กฎเหล็กเล่นน้ำไร้ผล

โดย...เจษฎา จี้สละ

หลังจากที่ประชุมคณะรัฐมนตรีเห็นชอบ “วิถีปฏิบัติการเล่นน้ำในประเพณีสงกรานต์ตามแบบดั้งเดิมของไทย” โดยกำหนดข้อห้าม 8 ประการ คือ 1.การแต่งกายให้สุภาพเรียบร้อย ไม่ใส่เสื้อผ้าที่ล่อแหลม โดยรณรงค์ให้ใส่ผ้าไทย ผ้าพื้นเมือง หรือเสื้อลายดอก 2.การห้ามขายและดื่มแอลกอฮอล์ในบริเวณงานสงกรานต์ 3.การห้ามเล่นน้ำที่มีสิ่งเจือปน แป้ง น้ำแข็ง และโฟม 4.การห้ามใช้อุปกรณ์เล่นน้ำที่อาจเกิดอันตราย โดยรณรงค์ให้ใช้ขันน้ำตามประเพณีและวัฒนธรรมดั้งเดิม

5.การห้ามขับรถกระบะบรรทุกน้ำในการเล่นน้ำสงกรานต์ 6.การแสดงภาพลักษณ์ที่เหมาะสมในการเล่นน้ำสงกรานต์ โดยรณรงค์ไม่ให้มีการแสดงหรือการเต้นที่ไม่เหมาะสมกับวัฒนธรรมไทย 7.หากมีการจัดกิจกรรมอื่นๆ ต้องสอดคล้องและส่งเสริมประเพณีไทย และ 8.ขอให้มีการกำหนดเวลาการเล่นน้ำที่ชัดเจน

ต้องยอมรับว่า “ข้อห้าม” หลายข้อ เป็นประโยชน์ในการป้องกัน “อันตราย” ที่อาจเกิดขึ้นได้ ไม่ว่าจะเป็นการห้ามจำหน่ายแอลกอฮอล์ ผสมสิ่งเจือปนไปในน้ำ และใช้อุปกรณ์เล่นสงกรานต์ที่เป็นอันตราย

ทว่า “ข้อห้าม” อีกจำนวนหนึ่ง กลับมุ่งไปที่การคุกคามความประพฤติของประชาชน อาทิ การแต่งกาย การจัดกิจกรรม และการแสดงที่ไม่เหมาะสมกับ “วัฒนธรรมไทย” ทั้งที่วัฒนธรรมล้วนเกิดจากรูปแบบพฤติกรรมของบุคคลในแต่ละยุคสมัย
ไม่ตายตัว ขึ้นอยู่กับบริบทของสังคม ดังนั้นการใช้วัฒนธรรมนิยามของความดีงาม-ความถูกต้อง ตามแนวคิดของ “ผู้วางกฎเกณฑ์” จึงไม่เคยได้ผล

ก่อนเข้าสู่เทศกาลสงกรานต์ขอทุบโต๊ะดังๆ เลยว่า ปัญหาเดิมๆ ในช่วงสงกรานต์จะไม่หายไปไหน ไม่ว่าจะเป็นการโชว์หวิว เต้นยั่วยุกามารมณ์ หรือปาร์ตี้เซ็กซ์ เพราะการยัดเยียด “วัฒนธรรมไทย” ไม่ใช่วิธีแก้ไขปัญหา ทว่าการชี้แจงด้วยเหตุผลตามบริบทของยุคสมัยต่างหากที่จะทำให้ปัญหานี้เบาบางลง ใส่ชุดวาบหวิวไม่ปลอดภัย แต่ใส่ชุดไทยก็ไม่ช่วยแก้ปัญหา