‘เมมโม โอ เกะ’ ฟื้นฟูสมองช่วยป้องกันอัลไซเมอร์

เรื่อง วราภรณ์ เทียนเงิน

ประเทศไทยที่กำลังจะก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มรูปแบบในปี 2564 จากปัจจุบันมีจำนวนผู้สูงอายุในไทยจำนวนประมาณ 12 ล้านคน โดยมีข้อมูลระบุว่า ในกลุ่มดังกล่าวของผู้สูงอายุมีประมาณ 8 แสนคน ที่เป็นโรคอัลไซเมอร์และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นประมาณ 3 หมื่นคน/ปี ดังนั้น การป้องกันไม่ให้เกิดความเสี่ยงที่จะก้าวสู่การเป็นอัลไซเมอร์ จึงมีความสำคัญไม่แพ้กัน ทำให้หน่วยงานหลัก “ศูนย์ความเป็นเลิศด้านชีววิทยาศาสตร์ (องค์การมหาชน) หรือทีเซลส์ (TCELS) ร่วมมือพัฒนาเครื่องมือที่จะช่วยฝึกความจำให้แก่ผู้สูงอายุกับ “เมมโม โอ เกะ”

“ศ.พญ.นันทิกา ทวิชาชาติ” ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ และรองประธานมูลนิธิโรคอัลไซเมอร์แห่งประเทศไทย เปิดเผยว่า ได้จัดทำเมมโม โอ เกะ : Memo_O_Ke” มีรูปแบบคล้ายกับเพลงคาราโอเกะ ที่มีเนื้อเพลงบางท่อนที่หายไป บางคำขาดหายไป เพื่อให้ผู้สูงวัยและประชาชนทั่วไปได้ฝึกความจำ ผ่านบทเพลงที่ได้มีการคัดเลือกมาแล้ว

ทั้งนี้ เมื่อผู้สูงอายุได้เข้ามาร่วมร้องเพลง จึงทราบได้ว่าเนื้อเพลงที่ร้องได้มีจำนวนเท่าไหร่ โดยระบบได้ออกแบบให้มีการประเมินผลการร้องเพลงด้วย จึงทำให้ผู้สูงอายุสามารถประเมินความจำได้ด้วยตนเอง ทั้งนี้ เมื่อผลประเมินพบว่า จำไม่ได้หรือความจำได้ลดลง ก็สามารถเข้าไปตรวจสอบโรคอัลไซเมอร์ในเชิงลึกและเข้าไปรับการรักษาต่อไปได้

การออกแบบมาในรูปแบบการให้ร้องเพลง เนื่องจากทำให้ผู้สูงอายุเกิดความรู้สึกสนุกสนานและช่วยในการผ่อนคลาย โดยในปัจจุบันมีเพลงจำนวน 25 เพลง ที่ให้ผู้สูงอายุได้ทดสอบความจำ ที่อยู่ในซีดี และได้ขยายสู่ช่องทางออนไลน์ ยูทูบในชื่อ “Memo_O_Ke” แล้ว ถือเป็นครั้งแรกในประเทศไทยที่มีการจัดทำในรูปแบบคาราโอเกะ เพื่อทดสอบความจำออกมาอีกทั้งบุคคลทั่วไปก็สามารถทดลองเข้าไปใช้บริการได้

ส่วนการพัฒนาระบบเกิดขึ้นมาจากความร่วมมือของมูลนิธิโรคอัลไซเมอร์ฯ ภาคเอกชนไทยที่มีโครงการทำกิจกรรมเพื่อสังคม และทีเซลส์ที่ต้องการร่วมดูแลกลุ่มผู้สูงอายุ ประกอบกับในช่วงที่ผ่านมา ทีเซลส์ได้มีโครงการเข้ามาร่วมสนับสนุนมูลนิธิโรคอัลไซเมอร์ฯ อย่างต่อเนื่อง

ขณะเดียวกัน ทีเซลส์ยังมีแผนร่วมมือกับมูลนิธิโรคอัลไซเมอร์ฯ เพื่อร่วมทำแอพพลิเคชั่นฝึกสมองในรูปแบบต่างๆ การมีแอพพลิเคชั่นคัดกรองผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อมอัลไซเมอร์ และมีเกมที่เข้าไปโหลดผ่านแอพพลิเคชั่นเพื่อใช้บริการได้ฟรี โดยกำลังพัฒนาแอพพลิเคชั่นใหม่เกี่ยวข้องกับการฝึกความจำ มีความเกี่ยวข้องกับทั้งระบบการใช้ภาษา สมาธิ การกำหนดทิศทาง เพื่อช่วยในการตัดสินใจและการแก้ปัญหา คาดว่าจะได้เห็นต่อไปในเร็วๆ นี้ อีกทั้งมีแผนที่จะพัฒนาต่อเนื่องเป็นซีรี่ส์

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่จะช่วยในการฝึกสมองมีทั้งการหมั่นออกกำลังสมอง ฝึกฝนการใช้สมอง การได้เรียนรู้สิ่งใหม่ หรือเกมลับสมอง การทำกิจกรรมต่างๆ ควบคู่กับการควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ลดพฤติกรรมที่เสี่ยงต่อสุขภาพ การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ตลอดจนการได้เจอเพื่อนๆ การไม่เครียด หรือการใช้งานโซเชียลมีเดีย อีกทั้งในเว็บไซต์ของมูลนิธิโรคอัลไซเมอร์ฯ จะมีข้อมูลให้ผู้ที่สนใจเข้าไปทำแบบสอบถาม เพื่อประเมินตนเองได้เช่นกันและมีข้อมูลแบบครอบคลุมให้ผู้ที่สนใจเข้าไปศึกษาได้

เป็นแนวทางที่จะร่วมป้องกันและสร้างความตะหนักให้แก่ทุกคนในการร่วมดูแลตนเองก่อนที่จะเกิดความเสี่ยงโรคในอนาคต และการเข้าไปดูแลผู้สูงอายุที่อาจจะมีความเสี่ยงเป็นอัลไซเมอร์ได้ เนื่องจากในปัจจุบันคนไทยยังขาดความรู้และความเข้าใจในโรค อัลไซเมอร์อีกจำนวนมาก