเกาหลีที่เป็นเจ้าของกิจการน้อยมาก ส่วนใหญ่เป็นกิจการของชาวญี่ปุ่นที่เข้ามายึดครองประเทศ หลังจากญี่ปุ่นแพ้สงครามโลกและปลดปล่อยเกาหลี บางธุรกิจก็ได้รับโอนสินทรัพย์บางส่วนของบริษัทญี่ปุ่นไป หลังจากสงครามเกาหลีสงบ บริษัทเหล่านี้เข้าเชื่อมโยงกับกลุ่มนักการเมืองในรัฐบาลพลเรือนเพื่อความอยู่รอดและขยายธุรกิจ เกิดการคอร์รัปชั่นมากมาย ในที่สุด ผู้นำทหารโดยนายพลปักจองฮี ได้ปฏิวัติและภารกิจหนึ่งคือการไล่ตามขจัดอิทธิพลของกลุ่มธุรกิจการเมือง สั่งยุบ ยกเลิกและสั่งปรับกลุ่มธุรกิจมากมาย...แต่ก็ยังไม่ได้ผล

หมายเหตุของสัปดาห์นี้ (ถ้าแก้ทัน)

"ขอเชิญศิษย์ศรัทธา หลวงพ่อพระอาจารย์อารยะวังโส ร่วมตักบาตร ถวายสังฆทาน อุทิศกุศลผลบุญแด่ผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว ณ หน้าตึกโดมฝั่งสนามฟุตบอล และ ฟังเสวนาธรรมในวันเสาร์ที่ 30 สิงหาคม 2557 เวลา 07:00-11:00 น. ที่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ (เสวนาธรรม เรื่อง "การสร้างดุลยภาพดุลยธรรมแห่งชีวิต" ที่ คณะรัฐศาสตร์)