ทำไมคำว่า‘โตไปไม่โกง’ถึงใช้ไม่ได้ผล

โดย นสพ.ชัยวลัญช์ ตุนาค ผู้ก่อตั้งเพจ Dr.Dang Can Do

ประเทศไทยมองไปทางไหนก็มีแต่ความอุดมสมบูรณ์ซึ่งหมอเองก็เห็นด้วยเราเป็นประเทศเขตร้อน สามารถปลูกพืชได้หลากหลายชนิด และสามารถเลี้ยงสัตว์ได้หลากหลายชนิดเช่นกัน

เรามีภูเขาไฟที่อุดมไปด้วยแร่ธาตุ มีแม่น้ำใส สะอาด สำหรับการกสิกรรม มีทุ่งนาที่สามารถปลูกข้าวพันธุ์ดี มีดินดำ น้ำชุ่มที่สามารถผลิตผลไม้เมืองร้อน อย่าง เงาะ ทุเรียน มังคุด ได้เป็นอย่างดี ไหนจะปาล์มน้ำมัน และยางพาราอีกนับเป็นแสนๆ ไร่ เมื่อหันกลับมามองดูการพัฒนาของประเทศแล้วไม่อยากเชื่อว่านี่คือ แผ่นดินที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยสิ่งต่างๆ ที่กล่าวมา หลายคน มองไปที่ประเด็น “การคอร์รัปชั่น” จึงเสนอมอตโต้ “โตไปไม่โกง”

“โตไปไม่โกง” เป็นคำที่ใช้ในการรณรงค์เพื่อให้เด็กรุ่นใหม่เติบโตมาด้วยความซื่อสัตย์ จะได้เป็นพลังที่ดีในการพัฒนาประเทศชาติต่อไป แต่เท่าที่สังเกต มอตโต้นี้ผ่านมาก็หลายปี ดูเหมือนจะไม่ค่อยประสบความสำเร็จเท่าที่ควร หมอเองก็สงสัยว่าเป็นเพราะอะไร จึงไปค้นคว้ามาได้ว่า

ตามทฤษฎีของซิกมันด์ ฟรอยด์ ซึ่งเป็นประสาทแพทย์ชาวออสเตรีย และบิดาแห่งจิตวิเคราะห์กล่าวไว้ว่า ในการดำเนินชีวิตของเราจะใช้จิตซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ จิตสำนึกและจิตใต้สำนึก ซึ่งทุกวันนี้คนเราส่วนใหญ่ใช้จิตสำนึกเพียง 7% อีกที่เหลือ 93% เป็นการใช้จิตใต้สำนึก

จิตใต้สำนึกเป็นส่วนที่ใหญ่กว่าและมีอิทธิพลต่อชีวิตมากกว่าจิตสำนึก และค่อนข้างยากในการเปลี่ยนแปลงสิ่งต่างๆ ที่เคยถูกฝังลึกลงไปแล้วในจิตส่วนนี้

จิตใต้สำนึกของคนเรามีหน้าที่ คือ เป็นส่วนที่จดจำ บันทึกข้อมูล เรื่องราว ประสบการณ์ต่างๆ ในชีวิตของคนเรา ทั้งที่เป็นภาพ เหตุการณ์ ความรู้สึก ความเชื่อ ทัศนคติ มีทั้งที่เราจำได้และจำไม่ได้ในสภาวะที่เรารู้ตัวและไม่รู้ตัว แล้วสิ่งต่างๆ เหล่านั้นก็ถูกแสดงออกมาเป็นอุปนิสัยใจคอ การกระทำ พฤติกรรมต่างๆ ของเรา รวมถึงมุมมอง กรอบในการมองโลก การตีความ การตัดสินใจ ความเชื่อว่าทำได้ หรือทำไม่ได้ สำเร็จ หรือไม่สำเร็จ ชอบ หรือไม่ชอบ รัก หรือเกลียดในบางสิ่งบางอย่างหรือบางคน โดยที่เราก็ไม่สามารถบังคับ ควบคุม พฤติกรรม หรือความคิด ความรู้สึกเหล่านั้นได้เลย เพราะมันทำงานเป็นอัตโนมัติ

