Big Data เพื่อลดความเหลื่อมล้ำ ทางการศึกษา

โดย ไกรยส พัชรวาท 

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา หรือ กสศ. ได้เปิดตัวการวิจัยพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (Information System for Equitable Education) หรือ iSEE ซึ่งใช้ชื่อย่อนี้เพื่อสื่อความหมายว่าความเสมอภาคทางการศึกษาจะเกิดขึ้นได้ เมื่อรัฐบาลและทุกภาคส่วนสามารถ “มองเห็น” สถานการณ์ความเหลื่อมล้ำได้อย่างชัดเจนในทุกพื้นที่ทั่วประเทศไทย และหน่วยงานต่างๆ ที่มีภารกิจมีเครืองมือสนับสนุนได้อย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ เพื่อให้ไม่มีเด็กเยาวชนคนใดถูกทอดทิ้งให้หลุดออกไปจากการมองเห็นและช่วยเหลือของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องอีกต่อไป

โดยในช่วงแรกเริ่มนี้ระบบ iSEE จะทำหน้าที่รายงานข้อมูลจากฐานข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) ภายใต้โครงการเงินอุดหนุนนักเรียนยากจนพิเศษอย่างมีเงื่อนไขที่ กสศ. และ สพฐ.ได้เริ่มดำเนินงานในปีการศึกษา 2561 โดยประกอบด้วยข้อมูลของเด็กและเยาวชนผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาสมากกว่า 4 ล้านคน ทั้งในและนอกระบบการศึกษา เชื่อมโยงเลขประจำตัว 13 หลักของเด็กและครอบครัวกับฐานข้อมูลขนาดใหญ่ของรัฐ 6 กระทรวงที่เกี่ยวข้อง และประกอบไปด้วยข้อมูล เช่น รายได้ผู้ปกครอง สถานะครัวเรือน ภาพถ่ายสภาพบ้านเรือน ข้อมูลเด็กด้านสุขภาพ สภาพปัญหา พฤติกรรมเสี่ยง ความต้องการด้านการเรียน ความช่วยเหลือ อัตราการมาเรียน ผลการเรียน

กสศ.พัฒนาระบบฐานข้อมูลขนาดใหญ่นี้ให้มีคุณลักษณะ 4Vs ของ Big Data ตามนิยามของ IBM ได้แก่ 1.Volume ปริมาณข้อมูลมากกว่า 1,000 ล้านล้านไบต์ 2.Velocity ความไวของการเปลี่ยนแปลงหรือเพิ่มขึ้นของข้อมูลตลอดเวลาและรวดเร็ว 3.Variety ความหลากหลายของข้อมูลครอบคลุมมิติต่างๆ ของความเหลื่อมล้ำ และ 4.Veracity ข้อมูลมีความแม่นยำสูงเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบายได้อย่างมีประสิทธิภาพ

โดยข้อมูลที่รายงานผ่านระบบ iSEE นี้ประกอบด้วยข้อมูลจากฐานข้อมูลบิ๊กดาต้าจากโครงการใน 4 ส่วนหลัก คือ

1.ข้อมูลผลการค้นหาและคัดกรองกลุ่มเป้าหมาย โดยในโครงการนี้คือข้อมูลผลการคัดกรองรายได้ทางอ้อม (Proxy Means Tests) ที่ กสศ.พัฒนาจากการวิจัยร่วมกับ สพฐ. และมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ครอบคลุมผลการคัดกรองนักเรียนในสังกัด สพฐ. มากกว่า 2 ล้านคนทั่วประเทศ เช่น ข้อมูลรายได้ สถานะครัวเรือน และภูมิสารสนเทศของนักเรียนและครอบครัว เป็นต้น

2.ข้อมูลผลการจัดสรรเงินอุดหนุนอย่างมีเงื่อนไข หรือ CCT (Conditional Cash Transfer) กสศ. มุ่งจัดสรรงบประมาณเพื่อแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำเป็นรายบุคคลอย่างแท้จริง (Demand-Side Financing) มิใช่การจ่ายแบบรายหัวทุกคนเท่ากัน การถัวเฉลี่ยจ่าย หรือการกำหนดโควตาจัดสรรแบบในอดีตที่ผ่านมา โดยแบ่งเป็นสองรูปแบบ ได้แก่ ข้อมูลผลการโอนเงินเข้าสู่บัญชีเงินฝากของนักเรียนและผู้ปกครอง หรือข้อมูลภาพถ่ายพร้อมพิกัด GIS ของการรับเงินสดของนักเรียนและผู้ปกครองจากครูและผู้อำนวยการสถานศึกษาพร้อมทั้งลายเซ็นรับรองการรับเงินอิเล็กทรอนิกส์

3.ระบบติดตามเงื่อนไขการรับเงินอุดหนุน ระบบ iSEE จะรายงานข้อมูลผลการติดตามเงื่อนไขการรับเงินอุดหนุนที่ครูกรอกเข้ามาเป็นรายเทอม โดยข้อมูลจะถูกรายงานจากผลการบันทึกข้อมูลผ่านแอพพลิเคชั่น CCT ที่ช่วยครูประหยัดเวลาในการติดตาม โดยไม่ใช้กระดาษแม้แต่แผ่นเดียว (Paperless) เป็นรายบุคคลอย่างต่อเนื่องจนสำเร็จการศึกษาขั้นพื้นฐาน 15 ปี ช่วยให้รัฐบาลและประชาชนผู้เสียภาษีทราบได้ว่าการลงทุนของรัฐผ่าน กสศ.เป็นรูปธรรมและมีประสิทธิภาพอย่างแท้จริง

4.ระบบส่งต่อข้อมูลกับฐานข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data)ของหน่วยงานต่างๆ ระบบ iSEE ถูกออกแบบมาให้สามารถทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการเชื่อมโยงข้อมูลจากบิ๊กดาต้าของ กสศ. กับของหน่วยงานต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพด้วยการเชื่อมโยงผ่านเลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก เพื่อสนับสนุนการบูรณาการทำงานเข้ากับ 6 กระทรวงหลักที่เกี่ยวข้อง

“iSEE App” นี้สามารถใช้งานได้ง่ายผ่านสมาร์ทโฟนและแท็บเล็ตทั้งในระบบ iOS และ Android ด้วยระบบสัมผัส รวมทั้งผ่านคอมพิวเตอร์ระบบพีซีและแมค เพื่อใช้เรียกดูข้อมูลได้ทุกสถานที่และทุกเวลา ทั้งในรูปแบบกราฟฟิกและตารางสรุปข้อมูลสถิติ รวมทั้งข้อมูลภูมิสารสนเทศของสถานศึกษาทั้ง 3 หมื่นแห่ง และผลการเบิกจ่ายงบประมาณของ กสศ. ทั้งในระดับภาพรวมของประเทศ จังหวัด สถานศึกษา ไปจนถึงระดับผู้เรียนมากกว่า 5 แสนคน ซึ่งถือเป็นเครื่องมือของรัฐบาลในการติดตามผลการดำเนินงานของ กสศ. และข้อมูลสถานการณ์ความเหลื่อมล้ำ เพื่อประกอบการติดตามและมอบนโยบายการบูรณาการแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำให้แก่หน่วยงานต่างๆ รวมทั้งสนับสนุนการบูรณาการการทำงานและการเชื่อมโยงข้อมูลของโครงการลดความเหลื่อมล้ำต่างๆของภาครัฐ เช่น โครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐและโครงการเงินอุดหนุนเด็กแรกเกิดได้อย่างมีประสิทธิภาพ