เปิดเหตุผล GULF ถือหุ้น KBANK เกิน 10% แต่ไม่ต้องขออนุญาตจาก ธปท.

การที่บริษัท กัลฟ์ ดีเวลลอปเมนท์ จำกัด (มหาชน) หรือ GULF รายงานการได้มาซึ่งหุ้นของธนาคารกสิกรไทย จำกัด (มหาชน) หรือ KBANK จนสัดส่วนการถือหุ้นแตะระดับ 10.03% เมื่อวันที่ 12 ก.พ.2569 ได้กลายเป็นประเด็นที่น่าสนใจอย่างยิ่งในแวดวงการเงิน เนื่องจากตามปกติแล้ว การถือหุ้นในสถาบันการเงินเกินกว่า 10% จะต้องได้รับความเห็นชอบจากธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) 

การเปลี่ยนแปลงสัดส่วนการถือหุ้นของ KBANK

ก่อนทํารายการ (ข้อมูลวันที่ 15 ต.ค.2568)

• GULF ถือหุ้น KBANK จำนวน 119,149,900 หุ้น คิดเป็นสัดส่วน 5.0288% 
• นางนลินี รัตนาวะดี ถือหุ้น KBANK จำนวน 123,030 หุ้น คิดเป็นสัดส่วน 0.0051% 
• รวม 119,272,930 หุ้น คิดเป็นสัดส่วน 5.0340% 

หลังทำรายการ (ข้อมูลวันที่ 13 ก.พ.2569)

• GULF ถือหุ้น KBANK จำนวน 235,805,000 หุ้น คิดเป็นสัดส่วน 10.0298% 
• นางนลินี รัตนาวะดี ถือหุ้น KBANK จำนวน 123,030 หุ้น คิดเป็นสัดส่วน 0.0052% 
• รวม 235,928,030 หุ้น คิดเป็นสัดส่วน 10.0351%  
   

ความแตกต่างของเกณฑ์การคำนวณ ก.ล.ต. vs ธปท.

หัวใจสำคัญที่ทำให้สัดส่วนการถือหุ้นของ GULF ถูกมองว่า “เกิน 10%” ในมุมหนึ่ง แต่ “ไม่เกิน 10%” ในอีกมุมหนึ่ง คือความแตกต่างของฐานการคำนวณระหว่างสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) และ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ดังนี้ 

• เกณฑ์ของ ก.ล.ต. (แบบ 246-2) คำนวณจากจำนวนสิทธิออกเสียงทั้งหมดของธนาคาร โดยหักหุ้นที่ธนาคารซื้อคืน (Treasury Stock) ออก ซึ่ง ณ สิ้นเดือน ม.ค.2569 KBANK มีหุ้นซื้อคืนอยู่ประมาณ 18.30 ล้านหุ้น หรือ 0.77% ของหุ้นที่ชำระแล้ว เมื่อหักส่วนนี้ออก ทำให้ฐานตัวหารน้อยลง สัดส่วนของ GULF และบุคคลตามมาตรา 258 (นางนลินี รัตนาวะดี) จึงขยับขึ้นไปอยู่ที่ 10.0351%
• เกณฑ์ของ ธปท. (ตาม พ.ร.บ. ธุรกิจสถาบันการเงิน) คำนวณจากจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมด โดยไม่หักจำนวนหุ้นซื้อคืน จนกว่าจะมีการจดทะเบียนลดทุนอย่างเป็นทางการ เมื่อใช้ฐานหุ้นจดทะเบียนทั้งหมด (2,369,327,593 หุ้น) สัดส่วนการถือหุ้นของกลุ่ม GULF จะอยู่ที่ประมาณ 9.958% ซึ่งยังไม่ถึงเกณฑ์ 10% ตามหลักเกณฑ์ของ ธปท. 

ด้วยเหตุนี้ GULF จึงเพียงแค่ทำหน้าที่รายงานการได้มาตามกฎเกณฑ์ของตลาดทุน แต่ยังไม่มีความจำเป็นต้องขออนุญาตจาก ธปท. ในฐานะผู้ถือหุ้นรายใหญ่เกิน 10%

กลไกการกำกับดูแลสถาบันการเงินของ ธปท. 

ธปท. มีนโยบายควบคุมการถือหุ้นในสถาบันการเงินเกิน 10% เพื่อป้องกันการเข้ามามีอำนาจครอบงำกิจการ โดย ธปท. จะอนุญาตให้ถือเกินเกณฑ์ได้เฉพาะกรณีที่จำเป็นต่อการเพิ่มความมั่นคงหรือศักยภาพของสถาบันการเงิน หรือรักษาเสถียรภาพของระบบ

หากในอนาคต GULF ต้องการเพิ่มสัดส่วนให้เกิน 10% ตามเกณฑ์ของ ธปท. จะต้องผ่านการพิจารณาใน 3 ประเด็นหลัก ได้แก่

1. คุณสมบัติของผู้ลงทุน ต้องเป็นบุคคลที่ประกอบธุรกิจหรือมีวิชาชีพทางการเงิน
2. สถานะทางการเงิน มีแหล่งที่มาของเงินทุนที่มั่นคง และพร้อมที่จะสนับสนุนการดำเนินธุรกิจของธนาคาร
3. ธรรมาภิบาล มีความซื่อสัตย์ สุจริต และมีธรรมาภิบาลที่ดีตามมาตรฐานของ ธปท.

นัยเชิงกลยุทธ์ จากโรงไฟฟ้าสู่ Digital Banking

แม้ KBANK จะระบุว่า การเปลี่ยนแปลงผู้ถือหุ้นครั้งนี้ยังไม่มีผลต่อการบริหารงานและนโยบาย แต่ความเคลื่อนไหวของ GULF แสดงให้เห็นถึงทิศทางเชิงกลยุทธ์ที่ชัดเจนในการเข้าสู่ธุรกิจการเงิน

• การเสริมทัพด้วยผู้เชี่ยวชาญ GULF ได้แต่งตั้งคุณปรีดี ดาวฉาย อดีตผู้บริหารระดับสูงของ KBANK เป็นประธานกรรมการ ซึ่งเป็นการเตรียมความพร้อมด้านวิชาชีพทางการเงิน
• การรุกธุรกิจ Virtual Bank ADVANC (ซึ่ง GULF ถือหุ้น 40.4%) ได้รับใบอนุญาต Virtual Bank ร่วมกับ KTB และ OR อยู่แล้ว การเข้าถือหุ้นใน KBANK ซึ่งมีความโดดเด่นด้าน Digital Platform และมีผู้ใช้งาน Mobile Banking กว่า 24 ล้านคน จึงอาจนำไปสู่ความร่วมมือในอนาคต
• ผลตอบแทนจากการลงทุน นอกจากประเด็นเชิงกลยุทธ์ KBANK ยังเป็นหลักทรัพย์ที่มีการจ่ายปันผลสม่ำเสมอและในระดับที่จูงใจ

ในปัจจุบัน GULF ยังไม่ได้ก้าวข้ามสัดส่วน 10% ตามกฎเกณฑ์ของ ธปท. จึงยังไม่ต้องขออนุญาต อย่างไรก็ตาม การเข้าถือหุ้นเกือบเต็มเพดาน 10% พร้อมกับการวางตัวผู้บริหารที่มีประสบการณ์สูงในสายธนาคาร สะท้อนให้เห็นว่า GULF กำลังวางรากฐานสำคัญเพื่อเชื่อมโยงโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและการสื่อสารเข้ากับโลกการเงินยุคดิจิทัลอย่างเต็มตัวในอนาคต