เลือกตั้ง69: เพื่อไทย105เสียง ตัวแปรสำคัญ คุมเกมตั้งรัฐบาลหลังปิดหีบ

เกมสามสีบนกระดานอำนาจ
เมื่อส้ม–น้ำเงินเสมอกัน และแดงกลายเป็นผู้ถือไพ่เหนือโต๊ะ

บรรยากาศการเมืองไทยในโค้งสุดท้ายก่อนวันเลือกตั้ง 2569 ตัวเลขคะแนนที่เริ่มนิ่ง ไม่ได้สะท้อนเพียงว่าใครจะได้ที่นั่งมากที่สุด แต่กำลังบอกใบ้ว่า ใครจะเป็นผู้กำหนดทิศทางอำนาจหลังปิดหีบ

บทวิเคราะห์ของ ดร.สติธร ธนานิธิโชติ อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ชี้ให้เห็นภาพการเมืองที่แตกต่างจากการเลือกตั้งหลายครั้งที่ผ่านมา เมื่อพรรคอันดับ 1 และ 2 มีตัวเลขคาดการณ์ “สูสี” กันอย่างยิ่ง ขณะที่พรรคอันดับ 3 แม้จำนวน สส. จะลดลง แต่กลับกลายเป็นตัวแปรสำคัญที่สุดของสมการจัดตั้งรัฐบาล

ตัวเลขที่ทำให้คำว่า “อันดับ 1” หมดความหมาย

การประเมินจำนวน สส. ในช่วงโค้งสุดท้ายสะท้อนภาพดังนี้

• พรรคประชาชน (ส้ม) ประมาณ 151 ที่นั่ง
• พรรคภูมิใจไทย (น้ำเงิน) ประมาณ 151 ที่นั่ง
• พรรคเพื่อไทย (แดง) ประมาณ 105 ที่นั่ง

ตัวเลขนี้ทำให้การเมืองหลังเลือกตั้งไม่ใช่เกมของ “ผู้ชนะกินรวบ” อีกต่อไป เพราะไม่ว่าพรรคใดจะขึ้นมาเป็นอันดับ 1 หรือ 2 ก็ยังไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ด้วยตนเอง

ในทางกลับกัน พรรคเพื่อไทย แม้จะอยู่อันดับ 3 แต่ถือครอง 105 เสียงที่ขาดไม่ได้ สำหรับทุกสูตรรัฐบาลที่เป็นไปได้ ส่งผลให้พรรคนี้กลายเป็น “จุดศูนย์กลางของอำนาจต่อรอง” โดยปริยาย

เพื่อไทย : จากผู้ตามในสนาม สู่ Kingmaker หลังปิดหีบ

ดร.สติธร วิเคราะห์ว่า สถานะของพรรคเพื่อไทยในเกมนี้ไม่ใช่ผู้แพ้ แต่คือ ผู้ถือไพ่เหนือโต๊ะ

• หากขาดเสียงของเพื่อไทย พรรคประชาชนและพรรคภูมิใจไทยไม่สามารถรวมเสียงเกินกึ่งหนึ่งได้
• ทำให้คืนวันรู้ผลเลือกตั้ง พรรคอันดับ 1 และ 2 ต้องเป็นฝ่ายเดินเข้าไป “เจรจา” ไม่ใช่รอให้เพื่อไทยตัดสินใจ

สถานะดังกล่าวเปิดพื้นที่ให้เพื่อไทยใช้เกมต่อรองอย่างเต็มรูปแบบ ตั้งแต่เก้าอี้กระทรวงเศรษฐกิจหลัก ไปจนถึงความเป็นไปได้สูงสุดคือ การผลักดันแคนดิเดตนายกรัฐมนตรีจากพรรคอันดับ 3

สูตรรัฐบาล : ง่าย–ยาก–แทบเป็นไปไม่ได้

สูตร “น้ำเงิน + แดง”
ภูมิใจไทย + เพื่อไทย
ถูกประเมินว่าเป็นสูตรที่ “ง่ายกว่า” ในเชิงปฏิบัติ

ฐานเสียงอนุรักษ์นิยมอาจไม่ชอบทั้งแดงและส้ม แต่มีความระแวงพรรคประชาชนมากกว่า

ภาพลักษณ์ของแคนดิเดตนายกฯ พรรคเพื่อไทยอย่าง ดร.เชน ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ ถูกมองว่าสุขุม ประนีประนอม และไม่เผชิญหน้า ทำให้การเจรจาเป็นไปได้ง่าย

สูตร “ส้ม + แดง”
พรรคประชาชน + เพื่อไทย
เป็นไปได้ แต่จะเป็นการเจรจาที่เข้มข้น

• เพื่อไทยอาจใช้แต้มต่อเรียกร้องตำแหน่งระดับสูง หรือแม้แต่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรี
• โดยอ้างบทบาทในอดีตที่เคยสนับสนุนฝ่ายประชาธิปไตยในการโหวตเลือกนายกฯ

สูตร “ส้ม + น้ำเงิน”
ถูกมองว่าแทบเป็นไปไม่ได้
ขัดทั้งจุดยืนทางการเมืองและฐานเสียง

พรรคประชาชนไม่สามารถโหวตให้นายกฯ จากภูมิใจไทยได้ ขณะที่ภูมิใจไทยก็เผชิญแรงต้านรุนแรงหากต้องสนับสนุนฝ่ายส้ม

ทำไมเพื่อไทยจึงถูกมองว่า “คุยง่ายกว่า” ในสายตาอนุรักษ์นิยม

คำอธิบายไม่ได้อยู่ที่ตัวเลขเพียงอย่างเดียว แต่คือ ระดับความเสี่ยงทางการเมือง ฝ่ายอนุรักษ์นิยมมีความหวาดระแวงต่อการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของพรรคประชาชนมากกว่าความต้องการ “เสถียรภาพ” ถูกให้ค่าน้ำหนักมากกว่าการเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว ทำให้เพื่อไทยถูกมองว่าเป็นตัวเลือกที่ “ปลอดภัยกว่า” หากต้องเลือกพันธมิตรเพื่อจัดตั้งรัฐบาล

พรรคกลาง–พรรคเล็ก : จากผู้ต่อรอง สู่ผู้เติมเสถียรภาพ

หากขั้วหลักสามารถจับมือกันได้ เช่น
151 + 105 = 256 เสียง

รัฐบาลจะมีเสียงเกินกึ่งหนึ่งทันที ส่งผลให้พรรคขนาดกลางและเล็ก เช่น พรรคประชาชาติ หรือพรรคกล้าธรรม มีบทบาทเพียงการเสริมเสถียรภาพ อำนาจต่อรองลดลงอย่างมีนัยสำคัญ เพราะรัฐบาลไม่จำเป็นต้องพึ่งทุกพรรคเหมือนในอดีต

การเลือกตั้ง 2569 อาจไม่ใช่การเลือกตั้งที่ตัดสินกันที่จำนวน สส. สูงสุด แต่เป็นการเลือกตั้งที่ตัดสินกันที่ เกมหลังปิดหีบ

ในสมการนี้ พรรคเพื่อไทยอาจไม่ได้ชนะในสนามเลือกตั้ง แต่มีโอกาสชนะในสนามเจรจา และทำให้การเมืองไทยเดินเข้าสู่รัฐบาลที่เกิดจาก “แต้มต่อ” มากกว่าลำดับคะแนน

ที่มา : รายการคมชัดลึก (คลิ๊กชม)