หัวใจปฏิรูป

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

กระบวนการปฏิรูปการเมืองเริ่มเดินหน้า เมื่อมีคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญครบถ้วน

แต่สิ่งที่จะต้องเข้าใจก็คือกระบวนการปฏิรูปการเมืองเป็นสิ่งที่ต้องลองผิด ลองถูก และใช้เวลานาน

ประเทศที่มักจะถูกยกเป็นตัวอย่างในการปฏิรูปทางการเมืองก็คือ ฝรั่งเศส โดยหลังจากการปฏิวัติในฝรั่งเศสเมื่อปี 2332 เป็นต้นมา การเมืองในฝรั่งเศสก็ลุ่มๆ ดอนๆ

โน้นต้องผ่านมาเป็นเวลาอีกหลายร้อยปีจนถึงปี 2501 การปฏิรูปการเมืองถึงจะเข้าร่องเข้ารอย

ในหนังสือ การปฏิรูปการเมืองฝรั่งเศส : ข้อคิดในการปฏิรูปการเมืองไทย ให้ข้อมูลว่า ฝรั่งเศสในช่วงเวลานั้นมีปัญหามากมายจากความไร้เสถียรภาพของรัฐบาล ความล้มเหลวของระบบรัฐสภา ฯลฯ

นอกจากนั้นอาณานิคมอย่างแอลจีเรียต้องการแยกตัวเป็นเอกราชแต่ฝรั่งเศสไม่ยอม จนส่งทหารไปสู้รบ สร้างความไม่พอใจให้กับชาวฝรั่งเศสที่มีญาติพี่น้องต้องไปเสี่ยงชีวิต

ความสับสนวุ่นวายเกิดขึ้นจนทำให้ต้องไปเชิญ นายพลชาร์ล เดอโกล(Charles De Gaulle) ที่มากู้ชาติ

นายพลเดอโกล ตั้งรัฐบาลแห่งชาติขึ้นแล้วขอให้รัฐสภาออกกฎหมายมอบอำนาจในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ให้แก่รัฐบาล

จากนั้นมีการตั้งคณะทำงานร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ซึ่งประกอบด้วยนักวิชาการเป็นส่วนใหญ่

และเมื่อยกร่างรัฐธรรมนูญเสร็จสมบูรณ์ ก็ไปผ่านการออกเสียงทำประชามติก่อนมีผลบังคับใช้

สิ่งสำคัญอีกประการก็คือในรัฐธรรมนูญใหม่มีบทเฉพาะกาลให้อำนาจรัฐบาลในการออกรัฐกำหนด ที่มีผลเป็นกฎหมายโดยไม่ต้องผ่านกระบวนการทางสภา

ฝรั่งเศสออกรัฐกำหนดประกอบรัฐธรรมนูญ 18 ฉบับ และออกรัฐกำหนดอื่นอีกเกือบ 300 ฉบับ จนการปฏิรูปทางการเมืองสำเร็จลง

เท่ากับว่าหัวใจสำคัญที่นำไปสู่ความสำเร็จในการปฏิรูปของฝรั่งเศสคือ 1.มีผู้นำที่ได้รับการยอมรับ

2.คนในชาติต้องการหาทางออกวิกฤตของชาติ

3.นักการเมืองต้องการแก้ปัญหาของประเทศด้วยการสนับสนุนแนวทางการปฏิรูป โดยมอบอำนาจในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ให้องค์กรอื่นที่ไม่ใช่ตัวเอง

4.การมีผู้เชี่ยวชาญเข้ามาร่างรัฐธรรมนูญเพื่อแก้ปัญหาประเทศ

ทั้ง 4 ปัจจัยจึงเป็นบทสะท้อนความสำเร็จจากฝรั่งเศส

อ้อ สำหรับหนังสือ การปฏิรูปการเมืองฝรั่งเศส : ข้อคิดในการปฏิรูปการเมืองไทย แต่งขึ้นเมื่อปี 2540

และผู้แต่งก็คือ บวรศักดิ์ อุวรรณโณ และชาญชัย แสวงศักดิ์

เป็นบวรศักดิ์คนเดียวกับที่เป็นประธานกรรมาธิการร่างรัฐธรรมนูญในปัจจุบันนั่นแหละ

ส่วนเมืองไทยจะสำเร็จเหมือนฝรั่งเศสหรือไม่

ต้องช่วยกันเฝ้าดูอย่างกระชั้นชิด