ผลเลือกตั้งสหรัฐฯ สะท้อนปากท้อง-สงคราม การเปลี่ยนผ่านเดโมแครต

ผลการเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐฯ ซึ่งพรรคเดโมแครตได้เสียงข้างมากทั้งสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา ถูกนักวิชาการสองคนอธิบายผ่านคนละมิติ ศ.ดร.สิริพรรณ นกสวน สวัสดี อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มองว่าเป็นการแสดงความไม่พอใจต่อแนวทางบริหารประเทศและนโยบายของโดนัลด์ ทรัมป์ ส่วนผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.มาโนชญ์ อารีย์ อาจารย์ประจำภาควิชารัฐศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มศว ให้น้ำหนักกับสงครามตะวันออกกลางและแรงกดดันทางภูมิรัฐศาสตร์สิริพรรณ ประเมินว่า ชัยชนะของเดโมแครตเป็นเสมือนประชามติทางอ้อมที่สะท้อนการปฏิเสธบุคลิกและท่าทีทางการเมืองของทรัมป์ และชี้ว่าผู้สมัครรีพับลิกันที่ทรัมป์เลือกหรือสนับสนุนจำนวนมากพ่ายแพ้ แม้ทรัมป์จะอ้างว่าพรรคจะชนะถล่มทลายหากมีชื่อตนอยู่บนบัตรเลือกตั้งก็ตาม

ในมุมของสิริพรรณ ปัญหาเศรษฐกิจและค่าครองชีพเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้นโยบายต่างประเทศกระทบคะแนนนิยมโดยตรง พร้อมยกตัวอย่างสงครามที่ส่งผลต่อราคาน้ำมัน และภาษีนำเข้าที่อาจกระทบราคาเนื้อวัวในประเทศ พร้อมระบุว่าผู้ชายวัยรุ่น เกษตรกร และคนทำงาน ซึ่งเคยเป็นฐานเสียงของทรัมป์ เป็นกลุ่มที่เปลี่ยนใจในการเลือกตั้งครั้งนี้

สิริพรรณ ยังมองว่าพรรคเดโมแครตกำลังเปลี่ยนผ่านสู่ผู้สมัครรุ่นใหม่วัย 30–40 ปี และมีความหลากหลายด้านอัตลักษณ์มากขึ้น เธอเห็นพัฒนาการดังกล่าวเป็นโจทย์สำคัญของพรรคในการเตรียมตัวสู่การเลือกตั้งประธานาธิบดีครั้งถัดไป ขณะเดียวกัน การเสียเสียงข้างมากทำให้ทรัมป์เผชิญการตรวจสอบจากสภาและข้อจำกัดด้านการผลักดันนโยบาย อย่างไรก็ดี เธอระบุว่าทรัมป์ยังมีอำนาจวีโต้ บทบาทผู้บัญชาการทหารสูงสุด และช่องทางสื่อสารกับประชาชน

ด้านมาโนชญ์ วิเคราะห์ว่า คะแนนนิยมของทรัมป์ลดลงต่อเนื่องก่อนสงครามกับอิหร่าน และการเข้าสู่ความขัดแย้งทำให้ประชาชนบางส่วนมองว่านโยบายเปลี่ยนจาก “America First” เป็น “Israel First” ประเมินว่าคนอเมริกันจำนวนหนึ่งไม่เห็นว่าสงครามตะวันออกกลางเป็นสงครามของตน และการสูญเสียฐานเสียงเดิมส่งผลต่อผลเลือกตั้ง

มาโนชญ์ยังกล่าวถึงบทบาทของนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู โดยประเมินว่าความพยายามดึงสหรัฐฯ เข้าร่วมสงครามมีเป้าหมายสร้างผลงานทางการเมือง เขาเชื่อมโยงข่าวที่ทักเกอร์ คาร์ลสันเปิดเผยก่อนเลือกตั้งเกี่ยวกับแรงกดดันให้ใช้กำลังโจมตีศูนย์นิวเคลียร์ของอิหร่าน กับความหวาดกังวลของผู้มีสิทธิเลือกตั้งต่อความเสี่ยงที่สหรัฐฯ จะใช้อาวุธนิวเคลียร์

สำหรับทางออกจากสงคราม มาโนชญ์ ประเมินว่าทรัมป์อาจเลือกโจมตีเป้าหมายจำกัดวงแล้วเปิดช่องเจรจาผ่านคนกลาง โดยมีเงื่อนไขเรื่องการเปิดช่องแคบฮอร์มุซและการยอมรับข้อตกลงจากอิสราเอลกับกลุ่มล็อบบี้ เขายังมองว่าการเติบโตของนักการเมืองมุสลิมรุ่นใหม่ในเดโมแครต ซึ่งคัดค้านสงครามและการสนับสนุนอิสราเอล อาจเป็นแรงกดดันต่อนโยบายต่างประเทศของสหรัฐฯ ในระยะต่อไป.

แหล่งที่มา: รายการคมชัดลึก