
“พชร” เสนอตั้งเพดานค่าธรรมเนียมรวม ก่อนหมดมาตรการลด GP พ.ค. 70
มาตรการลด GP บน 3 แพลตฟอร์มมีผล 6 เดือน พชรเสนอให้เก็บข้อมูลค่าธรรมเนียมที่ร้านค้าจ่ายจริงต่อออเดอร์ เพื่อวางกติกาถาวรก่อน 31 พ.ค. 2570
KEY
POINTS
- Shopee, Lazada และ TikTok Shop จะลดค่า GP กลับไปอยู่ที่ระดับต้นปี 2569 ตั้งแต่ 1 ธ.ค. 2569 ถึง 31 พ.ค. 2570
- สมาคมผู้ประกอบการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ไทยยกตัวอย่างสินค้าราคา 289 บาท ร้านค้าเหลือกำไร 7 บาท ก่อนหักค่าบรรจุภัณฑ์และค่าใช้จ่ายอื่น
- พชรเสนอหลักการ 5 ข้อ ครอบคลุมการเปิดเผยค่าธรรมเนียม เพดานค่าใช้จ่ายภาคบังคับ การเก็บข้อมูล สิทธิเลือกบริการเสริม และการมองเห็นสินค้าของร้านค้า
เมื่อถึงวันที่ 1 มิถุนายน 2570 ร้านค้าที่วางแผนต้นทุนตามอัตรา GP ที่ลดลงจะต้องจ่ายเท่าไร เป็นคำถามที่นายพชร นริพทะพันธุ์ กรรมการ ก.ล.ต. เสนอให้หาคำตอบตั้งแต่ก่อนมาตรการสิ้นสุด โดยใช้ช่วง 6 เดือนที่ทั้งสามแพลตฟอร์มลดค่าคอมมิชชันหรือ GP วางกติกาถาวรให้ร้านค้าคำนวณต้นทุนต่อออเดอร์ได้ล่วงหน้า
สมาคมผู้ประกอบการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ไทย (THECA) ระบุว่า ค่าธรรมเนียมที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่องโดยไม่มีเพดานเป็นข้อร้องเรียนอันดับหนึ่งจากผู้ประกอบการกว่า 500 ราย ตัวอย่างที่สมาคมยกมาคือสินค้าราคา 289 บาท เมื่อลบต้นทุนสินค้า 195 บาท ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม 67 บาท และภาษีมูลค่าเพิ่ม 20 บาท ร้านค้าเหลือกำไร 7 บาท หรือ 2.42% ของราคาขาย ทั้งที่ยังต้องจ่ายค่าบรรจุภัณฑ์และค่าใช้จ่ายอื่น
นายพชรอธิบายว่า ในตัวอย่างโครงสร้างค่าธรรมเนียมของกลุ่มสินค้าอุปโภคบริโภค ร้านค้าต้องจ่ายทั้งค่าคอมมิชชัน ค่าสนับสนุนการเติบโตของร้านค้า ค่าโครงสร้างพื้นฐานแพลตฟอร์ม และค่าธุรกรรมรับชำระเงิน หากแพลตฟอร์มลด GP แต่ปรับค่าบริการอื่นขึ้น ต้นทุนรวมของร้านค้าก็อาจเท่าเดิม
นอกเหนือจากค่าบริการที่ต้องจ่ายเพื่อขายสินค้าบนแพลตฟอร์ม ร้านค้ายังมีค่าโปรโมตเพื่อให้ลูกค้ามองเห็นสินค้าท่ามกลางคู่แข่ง ส่วนร้านที่ต้องการเร่งยอดขายอาจเลือกจ้างครีเอเตอร์มาช่วยโปรโมต ทั้งสามส่วนส่งผลต่อเงินที่ร้านค้าเหลือจากการขายแต่ละครั้ง
5 ข้อเสนอวางกติกาก่อนมาตรการสิ้นสุด
- เปิดเผยค่าธรรมเนียมทุกรายการ ให้ร้านค้าเห็นต้นทุนที่ต้องจ่ายครบทุกบรรทัด และให้แพลตฟอร์มแจ้งหน่วยงานกำกับล่วงหน้าก่อนขอปรับขึ้น
- ตั้งเพดานค่าธรรมเนียมภาคบังคับจากยอดรวม เพื่อป้องกันการขึ้นค่าบริการรายการหนึ่งชดเชยอีกรายการที่ลดลง พร้อมกำหนดระยะเวลาแจ้งล่วงหน้า เช่น อย่างน้อย 3 เดือน
- เก็บข้อมูลตลอด 6 เดือน ให้แพลตฟอร์มส่งข้อมูลยอดขายและค่าธรรมเนียมที่ร้านค้าจ่ายจริง เพื่อประเมินว่าการลด GP ช่วยลดภาระได้เท่าไร และใช้ผลตัดสินใจก่อนวันที่ 31 พฤษภาคม 2570
- ให้ร้านค้าเลือกบริการเสริมได้เอง แยกบริการเสริมออกจากบริการหลัก พร้อมพิจารณานำร่องแพลตฟอร์มของรัฐหรือระดับพื้นที่ เพื่อเพิ่มช่องทางขายให้ร้านรายย่อยและร้านค้าในต่างจังหวัด
- คุ้มครองการมองเห็นสินค้า ร้านค้าที่จ่ายค่าธรรมเนียมภาคบังคับแล้วควรมีโอกาสเข้าถึงลูกค้า โดยไม่ถูกอัลกอริทึมลดการมองเห็นจนต้องซื้อโฆษณาเพื่อแข่งขัน
นายพชรเห็นว่า กติกาที่ชัดเจนจะช่วยให้ร้านค้าวางแผนต้นทุนได้ ขณะเดียวกัน แพลตฟอร์มจะเห็นขอบเขตการกำกับของรัฐและมีโอกาสชี้แจงต้นทุนการลงทุนด้านเทคโนโลยี โดยยังรักษาข้อมูลทางธุรกิจไว้ได้







