ระเบิดเวลา

โดย...นาย ป.

ประเทศไทยกำลังเผชิญภัยเงียบที่ค่อยๆ คุกคามและกัดกร่อนสังคมไทยทีละเล็กละน้อยโดยที่ไม่มีใครรู้ตัว

แม้ตอนนี้คนส่วนใหญ่อาจจะมองไม่เห็นตัวปัญหา เพราะคิดว่าเป็นเรื่องไกลตัวเกินไป แต่อีกในไม่ช้าจะกลายเป็นวิกฤตสังคมอย่างแน่นอน

นั่นคือ...ปัญหาสังคมผู้สูงอายุ... อาจมองไม่เห็นภาพที่ชัดเจนนัก แต่ลองวาดภาพดูแล้วกันว่า ปัจจุบันประชากรเกิดใหม่ลดลงอย่างต่อเนื่อง เพราะจากค่านิยมสมัยใหม่แบบชีวิตสโลว์ไลฟ์ คนหนุ่มสาวยุคใหม่มีบุตรน้อย บ้างก็นิยมครองโสดกันมากขึ้น ถึงอยู่กันได้ก็ไม่ค่อยยืดเกิดปัญหาหย่าร้างสูงมาก

เงินหรือรายได้ที่หามาได้ในช่วงวัยทำงาน มักใช้ไปกับการกิน เที่ยว อัตราการออมต่ำมากๆ เงินที่เก็บหรือเงินออมส่วนใหญ่ไปจมอยู่ในรูปแบบทรัพย์สินส่วนตัว เช่น เสื้อผ้าเครื่องแต่งกาย บ้าน คอนโด หรือรถยนต์ ที่เหลือหมดไปกับการบริโภคนิยมของหรูราคาแพง แล้วแบบนี้ผู้สูงอายุที่เป็นรุ่นพ่อแม่ หรือรุ่นปู่ย่าตายาย จะฝากชีวิตไว้กับลูกหลานเหล่านี้ได้หรือไม่

ขณะที่ประชากรผู้สูงอายุกลับเพิ่มจำนวนสูงขึ้น กล่าวง่ายๆ เกิดน้อย แต่ตายยาก ด้วยเทคโนโลยีด้านการแพทย์และยารักษาโรคอันทันสมัย แต่ใช่ว่าจะเข้าถึงได้ง่ายๆ หากเป็นคนแก่ที่มีลูกหลานยุคนี้ อาจคาดหวังการดูแลไม่ได้เลย คงต้องมีเงินเกษียณมากๆ หรือเงินออมจำนวนมากพอไว้เลี้ยงตัวเอง

แต่ถ้าลูกหลานไม่เหลียวแลแล้วละก็ อาจจะอยู่ยากลำบากแน่นอน แต่ถึงกระนั้นระบบสวัสดิการสาธารณสุขภาครัฐยังคงรองรับได้แต่ก็ไม่เพียงพอ ดังนั้นผู้สูงอายุที่ถูกทอดทิ้งต้องพึ่งพิงตัวเอง

ก่อนวัยเกษียณต้องมี 3 ปัจจัยนี้ คือ ระบบการทำงานหลังเกษียณ เงินออม และระบบบำนาญ

แต่ถามว่าระบบบำนาญที่เป็นอยู่เพียงพอหรือไม่ เช่น กองทุนการออมแห่งชาติ ประกันสังคม หรือกองทุนบำเหน็จบำนาญแห่งชาติ ฯลฯ คำตอบ คือ ไม่เพียงพอแม้จะใช้ยังชีพ

ยิ่งปัจจุบันทราบดีว่าพายุดิจิทัลกำลังรุกไล่แรงงานให้ออกไปแล้วนำเทคโนโลยีหรือหุ่นยนต์เข้ามาแทนที่ ที่เห็นชัดเจน เช่น ธนาคารเอกชนหลายแห่งปิดสาขาและปลดพนักงานนับหมื่นคน เพราะเงินดิจิทัลเข้ามาแทนที่แล้ว

การจะใช้พนักงานที่เป็นคนเก็บเงินทอนเงินหรือเขียนใบเสร็จ กล่าวง่ายๆ ระบบงานเอกสารไม่มีความจำเป็นอีกแล้ว ธุรกรรมทางการเงินสามารถทำได้ด้วยโทรศัพท์มือถือ นี่ยังไม่พูดถึงอาชีพอื่นๆ ที่กำลังจะอยู่ในชะตากรรมเดียวกัน คือ ตกงานในยุคดิจิทัล

นั่นหมายความว่าจะเกิดภาวะคนตกงานมหาศาล ในคนเหล่านี้มีทั้งเด็กรุ่นใหม่ที่กำลังเรียนจบแล้วอาจจะออกมาเตะฝุ่น เพราะบางวิชาถูกเทคโนโลยีเข้ามาแทนที่มนุษย์ไปแล้ว หรือกลุ่มคนหนุ่มสาวที่อยู่ในสายการผลิตในขณะนี้อนาคตกำลังร่อแร่เสี่ยงอยู่ไม่ครบวัยเกษียณ อุตสาหกรรมหรือภาคธุรกิจบางสาขาเริ่มนำดิจิทัลมาแทนที่คน

ยิ่งคนแก่ที่ใกล้วัยเกษียณอาจจะต้องเกษียณไวขึ้น 40-50 ปี ดังนั้นเงินหรือรายได้ประจำของบรรดามนุษย์เงินเดือนอาจจะไม่มั่นคงอีกต่อไป

ส่วนจะไปหวังรัฐสวัสดิการ บ้านพักคนชรา เบี้ยผู้สูงอายุเดือนละ 600 บาท ขยายเวลาเกษียณอายุการทำงาน หรือนโยบายลดหย่อนภาษีสำหรับการมีบุตรคนที่สอง ก็ไม่อาจช่วยอะไรได้

เหลือฐานที่มั่นสุดท้าย คือ การกลับคืนสู่ถิ่นบ้านเกิดในภูมิลำเนาเดิม สิ่งที่หวังพึ่งได้คือพึ่งตนเอง นี่แหละคือภัยเงียบยุคใหม่กำลังคุกคามสังคม จะรอให้มันมาถึงหรือเราจะเร่งรับมือระเบิดเวลาที่รอวันปะทุ