นอกจากนี้ จิตใต้สำนึกเป็นตัวที่ควบคุมการทำงานของระบบประสาท ฮอร์โมน ระบบกล้ามเนื้อ สมองจิตประสาท และระบบอวัยวะภายในของคนเราอยู่ลึกๆ โดยที่เราไม่รู้ตัว โดยทั่วไป เมื่อคนเราคิด และพูดออกมาจิตใต้สำนึกจะจำคำที่เราโฟกัสหรือมีความรู้สึกร่วมมากๆ อย่างที่เราพูดประโยคใดๆ ก็ตาม โดยที่มีคำว่า “ไม่” “ห้าม” หรือคำเชิงห้ามปรามต่างๆ แล้วต่อด้วยประโยคที่เป็นเชิงลบจิตใต้สำนึกจะจำคำเชิงลบเข้าไปเก็บไว้ในจิตใจทันที เช่น การพูดว่า “อย่าขี้เกียจ” สมองของคนฟังจะรับคำว่า “ขี้เกียจ” เข้าไปในจิตใต้สำนึก และทำตัวขี้เกียจทันที เราต้องเปลี่ยนใหม่เป็นคำว่า “ให้ขยัน” จิตใต้สำนึกจะจำคำว่า “ขยัน” และทำตัวแบบนั้นทันทีเช่นเดียวกัน

พอเรามาใช้คำว่า “โตไปไม่โกง” จิตใต้สำนึกจะจำคำว่า “โกง” ทันที จิตใต้สำนึกจะไม่สนใจคำว่า “ไม่” แต่จะบันทึกคำว่า “โกง” ลงไปในจิตใจทันที นี่แหละครับ การใช้คำที่ผิดพลาด ทำให้เราประสบอยู่แต่เรื่องแบบนี้

ถ้าอยากให้คนรุ่นใหม่มีความซื่อสัตย์ เราต้องเปลี่ยนใช้คำว่า “โตไปต้องซื่อสัตย์” จึงจะทำให้ ทุกอย่างเปลี่ยนไป ในทางที่ต้องการ ลองดูการใช้คำต่างๆ ในการสอนลูก ในการสอนนักเรียนนะครับ เพราะถ้ายังใช้คำผิดๆ คนที่รับคำสั่งก็จะเป็นอย่างที่หมอได้บอกนี่แหละครับ

คำพูดสำคัญนะครับ เปลี่ยนคำพูดนิดหน่อย ความหมายเหมือนเดิม แต่อานุภาพไม่เหมือนเดิมนะครับ

การใช้คำต้องใช้คำในเชิงบวกเท่านั้น เช่น ขยัน ดี ซื่อสัตย์ แทนคำว่า อย่าขี้เกียจ ไม่เลว อย่าโกง เปลี่ยนจากคำห้าม มาเป็นคำสอนที่บอกถึงจุดประสงค์แบบตรงๆ จะทำให้จิตใต้สำนึกทำงานได้ดีกว่า จำแต่สิ่งดีๆ

เคยได้ยินไหมครับที่บอกว่าเด็กๆ ยิ่งห้ามเหมือนยิ่งยุ เพราะถ้าเราเอาแต่ห้ามแต่ไม่บอกว่าสิ่งที่ควรทำคืออะไร เขาก็ไม่เข้าใจเพราะยังขาดวุฒิภาวะ ขาดประสบการณ์ ทำให้สมองยังคิดไม่ได้ เพราะไม่ได้ถูกฝึกการคิดมาก่อน

ต้องการอย่างไร ต้องพูดออกไปตรงๆ กับความหมายที่ต้องการสื่อได้เลยครับ จะทำให้ได้ผลดีกว่า นี่แหละครับ คนส่วนใหญ่จะมีความคิดคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับการใช้คำทำให้หลายๆ อย่างในชีวิต มันไม่ได้ดังที่หวังสักที นั่นคือเราใช้คำที่ผิดพลาดนั่นเอง ลองหันมาเปลี่ยนการใช้คำที่ถูกต้อง รับรองเลยครับ ชีวิตดีขึ้นแน่นอนครับ