วัส ติงสมิตร เผยหลักเกณฑ์คุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ อายุสิทธิสูงสุด 27 ปี
วัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ เปิดหลักเกณฑ์คุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ตามกฎหมายไทย ตั้งแต่เงื่อนไขการจดทะเบียน อายุสิทธิ 12–27 ปี ไปจนถึงข้อยกเว้นที่เกษตรกรและนักวิจัยควรรู้ รวมถึงขอบเขตสิทธิของผู้ทรงสิทธิ
KEY
POINTS
- การพิจารณาพันธุ์พืชใหม่ครอบคลุมความแตกต่าง ความสม่ำเสมอ ความคงตัว และเงื่อนไขเรื่องความใหม่
- อายุหนังสือสำคัญมี 3 ระดับ คือ 12, 17 และ 27 ปี ขึ้นอยู่กับประเภทพืช
- กฎหมายกำหนดข้อยกเว้นสิทธิไว้ เช่น การวิจัย การใช้โดยไม่เป็นส่วนขยายพันธุ์ และการเพาะปลูกบางกรณีของเกษตรกร
เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2569 นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ โพสต์ให้ความรู้เกี่ยวกับการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 โดยอธิบายหลักเกณฑ์การจดทะเบียนและอายุความคุ้มครองตามประเภทพืช
โพสต์กล่าวถึงคุณสมบัติสำคัญของพันธุ์พืช ได้แก่ ลักษณะที่แตกต่างจากพันธุ์อื่นอย่างเด่นชัด ความสม่ำเสมอของลักษณะประจำพันธุ์ และความคงตัวเมื่อนำไปขยายพันธุ์ รวมถึงเงื่อนไขเรื่องความใหม่ก่อนยื่นคำขอจดทะเบียน
สำหรับอายุหนังสือสำคัญ มาตรา 31 กำหนดไว้ 12 ปี สำหรับพืชที่ให้ผลผลิตหลังปลูกไม่เกิน 2 ปี, 17 ปี สำหรับพืชที่ให้ผลผลิตหลังปลูกเกิน 2 ปี และ 27 ปี สำหรับพืชที่ใช้ประโยชน์จากเนื้อไม้และให้ผลผลิตหลังปลูกเกิน 2 ปี โดยเริ่มนับตั้งแต่วันที่ออกหนังสือสำคัญ
นายวัสยังอธิบายว่า สิทธิของผู้ทรงสิทธิครอบคลุมการผลิต จำหน่าย นำเข้า หรือส่งออกส่วนขยายพันธุ์ของพันธุ์พืชที่จดทะเบียน พร้อมยกตัวอย่างข้อยกเว้นตามกฎหมาย เช่น การศึกษาและวิจัยเพื่อปรับปรุงพันธุ์ การใช้ที่ไม่มุ่งขยายพันธุ์ และการเพาะปลูกหรือขยายพันธุ์โดยเกษตรกรภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดไว้ในมาตรา 33
โพสต์ระบุว่า การคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่มีเป้าหมายสร้างแรงจูงใจให้นักปรับปรุงพันธุ์ พร้อมคำนึงถึงประโยชน์ของเกษตรกรและสาธารณะ
แหล่งที่มา : วัส ติงสมิตร กฎหมายและบ้านเมือง
