ฝ่า 10 สิ่งท้าทาย ยุคไร้พรมแดน ทรัพยากรคน-เทคโนโลยี-ลูกค้า

ท่ามกลางการแข่งขันที่รุนแรงของโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การจะทำให้องค์กรมีความโดดเด่น มีศักยภาพและประสิทธิภาพ การบริหารจัดการเป็นสิ่งสำคัญ ที่ทุกองค์กรต้องเรียนรู้และเตรียมรับมือกับทุกความเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้น สำหรับในปี 2554 บริษัท ออคิด สลิงชอท ในเครือ เดอะ ริเวอร์ ออคิด กรุ๊ปผู้ให้คำปรึกษาและพัฒนาผู้บริหารระดับสูง ได้มอง 10 ความท้าทาย สำหรับนักบริหารยุคใหม่ โดยศึกษาแนวโน้มจากต่างประเทศและองค์กรขนาดใหญ่กว่า 30 รายในไทย เช่น ธนาคารไทยพาณิชย์ บริษัท ยามาฮ่า บริษัท บุญรอด และโรงพยาบาลกรุงเทพ

อภิวุฒิ พิมลแสงสุริยา กรรมการบริหาร บริษัท ออคิด สลิงชอท กล่าวว่า ความท้าทายอันดับแรกและเป็นสิ่งที่องค์กรไทยมีการเตรียมพร้อมรับมือน้อยมาก คือการลาออกของพนักงานและการเกษียณอายุสำหรับพนักงานใหม่ เพราะมีแนวโน้มการขยายการลงทุน เปิดโอกาสให้คนมีการย้ายงาน ยิ่งคนรุ่นใหม่มีระยะการทำงานที่สั้นกว่าคนรุ่นเดิม ทำให้การสูญเสียบุคลากรเป็นไปได้มาก เช่นเดียวกับการเกษียณอายุที่มีแนวโน้มมากขึ้น และจะเกษียณพร้อมกันจำนวนมาก ดังนั้น องค์กรที่ดีต้องมีการวางแผนเรื่องบุคลากรไว้ตลอดเวลา

อันดับที่ 2 คือ โอกาสในการควบรวมและซื้อกิจการมีสูงขึ้น เพราะการแข่งขันที่รุนแรงทำให้องค์กรขนาดใหญ่มีแนวโน้มชัดเจนที่จะควบรวมกิจการกัน ส่วนองค์กรขนาดเล็กอาจโดนซื้อกิจการได้ ถ้ามีแรงจูงใจมากพอ สิ่งที่ตามมาแน่นอนคือ เกิดการเลิกจ้างงาน และจากการสำรวจพบว่า 50% ขององค์กรที่ควบรวมกันมีประสิทธิภาพการทำงานแย่ลง เพราะบุคลากรและวัฒนธรรมของสององค์กรต่างกัน เช่น การควบรวมของบิ๊กซีกับคาร์ฟูร์ ที่ผู้บริหารต้องมีการวางแผนปฏิบัติการให้คนในองค์กรรู้สึกว่า แม้จะโดนควบรวมหรือซื้อกิจการมา คนในองค์กรใหม่ก็ไม่ได้ด้อยกว่ากัน

ความท้าทายที่ 3 คือ ความหลากหลายทางวัฒนธรรมในองค์กร เป็นหน้าที่ขององค์กรต่างๆ ที่ต้องผสมผสานความแตกต่างนี้ให้ลงตัว ทั้งคนรุ่นเดิม คนรุ่นใหม่ หรือแม้แต่คนไทยกับคนต่างประเทศ ซึ่งมีทั้งระดับแรงงานจนถึงระดับผู้บริหาร และยังเกี่ยวข้องกับความท้าทายแรก นั่นคือทุกคนมีอัตราการย้ายงานรวดเร็ว ดังนั้น องค์กรต้องมีผลตอบแทนในรูปแบบต่างๆ ที่คุ้มค่า เช่น สวัสดิการ, สถานที่ทำงาน และเวลาการเข้างานที่สอดคล้องกันวิถีชีวิตใหม่ๆ

