ส่องงบการศึกษาไทยบนเวทีอาเซียน

โดย...ชลธิชา ภัทรสิริวรกุล

ในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา ไทยได้ชื่อว่าทุ่มเทงบประมาณให้กับการพัฒนาระบบการศึกษาเป็นอันดับต้นๆ ของอาเซียน ทว่า ผลการประเมินของเวิลด์ อีโคโนมิก ฟอรัม กลับพบว่าคุณภาพการศึกษาไทยอยู่อันดับที่ 8 รั้งท้ายในเซียน

เมื่อเทียบเม็ดเงินด้านการศึกษาระหว่างปี 2556 และ 2557 พบว่า รัฐบาลได้บรรจุเรื่องการเตรียมความพร้อมเข้าสู่ประชาคมอาเซียนไว้ในแผนนโยบายเร่งด่วนประจำปีงบประมาณ 2556 และได้จัดสรรงบประมาณให้หน่วยงานต่างๆ ทั้งสิ้นจำนวน 3,557.13 ล้านบาท โดยในจำนวนนี้กระทรวงศึกษาธิการได้รับงบประมาณรวม 1,610 ล้านบาท เพื่อเพิ่มศักยภาพการศึกษาของไทยให้พร้อมรับเออีซี

วงเงินดังกล่าวได้ถูกกระจายให้กับสองหน่วยงาน ที่อยู่ภายใต้สังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ คือ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน (สช.) และสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) วงเงินรวม 26.47 ล้านบาท สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ได้รับการจัดสรรงบวงเงินมากสุด 948.91 ล้านบาท สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) ได้แบ่งงบไป 76.6 ล้านบาท ขณะที่สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สศอ.) ได้รับงบประมาณ 100 ล้านบาท

สำหรับปี 2557 รัฐบาลจัดสรรงบให้กระทรวงศึกษาธิการวงเงินสูงถึง 1,275.65 ล้านบาท ซึ่งส่วนใหญ่ก็ยังไปกองอยู่ที่ สพฐ.มากถึง 1,156.04 ล้านบาท เนื่องจากต้องดูแลการศึกษาขั้นพื้นฐานในสังกัดรัฐทั้งหมด รองลงมาเป็นของ สอศ. 87.05 ล้านบาท แม้ตัวงบประมาณจะลดลงแต่ก็เป็นโครงการต่อเนื่องจากปีที่ผ่านมา อีกทั้งยังเน้นกระตุ้นให้เด็กหันมาสนใจเรียนสายอาชีวะเพิ่มขึ้น เพื่อรองรับความต้องการแรงงานสายอาชีพของอาเซียน

นอกจากนี้ยังมีโครงการร่วมมือกับอาชีวศึกษาในภูมิภาคลุ่มน้ำโขง (ซีแอลเอ็มวี) ได้แก่ กัมพูชา ลาว พม่า และเวียดนาม โดยเฉพาะโครงการเชื่อมโยงความร่วมมืออาชีวะแบบไตรภาคีระหว่างไทย-ลาว และเวียดนาม โดยมีเป้าหมายที่จะผลิตกำลังคนอาชีวะป้อนเข้าสู่ตลาดแรงงานของทั้งสามประเทศให้ตรงตามความต้องการ

เม็ดเงินที่เหลือกระจายอยู่ในสำนักงานปลัดกระทรวง 24.55 ล้านบาท ที่มีสองหน่วยงานในสังกัด คือ สช.และ กศน. ซึ่งงบส่วนนี้คาดว่าจะเทไปอยู่ที่การสร้างต้นแบบศูนย์อาเซียนศึกษา เพื่อใช้สร้างความตระหนักรู้ การเตรียมพร้อมเกี่ยวกับประชาคมอาเซียนแบบครบวงจร ด้าน สกอ.ได้งบไปแค่ 8 ล้านบาท ส่วนใหญ่ใช้เผยแพร่ความรู้เรื่องอาเซียน จัดอบรมและแลกเปลี่ยนบุคลากรทางการศึกษาและนักศึกษา รวมทั้งสนับสนุนการฝึกงานในต่างประเทศ

น่าสังเกตว่างบประมาณด้านการศึกษาของไทยต่อจีดีพีมีสัดส่วนสูงกว่าสิงคโปร์ อินโดนีเซียและฟิลิปปินส์ด้วยซ้ำ แต่เพราะเน้นแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ จึงทำให้คุณภาพการศึกษาไทยถูกจัดอยู่ในอันดับรั้งท้ายเช่นนี้

เรื่องนี้ ภาวิช ทองโรจน์ ผู้ช่วย รมว.ศึกษาธิการ มองว่า ภาคการศึกษาไทยควรพัฒนาทางด้านองค์ความรู้เกี่ยวกับอาเซียน โดยจะต้องปรับหลักสูตรการเรียนการสอนให้กว้างและลึกขึ้น เพื่อให้เด็กไทยมีคุณภาพพร้อมรับการแข่งขันในอนาคต

นอกจากนี้จะต้องเน้นพัฒนาการศึกษาสายวิชาชีพให้มากขึ้น เพราะไทยต้องพัฒนาอุตสาหกรรม ที่มีความสลับซับซ้อนมากขึ้น จึงต้องใช้บุคลากรที่มีความรู้และทักษะมากขึ้น เพื่อรักษาขีดความสามารถในการแข่งขัน รวมทั้งต้องพัฒนาด้านภาษาที่มีความจำเป็นมากขึ้น ควบคู่กับความเท่าทันเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จึงจะช่วยดึงให้ไทยหลุดพ้นจากอันดับรั้งท้ายได้