คืนชีพสภาทาส

โดย...ไพบูลย์ กระจ่างวุฒิชัย

หากใครยังจำกันได้ วิกฤตการเมืองในปี 2548 ที่นำมาสู่การรัฐประหารปี 2549 ส่วนหนึ่งมาจากการทำงานของวุฒิสภาขณะนั้นที่ถูกตั้งคำถามอย่างหนักในเรื่องความเป็นกลางทางการเมือง โดยเฉพาะการเลือกตั้งบุคคลเข้าไปดำรงตำแหน่งองค์กรอิสระถึงขั้นถูกสื่อมวลชนตั้งฉายา “สภาทาส”

ส่งผลให้สภาร่างรัฐธรรมนูญ (ส.ส.ร.) 2550 รื้อระบบ สว.ใหม่ทั้งหมด ตั้งแต่การเข้าสู่ตำแหน่งไปจนถึงอำนาจหน้าที่ โดยเปลี่ยนจากระบบเลือกตั้งทั้งหมดมาเป็นระบบลูกผสมระหว่างสรรหาและเลือกตั้ง พร้อมกับทอนอำนาจการเลือกองค์กรอิสระไปให้กับคณะกรรมการสรรหา ที่สำคัญได้วางข้อห้ามไม่ให้บุคคลที่เป็นเครือญาติกับพรรคการเมืองเข้ามาสมัคร สว. เพื่อไม่ให้เกิดสภาวะ “สภาผัวสภาเมีย”

แต่ล่าสุดคณะกรรมาธิการพิจารณาร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญที่มีนายสามารถ แก้วมีชัย สส.เชียงราย เป็นประธาน ได้แก้ไขเป็นที่เรียบร้อย

ทั้งนี้ มีการกำหนดให้ สว. มาจากการเลือกตั้ง 200 คน มีวาระ 4 ปี โดยไม่ห้ามเครือญาติดำรงตำแหน่งทางการเมืองลงสมัคร สว. การแก้ไขลักษณะนี้ได้นำมาซึ่งความห่วงใยจากหลายฝ่ายว่าเป็นการเปิดช่องให้ผู้สมัคร สว. ต้องเข้าไปพึ่งฐานเสียง สส.พรรคการเมืองในพื้นที่เพื่อให้ตัวเองได้รับการเลือกตั้ง

นั่นหมายความว่าการเลือกองค์กรอิสระเพื่อทำหน้าที่ตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐอาจมีผลให้ สว. ไม่สามารถใช้ดุลยพินิจของตัวเองได้อย่างเต็มที่

สถานการณ์แบบนี้ทุบโต๊ะได้ว่าต่อให้มีเสียงทักท้วงมากขนาดไหน แต่พรรคเพื่อไทยในฐานะเสียงข้างมากในรัฐสภาพร้อมด้วย สว.บางกลุ่มจะไม่ล้มเลิกความตั้งใจอย่างแน่นอน