อาคมบุกญี่ปุ่นคุยรถไฟเร็วสูง

เผยหารือล่าสุดญี่ปุ่นยื่นข้อเสนอรัฐบาลไทยต้องลงทุนเอง พร้อมระบุผลการศึกษายังไม่คุ้มค่าเชิงพาณิชย์ คาดชงเข้า ครม.ไม่ทันรัฐบาลนี้

นายสราวุธ ทรงศิวิไล ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) เปิดเผยว่า ในวันที่ 18-20 ต.ค.นี้ นายอาคม เติมพิทยาไพสิฐ รมว.คมนาคม จะบินตรงไปหารือกับรัฐมนตรีญี่ปุ่นเรื่องโครงการความร่วมมือต่างๆ รวมถึงแนวทางการร่วมทุนโครงการรถไฟความเร็วสูงกรุงเทพฯ-เชียงใหม่ เป็นการพูดคุยระดับนโยบายว่าฝ่ายนั้นมีความคิดเห็นอย่างไรเพราะผลตอบแทนด้านเศรษฐกิจ (EIRR) ประมาณ 14.7%

ทั้งนี้ ความคืบหน้าล่าสุดของโครงการรถไฟความเร็วสูงช่วงกรุงเทพฯ-เชียงใหม่ ระยะทาง 673 กม. วงเงิน 4.2 แสนล้านบาท เมื่อไม่นานมานี้กระทรวงคมนาคมได้ร่วมจัดประชุมกับผู้แทนของญี่ปุ่น ซึ่งกระทรวงคมนาคมได้เสนอแนวทางให้ญี่ปุ่นเข้ามาร่วมทุนเพื่อพัฒนาระบบชินคันเซ็นเป็นสายแรกของประเทศไทย

สำหรับรูปแบบการร่วมลงทุนนั้นมีหลายรูปแบบ ทั้งด้านงานก่อสร้างโยธา งานระบบและจัดหารถ ตลอดจนงานพัฒนาพื้นที่เชิงพาณิชย์รอบสถานี (TOD) ซึ่งที่ได้มีข้อเสนอนี้เพราะส่วนหนึ่งเห็นว่ารัฐบาลญี่ปุ่นได้ปรับแก้กฎหมายเพื่อเปิดช่องให้คนในประเทศออกไปลงทุนในต่างประเทศได้ง่ายมากยิ่งขึ้น

อย่างไรก็ตาม เบื้องต้นญี่ปุ่นยังไม่สามารถให้คำตอบได้ แต่ยืนยันว่าจะให้ความช่วยเหลือด้านความรู้ในการผลิตบุคลากร รวมถึงเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำให้กับโครงการก่อสร้างเฟส 1 ช่วงกรุงเทพฯ-พิษณุโลก ระยะทาง 418 กม. วงเงิน 2.8 แสนล้านบาท

นายสราวุธ กล่าวว่า เมื่อเจรจาสรุปรูปแบบการลงทุนได้แล้วจะเสนอให้สภาพัฒน์พิจารณาต่อไป ทั้งนี้ยอมรับว่ารัฐบาลมีภาระการลงทุนระบบรางด้วยเม็ดเงินมหาศาล จึงต้องการให้ญี่ปุ่นเข้ามาร่วมทุนบางส่วนให้โครงการเดินหน้าได้เช่นเดียวกับรถไฟไทย-จีน

แหล่งข่าวจากกระทรวงคมนาคม เปิดเผยว่า ในการประชุมร่วมครั้งล่าสุดทางฝ่ายญี่ปุ่นได้รายงานในที่ประชุมว่าโครงการดังกล่าวเป็นแผนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของประเทศไทย รัฐบาลควรลงทุนเอง ส่วนความคุ้มค่าเป็นอีกเรื่องหนึ่ง แต่เป็นหน้าที่ของรัฐบาลต้องทำ ซึ่งก็เป็นแนวทางเดียวกับญี่ปุ่นและอีกหลายประเทศ

นอกจากนี้ ผลการศึกษายังพบว่าไม่คุ้มค่าเพียงพอต่อการลงทุนเชิงพาณิชย์เมื่อดูจากปริมาณผู้โดยสาร อีกทั้งประเทศญี่ปุ่นยังไม่เคยทำสัญญาร่วมลงทุนรัฐบาลต่อรัฐบาล (จีทูจี) กับประเทศใดเลยในโลกเพื่อพัฒนารถไฟไฮสปีด

อย่างไรก็ตาม จากท่าทีของญี่ปุ่นทำให้คาดว่าโครงการดังกล่าวจะยังไม่สามารถเสนอที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ได้ทันรัฐบาลชุดนี้ คงเป็นเรื่องที่รัฐบาลใหม่ต้องเข้ามาตัดสินใจว่าจะเดินหน้าต่อหรือไม่อย่างไร แต่ทางเลือกในตอนนี้หากรัฐบาลลงทุนเองคงต้องหาวิธีปรับลดค่าใช้จ่ายหากความต้องการใช้ไม่สูง เช่น การปรับลดตู้จาก 6 เหลือ 4 ตู้ เพื่อลดต้นทุนด้านการซ่อมบำรุง

แหล่งข่าวเปิดเผยว่า หากการเจรจาล่าช้ารัฐบาลอาจลงทุนพร้อมเปิดบริการไปก่อน เมื่อมีการใช้งานเพิ่มขึ้นแล้วจึงเปิดให้เอกชนเข้ามาบริหาร ในส่วนของค่าโดยสารจากการศึกษาได้กำหนดค่าแรกเข้าไว้ที่ 80 บาท และคิดค่าเดินทางกิโลเมตรละ 1.5 บาท ส่งผลให้ค่าโดยสารช่วงเฟส 1 กรุงเทพฯ-พิษณุโลก 418 กม. จะมีค่าโดยสารราว 707 บาท ขณะที่ค่าโดยสารกรุงเทพฯ-เชียงใหม่ 673 กม. อยู่ที่ 1,089 บาท