หลอด...สิ้นโลก

พลาสติกชิ้นเล็กๆ อย่าง “หลอด” สามารถกลายเป็นปัญหาใหญ่ระดับโลกได้ แต่หลายครั้งมันก็มักจะถูกหลงลืมหรือละเลย และด้วยผลงานชิ้นนี้ได้มีส่วนช่วยสะกิดใจให้ผู้พบเห็นได้กลับมาฉุกคิด

Strawpocalypse (สตรอว์โพคาลิปส์) เป็นงานศิลปะจัดวางชิ้นเขื่อง ทำจากหลอด 1.68 แสนชิ้น กลายเป็นคลื่นสูง 11 ฟุต ที่ทั้งสะดุดตา สวยงาม น่าตื่นเต้น เหนือกว่าสิ่งอื่นใด คือ มันมาพร้อมวัตถุประสงค์อันยิ่งใหญ่ เพื่อให้เราได้ตระหนักถึงปัญหาขยะพลาสติกของโลก

ช่างภาพชื่อ เบนจามิน วอน หว่อง เป็นผู้ที่คิดริเริ่มโครงการซึ่งสร้างเสียงฮือฮาไปทั่วโซเชียลมีเดีย จากความต้องการให้ทุกคนในโลกได้ตระหนักถึงผลการทิ้งของเสีย หรือการสร้างขยะ พร้อมบอกเล่าว่า ทุกคนสร้างความเปลี่ยนแปลงได้ เบนจามิน สร้างงานชิ้นนี้ขึ้นโดยได้แรงบันดาลใจมาจากจากวลีหนึ่งที่ว่า “มันเป็นเพียงแค่หลอด 1 ชิ้น” โดยคน 8,000 ล้านคน!

เมื่อพูดถึงปัญหาขยะพลาสติก หลอดอาจจะเป็นเพียงส่วนเสี้ยวเล็กๆ แต่ความเป็นจริงซึ่งเราปฏิเสธไม่ได้คือ พลาสติกชิ้นเล็กๆ อย่างหลอดนั้นแทบจะเป็นไปไม่ได้เลยที่จะนำเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลหรือนำกลับมาใช้ใหม่ ปัญหาอยู่ที่ในทุกๆ วันมีการใช้หลอดพลาสติกจำนวนมาก อย่างเช่นในสหรัฐอเมริกาประเทศเดียวมีการใช้หลอดมากกว่า 500 ล้านชิ้น/วัน แต่ในขณะเดียวกัน หลอดนับเป็นหนึ่งในพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้งที่เราสามารถปฏิเสธได้ไม่ยาก

งานสตรอว์โพคาลิปส์นี้แสดงให้เห็นว่า การตัดสินใจเล็กๆ เพื่อปฏิเสธหลอดนั้นมีผลกระทบที่ยิ่งใหญ่ เช่นเดียวกันกับปัญหาเรื่องพลาสติกซึ่งมักถูกมองข้าม หรืออาจจะเพราะว่า มันมีอยู่ทั่วไปจึงกลายเป็นสิ่งที่มองไม่เห็น เบนจามิน จึงได้นำศิลปะเข้ามา เขาสร้างสิ่งที่สวยงามและไม่เหมือนใครจากโศกนาฏกรรมด้านสิ่งแวดล้อม

สตรอว์โพคาลิปส์ คือ การนำขยะพลาสติกในทะเลมาทำ นำหลอดมาสร้างมูลค่า (Upcycling) แทนที่จะซื้อหลอดมา 1 แสนชิ้น เบนจามินก็ทำให้ยากขึ้นด้วยความร่วมมือกับกลุ่มซีโร เวสต์ ไซ่ง่อน (Zero Waste Saigon) สตาร์บัคส์ เวียดนาม และอาสาสมัครหลายร้อยคน

พวกเขาช่วยกันรวบรวมหลอดพลาสติก 1.68 แสนชิ้นในระยะเวลา 6 เดือน อาสาสมัครต้องใช้เวลานานถึง 2 สัปดาห์เพื่อทำความสะอาด คัดเลือกหลอด แยกตามสี สำหรับหลอดสีเขียว ดำ และ ฟ้า ถูกเลือกมาเป็นส่วนของคลื่น สีขาวเป็นฟอง สีเหลืองเป็นทราย รวมทั้งหลอดสีใสจำนวนหนึ่งก็ถูกเลือกเข้ามาเพื่อสร้างสรรค์ด้วย อาสาสมัครยังได้เก็บถุงพลาสติกมาประกอบชิ้นงาน เป็นตัวช่วยกระจายแสงไฟแอลอีดี ใช้เชือกพันทำให้มีความสูงกว่า 3 เมตร หลอดถูกจัดแต่งให้ออกมามีรูปร่างเหมือนฝีแปรงรูปเกลียวคลื่นเป็นไปตามโครงซึ่งนักออกแบบร่างไว้ มองดูเหมือนกับเป็นส่วนหนึ่งของทะเล ทำให้ทะเลพลาสติกในความคิดกลายเป็นจริงขึ้นมา

สำหรับ เบนจามิน เขาเป็นช่างภาพชาวแคนาดาเชื้อสายมาเลเซีย เขามีชื่อเสียงด้วยงานถ่ายภาพแนวคอนเซ็ปต์หรือ Conceptual Photography ผลงานที่เขานำเสนอผ่านออนไลน์นั้นกลายเป็น "ไวรัล" หลายต่อหลายชิ้น โดยเฉพาะงานที่สร้างสรรค์ขึ้นในช่วงหลังแสดงถึงความสนใจของเขาซึ่งมุ่งเน้นไปที่งานอนุรักษ์ และผลกระทบของการเกษตรต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ด้วยงาน สตรอว์โพคาลิปส์ นี้ เบนจามินได้ทำให้สาธารณะชนรับรู้ความจริงว่า หลอดเล็กๆ หนึ่งชิ้นสามารถรวมกันเป็นปัญหาใหญ่ได้อย่างไร หลังสร้างเสร็จเขาได้ถ่ายภาพลงโซเชียลมีเดีย ซึ่งก็มีการตอบรับอย่างดี ส่วนงานตัวจริงนั้นจัดแสดงอยู่ที่ เอสเตลลา เพลง ในโฮจิมินซิตี้ เวียดนามไปจนถึงวันที่ 24 มี.ค.

แม้จะเป็นศิลปะที่ทำจากหลอด แต่มันก็ไม่ได้เกี่ยวเฉพาะกับหลอด หากกำลังสะท้อนถึงโลกที่ถูกภัยพลาสติกคุกคามอย่างน่ากลัว