ในกระแสการเปลี่ยนแปลง

เพื่อนในออฟฟิศเปิดให้ดูไฟล์ภาพเก่าของชาวโพสต์ทูเดย์สมัยเริ่มงานฉบับแรกเมื่อ 16 ปีก่อน

ความเปลี่ยนแปลงเห็นได้ชัด บางคนจากวัยหนุ่มสาวใสกิ๊กเข้าทำงานใหม่ๆ วัย 20 ต้นๆ วันนี้อายุขยับไปถึง 40 ผมเซอร์ ตัวอ้วนหนา ตีนกาที่หางตาผุดเป็นริ้ว

16 ปีก่อน การทำข่าวแตกต่างจากยุคนี้ที่โลกออนไลน์ เทคโนโลยีเข้ามาช่วยมาก โชคดีที่ผมยังทันในปลายยุคพิมพ์ดีดเมื่อ 20 ปีที่แล้ว ใช้เครื่องโอลิมเปียพิมพ์ข่าวลงแผ่นกระดาษส่งแฟกซ์เข้าโรงพิมพ์ เขียนเรื่องยาวๆ ต้องร่างไว้ในกระดาษก่อน เพราะไม่มี Backspace การหาข้อมูลก็ยากลำบากต้องค้นในห้องสมุด ดูหนังสือพิมพ์ นิตยสารการเมืองเก่าๆ แต่เดี๋ยวนี้ค้นหาแป๊บเดียวออกมาเป็นซีรี่ส์

จากวันนั้นถึงวันนี้ อายุที่เพิ่มเข้าสู่วัยกลางคน มุมมองต่อชีวิต สังคมย่อมเปลี่ยนไป บ้างมีคติ อัตตา กำแพงรอบตัวสูงบดบังตัวเอง ไม่เปิดรับฟังความเห็นแตกต่าง ในโลกเทคโนโลยีมาเร็วเป็นพายุ ความเห็นปลายนิ้วสามารถก่อกระแสเปลี่ยนแปลง กระทั่งทำลาย เกิดศาสดา เจ้าลัทธิ มากมายในเฟซบุ๊ก สอนสั่ง ตำหนิ สร้างความเกลียดชัง อีกด้านก็เป็นสายธารแห่งความเห็นใจยามท้อแท้ อ่อนแอ เจ็บป่วย สิ้นหวัง

ย้อนกลับในอดีต ห้วงเวลาที่เราเป็นวัยรุ่น มักห้าวหาญ กบฏในใจ ไม่ชอบให้ใครมาสั่งสอน อยากเรียนรู้ ลองผิดลองถูกด้วยตัวเอง พร้อมทำตามอุดมการณ์ความฝัน เมื่อโตเป็นผู้ใหญ่ย่อมใจเย็นลงเพราะประสบการณ์สอนเรา อย่าวู่วามตามใจตัวเอง อยู่บนความแตกต่างให้ได้ และเมื่อต้องรับผิดชอบชีวิตตัวเองและครอบครัวที่สร้าง เริ่มมีข้อจำกัดที่ต้องหาเงินเลี้ยงชีพ จะไปลุยจนกระทบกับหน้าที่การงานไม่ได้เหมือนเดิม

วัยที่เติบโต ข้อมูลที่มีมากขึ้น เมื่อได้กลับมาอ่านหนังสือเล่มเดิมสมัยเด็กที่เคยรู้สึกสนุกสนาน บันเทิงใจ แต่กลับเปลี่ยนไปเพราะแฝงไปด้วยปรัชญาอย่างแยบยล ทั้งที่เป็นเล่มเดียวกัน ตัวอักษรก็เหมือนเดิม