สิ่งท้าทายที่ 4 ความรับผิดชอบต่อสังคม กลายเป็นสิ่งสำคัญที่องค์กรต้องทำ ไม่ใช่เพื่อสร้างภาพลักษณ์ที่ดีเท่านั้น แต่ต้องทำให้เป็นวัฒนธรรมองค์กร ให้พนักงานรู้สึกว่ามีส่วนร่วมด้วย ซึ่งต่อยอดไปความท้าทายที่ 5 คือการสร้างความผูกพัน (Engagement) ระหว่างพนักงานกับองค์กร เดิมเน้นสร้างความภักดี (Royalty) แต่ต่อไปจะลดบทบาทลง เพราะการมีความภักดีไม่ได้หมายความว่าจะทุ่มเทการทำงานให้องค์กร แต่ความผูกพันเท่ากับพนักงานเป็นส่วนหนึ่ง ตัวอยู่และใจผูกพัน ไม่เกี่ยวกับว่าใครจะออกจากงานหรือไม่ แต่คนที่ยังทำงานอยู่ทุ่มเทด้วยใจจริง

"การสร้างความผูกพันเห็นได้จากการที่องค์กรพยายามสร้างสมดุลระหว่างงานและชีวิตให้ลงตัว ตัวอย่างชัดเจนมากคือ ดีแทค ที่จามจุรีย์สแควร์ สร้างสถานที่ทำงานให้มีความสุขสำหรับทุกคน มีแหล่งพักผ่อนสร้างความบันเทิง" นายอภิวุฒิ กล่าว

เทคโนโลยีและโซเชียลมีเดีย เป็นความท้าทายที่ 6 ต้องมีการใช้งานทั้งภายในและภายนอกองค์กร แต่ปัญหาคือการปรับตัวให้ทันกับเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงเร็ว ยังเป็นปัญหาสำหรับองค์กรในประเทศไทย ความท้าทายที่ ความท้าทายที่ 7 การสร้างแบรนด์องค์กรให้แข็งแกร่ง องค์กรต่างๆ ต้องทำให้แบรนด์เป็นเรื่องของทุกๆ คนคนไม่ใช่แค่การประชาสัมพันธ์หรือการทำการตลาด แต่ทุกคนต้องร่วมกันสร้าง

ความท้าทายที่ 8 การจัดการต้นทุน เพราะองค์กรต่างๆ จะใส่ใจเรื่องการใช้จ่ายมากขึ้น ทุกอย่างต้องมีการคำนวณผลตอบแทนที่วัดได้ชัดเจน ซึ่งเกี่ยวข้องกับทุกเรื่องที่ผ่านมา เช่น การฝึกอบรม, การจัดซื้อเทคโนโลยีใหม่, การทำโครงการด้านสังคมต่างๆ รวมถึงการสร้างบรรยากาศในการทำงาน ความท้าทายที่ 9 คือ การรักษาฐานลูกค้า เพราะลูกค้าเดิมที่มีอยู่มีค่าและมีต้นทุนต่ำกว่าการหาลูกค้าใหม่ ดังนั้น ต้องทำทุกวิถีทางเพื่อรักษาฐานลูกค้าเก่าไว้ให้ได้ ถ้าองค์กรใดเสียลูกค้าเก่าไปลำบากแน่นอน ต้องปลูกฝังว่าการรักษาลูกค้าไม่ใช่เรื่องของฝ่ายขาย แต่เป็นเรื่องของทุกคนในองค์กรที่ต้องช่วยกันดูแล เพราะหลายๆ ครั้งที่เป็นฝ่ายอื่นที่ทำให้เสียลูกค้าไป

สุดท้ายที่ถือว่าองค์กรยังขาดความรู้อีกมาก คือความท้าทายที่ 10 ความเสี่ยงจากกระแสการรวมเขตเศรษฐกิจอาเซียน ซึ่งมีกำหนดไว้ในปี 2558 แต่องค์กรต้องเริ่มเตรียมตัวตั้งแต่ปัจจุบัน สิ่งที่จะเกิดขึ้นคือการไหลเวียนของแรงงานและสินค้า โดยจุดอ่อนสำคัญของไทยคือภาษา เพราะคู่แข่งจากประเทศรอบๆ พูดได้อย่างน้อย 3 ภาษา คือ อังกฤษ จีน และภาษาท้องถิ่น โดยอุตสาหกรรมที่คาดว่าจะได้รับผลกระทบก่อน คือ อุตสาหกรรมที่อาศัยต้นทุนในการแข่งขัน เช่น สิ่งทอ ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงการนำเข้าส่งออก

นี่เป็นเพียง 10 ความท้าทาย ซึ่งแต่ละองค์กรต้องนำไปประเมิน ปรับตัวให้ถูกจังหวะ ก่อนที่ความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจะถล่มองค์กรจนแย่ กว่าจะรู้ก็ปรับตัวไม่ทัน