ศาลอุทธรณ์ยืนรับคดีปลาหมอคางดำแบบกลุ่ม นัดชี้สถานะสิ่งแวดล้อม

เมื่อวันที่ 14 กันยายน 2569 ศาลอุทธรณ์มีคำสั่งยืนตามศาลแพ่งกรุงเทพใต้ ให้รับคดีการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำเป็นคดีแบบกลุ่ม หลังพิจารณาว่ากลุ่มชาวบ้านผู้เสียหายมีคุณสมบัติโดยชอบ และเห็นว่าคำอุทธรณ์คัดค้านของจำเลยทั้ง 9 รายฟังไม่ขึ้น ขณะที่ศาลชั้นต้นนัดชี้สองสถานและฟังคำสั่งว่าคดีนี้เป็นคดีสิ่งแวดล้อมหรือไม่ในวันที่ 30 พฤศจิกายน 2569

คดีนี้นายปัญญา โตกทอง ตัวแทนผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ พร้อมผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำรวม 10 คน เป็นโจทก์ฟ้องบริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) และกรรมการบริษัทที่เกี่ยวข้อง รวม 9 ราย เป็นจำเลย โดยฝ่ายโจทก์เรียกค่าเสียหายจากบริษัทกว่า 2,000 ล้านบาท จากผลกระทบที่อ้างว่าเกิดจากการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ

ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2568 ศาลแพ่งกรุงเทพใต้มีคำสั่งอนุญาตให้ดำเนินคดีแบบกลุ่ม โดยพิจารณาว่าคำฟ้องบรรยายข้อเท็จจริงชัดเจน มีผู้เสียหายจำนวนมาก และทนายความฝ่ายโจทก์มีประสบการณ์ดำเนินคดีสิ่งแวดล้อม รวมทั้งลงพื้นที่ตรวจสอบความเสียหายแล้ว อย่างไรก็ตาม จำเลยทั้ง 9 รายยื่นอุทธรณ์คัดค้านคำสั่งดังกล่าว ก่อนที่ศาลอุทธรณ์จะมีคำสั่งยืนในครั้งนี้

ว่าที่ร้อยตรีสมชาย อามีน ประธานอนุกรรมการฝ่ายคดีสิ่งแวดล้อมและปฏิบัติการ สภาทนายความ กล่าวว่า ศาลให้ฝ่ายโจทก์วางเงิน 50,000 บาท เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับประกาศทางหนังสือพิมพ์ติดต่อกัน 3 วัน และส่งหนังสือแจ้งสมาชิกกลุ่ม เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ได้รับความเสียหายรับทราบสิทธิของตน

การดำเนินคดีแบบกลุ่มจะทำให้คำพิพากษาผูกพันผู้เสียหายที่มีสถานะเป็นสมาชิกกลุ่ม แม้บางรายไม่เคยมีชื่อในคดีมาก่อน เว้นแต่จะแสดงความประสงค์ถอนตัวภายหลังศาลประกาศคำสั่งตามขั้นตอน

ส่วนประเด็นว่าคดีนี้เป็นคดีสิ่งแวดล้อมหรือไม่ จำเลยยื่นคำร้องขอให้ศาลวินิจฉัย เนื่องจากสถานะดังกล่าวมีผลต่อภาระการพิสูจน์คดี โดยหากศาลรับเป็นทั้งคดีแบบกลุ่มและคดีสิ่งแวดล้อม ภาระพิสูจน์บางส่วนจะตกแก่ฝ่ายผู้ประกอบการมากขึ้น

ว่าที่ร้อยตรีสมชายคาดว่า ศาลจะเริ่มสืบพยานปากแรกได้ภายในปี 2570 และอาจมีคำพิพากษาภายในปลายปีเดียวกัน พร้อมระบุว่าเตรียมดำเนินคดีทั้งทางแพ่งและทางปกครองเพิ่มเติม สำหรับประชาชนในจังหวัดอื่นที่ได้รับผลกระทบจากการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