ความเปลี่ยนแปลงในอดีตจนปัจจุบันล้วนเป็นนิรันดร์ แต่เส้นทางของกาลเวลาที่พาเราเดินหน้าไปในช่วงที่ผ่านมา ช่วยให้เราได้เรียนรู้ จากปรากฏการณ์ ข้อจำกัด ทำไมภารกิจนั้นถึงไม่ประสบความสำเร็จเสียที บางครั้งก็จากสิ่งแวดล้อม จากสังคมที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เมื่อตามไม่ทันก็ต้องรับกับสภาพล้าหลัง ไม่ต้องไปตีอกชกตัวเอง

ถึงแม้เราจะไม่สำเร็จ เจอพายุซัดเข้าฝั่งไม่ถึงเกาะแห่งเส้นชัย แต่ “เวลา” ที่เสียไปมันคือการเรียนรู้นอกตำรา เป็นประสบการณ์อันมีค่า เป็นองค์ความรู้ที่สอนกันไม่ได้ เพราะต้องเจอปัญหากับตัวเองก่อน หรือเกิดความผิดพลาดแล้วถึงจำขึ้นใจว่าจะไม่ขอเดินแนวทางนี้อีกแล้ว

“ทฤษฎี” กลั่นมาจากประสบการณ์ บางคนมีความรู้แต่ขาดประสบการณ์ ก็มีแต่พลังทะลุทะลวง แต่ในสังคมที่ต้องประสานทุกฝ่าย จำเป็นต้องอาศัยแนวร่วมจากผู้รู้ หลากหลาย มีประสบการณ์เพื่อวิ่งไปสู่เส้นชัย

16 ปีของหนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์ ได้เป็นสถาบัน องค์ความรู้ กองบรรณาธิการได้ก้าวเติบโต รับประสบการณ์จากสังคมที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในช่วงที่ผ่านมาโดยเฉพาะ 10 ปีให้หลัง ชนบทกลายเป็นเมือง สังคมที่ยอมรับสิทธิเสรีภาพและความหลากหลายมากขึ้น การต่อสู้ทางการเมืองจากเดิมที่ชาวบ้านถูกเพิกเฉย จนปัจจุบันเกิดความตื่นตัวสูง ร่วมกำหนดทิศทางความเป็นไปของประเทศ พลังต่างๆ ในสังคมปะทะกัน มีบทบาท ถ่วงดุล ต่อรอง ให้ผู้มีอำนาจต้องรับฟัง

โลกเปลี่ยนไป ประเทศไทยที่ผู้คนเสียงดังมากขึ้น คนหนุ่มสาวยุคใหม่ที่ถูกมองว่าเพิกเฉยการเมือง ได้กลับมาเป็นพลังที่มีบทบาท เกิดช่องว่างระหว่างคนสองวัย รุ่นใหม่กับคนสูงวัยที่ดูจะถ่างกว้างขึ้น

คนหนุ่มรายหนึ่งว่าไว้อย่างน่าสนใจ “คนรุ่นก่อนอย่าโทษคนรุ่นนี้ เพราะเราโตมาในสิ่งแวดล้อมที่แตกต่างกัน คนรุ่นนี้โตมากับข้อมูล มือถือ โลกออนไลน์ ถ้าอยากรู้อะไรก็ search หาได้ทันที ต่างจากคนสมัยก่อนกว่าจะหาข้อมูล ความรู้ลำบาก เราจึงไม่เชื่ออะไรง่ายๆ เพราะเกิดมาในโลกที่ไม่เหมือนก่อน”

โลกดิจิทัลทำให้สังคมตื่นตัว เป็นเสรีชน 4.0 ไกลถึงเกิดพลังปฏิวัติสังคม ล้มล้างระบอบเก่าที่เกิดขึ้นในต่างแดน สร้างแรงสั่นสะเทือนในทุกวิชาชีพ

โพสต์ทูเดย์ที่อยู่ในมือท่านผู้อ่านฉบับนี้เป็นฉบับจากลา เราได้ทำหน้าที่รายงานข่าวสาร ความเป็นไป เสนอทางออกให้กับประเทศยามวิกฤตในโลกศตวรรษที่ 21 ที่มีสิ่งท้าทายเผชิญอยู่มากมายไม่สิ้นสุด