ฟรีโซนเพื่อเศรษฐกิจ

โดย...อภิรดี ตันตราภรณ์ ประธานบริหารสถาบันนานาชาติเพื่อเอเชียแปซิฟิกศึกษา มหาวิทยาลัยกรุงเทพ

การค้าการลงทุนข้ามแดนไปยังประเทศเพื่อนบ้านที่มีพรมแดนใกล้ชิดกัน เช่น เพื่อนบ้านในกลุ่มระเบียงเศรษฐกิจอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง (จีเอ็มเอส) ยังเป็นช่องทางหนึ่งค่ะ ที่จะเติบโตได้สูง เพราะได้รับประโยชน์ทั้งจากความร่วมมือของกลุ่ม และความร่วมมือของประชาคมอาเซียน

ในแง่การลงทุน ไทยเราเองนี่แหละค่ะ ที่เป็นผู้เดินทางไปลงทุนในอนุภูมิภาค มากกว่าเพื่อนร่วมอนุภูมิภาคเดินทางมาลงทุนบ้านเรา มีธุรกิจทั้งสิ้น 4 กลุ่มค่ะ ที่สถาบันของเราประเมินว่า เป็นธุรกิจสำคัญที่จะมีโอกาสทางการค้าการลงทุนสำหรับผู้ประกอบการไทย ได้แก่ 1.ธุรกิจที่พึ่งพิงทรัพยากรธรรมชาติ 2.ธุรกิจที่พึ่งพิงแรงงานจำนวนมาก 3.ธุรกิจในภาคบริการ และ 4.ธุรกิจให้บริการสาธารณูปโภคพื้นฐานและการก่อสร้าง

สำหรับกลุ่มพึ่งพิงทรัพยา กรธรรมชาตินั้น ประกอบด้วย ธุรกิจเกษตรกรรม ประมง เหมืองแร่ ป่าไม้ พลังงาน แปรรูปอาหาร แปรรูปสินแร่ แปรรูปไม้ และปิโตรเคมี ส่วนกลุ่มพึ่งพิงแรงงาน เช่น ธุรกิจเสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่ม ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์

ด้าน กลุ่มภาคบริการ ก็มีที่น่าสนใจหลายธุรกิจค่ะ ทั้งโรงแรมและท่องเที่ยว โลจิสติกส์ อสังหาริมทรัพย์ บริการสุขภาพ สุดท้ายกลุ่มโครงสร้างพื้นฐาน และก่อสร้าง ได้แก่ การลงทุนด้านคมนาคม ทำถนน สะพาน รถไฟ เรือ สนามบิน การลงทุนด้านชลประทาน เช่น การสร้างเขื่อน การบริหารจัดการน้ำ การลงทุนด้านโทรคมนาคม เช่น โทรศัพท์ อินเทอร์เน็ต การเผยแพร่ภาพโทรทัศน์

ที่ผ่านมา ผู้ประกอบการไทยทยอยไปลงทุนธุรกิจ เหล่านี้เป็นระยะ เช่น ในพนมเปญ เราเข้าไปลงทุนธุรกิจปิโตรเลียม แปรรูปอาหาร สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม โรงแรม โรงพยาบาล ห้างสรรพสินค้า ธุรกิจสื่อสาร ในเวียงจันทน์ก็มีธุรกิจฟาร์มปศุสัตว์ เขื่อนพลังงานน้ำ การเงินการธนาคาร สายการบิน ค้าปลีก ธุรกิจสื่อสาร แต่สิ่งหนึ่งที่สังเกตได้คือ ผู้ประกอบการที่ไปแล้วส่วนใหญ่ ล้วนเป็นบริษัทยักษ์ใหญ่ที่มีเงินทุนมหาศาลทั้งสิ้น

หากเปรียบเทียบกับผู้ประกอบการประเทศอื่นที่พยายามลงทุนในอนุภูมิภาค ชาติอื่นๆ ก็มีความพยายามเจาะ 4 กลุ่มเดียวกับไทยเช่นกัน แต่เน้นเจาะให้ชัดไปเลยในบางอุตสาหกรรม ได้แก่ อุตสาหกรรมพลังงาน อุตสาหกรรมสื่อสาร อุตสาหกรรมท่องเที่ยว และอุตสาหกรรมก่อสร้าง

มาถึงตรงนี้ ดิฉันอยากให้ทุกคนลองดูโมเดลเขตเศรษฐกิจพิเศษของสหรัฐอเมริกาและเม็กซิโก

2 ประเทศดังกล่าวมีพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษระหว่างกัน ส่งผลให้ได้รับประโยชน์ คือ 1.ไม่ต้องกังวลปัญหาเรื่องแรงงานข้ามชาติ เพราะสามารถทำงานในเขตเศรษฐกิจพิเศษซึ่งถือเป็นพื้นที่ที่คนทั้ง 2 ประเทศเข้าไปทำงานได้ 2.เป็นการขยายพรมแดนทางเศรษฐกิจ จากเดิมที่มีพื้นที่แค่ประเทศของตัวเอง เขตเศรษฐกิจพิเศษจึงเหมือนเป็นพื้นที่ใหม่บนชายแดนที่เอื้อประโยชน์ให้แก่คนอีกประเทศ

ไทยเองจึงควรเร่งเจรจาเรื่องเขตเศรษฐกิจพิเศษกับเพื่อนบ้านค่ะ เพื่อขยายพรมแดนทางเศรษฐกิจให้แก่เรา เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการทั้งรายใหญ่ รายกลาง รายย่อย โดยเฉพาะใน 4 กลุ่มดังกล่าว ได้มีพื้นที่ลงทุน ขยายธุรกิจ

ฟรีโซนเหล่านี้ ไม่ใช่แค่ประโยชน์ของประเทศใดประเทศหนึ่ง แต่เป็นทั้งประโยชน์ของภาคธุรกิจ ประโยชน์ต่อการจ้างงาน เป็นประโยชน์ต่อเราและเพื่อนบ้าน