ฝ่ายค้านเปิดศึก ถอดหน้ากาก 3 ด้าน วัดความชอบธรรมรัฐบาล

รัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล กำลังเผชิญแรงกดดันจากฝ่ายค้านที่เตรียมอภิปรายไม่ไว้วางใจภายใต้กรอบ “ถอดหน้ากาก 3 ด้าน” ครอบคลุมความมั่นคง เศรษฐกิจ และการใช้อำนาจรัฐ โดยพรรคประชาชน นำโดยนายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุธ ต้องการเชื่อมปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนเข้ากับข้อกล่าวหาเรื่องการรวมศูนย์อำนาจและการเอื้อประโยชน์แก่กลุ่มทุน

ในเชิงยุทธศาสตร์ กรอบอภิปรายนี้สะท้อนความพยายามนำหลายประเด็นมาอธิบายภายใต้คำถามเดียวกันว่า รัฐบาลบริหารเพื่อใคร อย่างไรก็ตาม น้ำหนักของการซักฟอกขึ้นอยู่กับหลักฐานที่ฝ่ายค้านนำเสนอและคำชี้แจงของผู้ถูกอภิปราย ข้อกล่าวหาจึงยังไม่ใช่ข้อยุติว่ารัฐบาลกระทำผิด

ด้านแรก “ถอดหน้ากากคนรักชาติ” ฝ่ายค้านเตรียมตั้งคำถามต่อการจัดการสถานการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชา ทั้งข้อกล่าวหาเรื่องการใช้สถานการณ์สร้างคะแนนนิยมและการดูแลผู้ได้รับผลกระทบหลังการสู้รบ โดยระบุถึงสวัสดิการกำลังพลชั้นผู้น้อย ตลอดจนการเยียวยาประชาชน เจ้าของปั๊มน้ำมัน และร้านค้าในพื้นที่

ประเด็นนี้มีนัยทางการเมืองตรงที่ฝ่ายค้านพยายามวัดนโยบายความมั่นคงผ่านการดูแลผู้ปฏิบัติงานและประชาชน ส่วนข้อกล่าวหาเรื่องการสร้างข่าวหรือสถานการณ์เพื่อประโยชน์ทางการเมือง จำเป็นต้องมีหลักฐานรองรับแยกจากปัญหาการเยียวยา เพราะเป็นคนละประเด็นที่ต้องพิสูจน์

ด้านที่สอง “ถอดหน้ากากแก้เศรษฐกิจ” มุ่งตรวจสอบว่า ตัวเลขการลงทุนและการเติบโตส่งผลถึงประชาชนเพียงใด ฝ่ายค้านยกโครงการ Data Center โดยตั้งข้อสังเกตว่าใช้ทรัพยากรสูง แต่สร้างงานในท้องถิ่นน้อย ขณะที่ประโยชน์กระจุกตัวในธุรกิจก่อสร้าง ไฟฟ้า น้ำ และที่ดิน

ฝ่ายค้านยังตั้งคำถามเรื่องราคาพืชผลที่ไม่ส่งผ่านถึงเกษตรกรรายย่อย การขยายเขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC สู่ปราจีนบุรี ท่ามกลางข้อกังวลด้านมลพิษและขยะอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงโครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนดในจันทบุรี ซึ่งฝ่ายค้านมองว่าให้น้ำหนักกับภาคอุตสาหกรรมมากกว่าเกษตรกร

แกนวิเคราะห์ของมิตินี้จึงอยู่ที่การกระจายประโยชน์และภาระจากการพัฒนา รัฐบาลถูกท้าทายให้อธิบายความเชื่อมโยงระหว่างตัวเลขเศรษฐกิจกับรายได้ การจ้างงาน และคุณภาพชีวิตของคนในพื้นที่

ด้านที่สาม “ถอดหน้ากากกินรวบ ฮั้ว สว.” เชื่อมข้อกล่าวหาเรื่องการรวบอำนาจกับประสิทธิภาพของกลไกตรวจสอบ ทีมกฎหมายพรรคประชาชนกำลังศึกษาแนวคำวินิจฉัยของประธานศาลอุทธรณ์ เพื่อพิจารณาช่องทางดำเนินการกรณีนายโสภณ ซารัมย์ ประธานรัฐสภา ถูกกล่าวหาว่าชะลอคำร้องตรวจสอบ ป.ป.ช. รวมถึงประเด็นการตรวจสอบนายศักดิ์สยาม ชิดชอบ กรณีถือหุ้น ทั้งนี้ ยังเป็นขั้นศึกษาช่องทางกฎหมายตามข้อมูลต้นฉบับ

อีกข้อขัดแย้งคือแนวปฏิบัติของกรรมาธิการสามัญ 35 คณะ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรชี้แจงว่า การเรียกเอกสารหรือบุคคลต้องผ่านมติกรรมาธิการตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 129 ขณะที่นายรังสิมันต์ โรม มองว่าแนวทางดังกล่าวจำกัดการตรวจสอบฝ่ายบริหาร ปมนี้จึงสะท้อนความต่างระหว่างคำอธิบายเรื่องขั้นตอนกับข้อกังวลเรื่องอำนาจตรวจสอบ

เมื่อพิจารณาทั้งสามด้าน ศึกซักฟอกครั้งนี้มุ่งทดสอบความชอบธรรมของรัฐบาลควบคู่กับเสียงสนับสนุนในสภา แม้ว่ารัฐบาลครองเสียงข้างมาก แต่ก็ยังไม่อาจสรุปผลลงมติล่วงหน้าได้ เช่นเดียวกับแรงกดดันจากม็อบกำนันมโนะและกระบวนการกฎหมาย ซึ่งเป็นบริบทประกอบ ไม่ใช่หลักฐานว่ารัฐบาลจะสูญเสียเสถียรภาพโดยอัตโนมัติ.