องค์ประกอบการเรียนรู้

โดย ทายาท ศรีปลั่ง Tayat Sriplung, PhD (Managing Director of The Nile Consulting)

วิทยาศาสตร์การเรียนรู้ระบุว่า องค์ประกอบที่ทำให้คนหนึ่งๆ เรียนรู้ได้มากกว่าและเก่งกว่าคนอื่นๆ มีดังต่อไปนี้

- ความจำและการเชื่อมโยงของความรู้

- การแก้ไขปัญหาและการให้เหตุผล

- พื้นฐานของการเรียนรู้ที่มีมาแต่เดิม

- อภิปัญญา หรือการรู้คิด การควบคุมและประเมินความคิดตนเองความสามารถของบุคคลที่ได้รับการพัฒนา เพื่อควบคุมกำกับกระบวนการทางปัญญาและกระบวนการคิด องค์ประกอบของอภิปัญญา แบ่งเป็น การตระหนักรู้ และความสามารถในการควบคุมตัวเอง

- การสามารถในการตีความสัญลักษณ์ทางสังคมและวัฒนธรรม

จากผลการวิจัยพบว่า คนแต่ละคนมีทุนเดิมในการมองโลกและความเข้าใจเกี่ยวกับความรู้ต่างอยู่แล้ว ไม่มากก็น้อย Preconceptions about how the world works ฐานความรู้เดิมและวิธีคิดแบบเดิมนำไปสู่ความสามารถที่พนักงานแต่ละคนจะสามารถเชื่อมโยงแนวคิดและข้อมูลใหม่ที่ตนกำลังเรียน ส่งผลให้พนักงานบางคนก็ไม่สามารถเข้าใจแนวคิดใหม่และข้อมูลใหม่ได้ ในทางตรงกันข้ามพนักงานบางคนก็เชื่อมต่อกับแนวคิดและความรู้ที่กำลังเรียนได้เป็นอย่างดี

ดังนั้น การคัดเลือกคนเข้าทำงาน ก็จำเป็นจะต้องเรียนรู้มุมมองที่คนจะเข้ามาทำงานที่มีต่อการชีวิตทำงาน ต่อเพื่อนร่วมงาน รวมถึงรูปแบบการมองปัญหา แนวทางการหาคำตอบ

ผลการวิจัยพบว่า มุมมองที่ผิดจากความจริงที่ถูกปลูกฝังมาจากวัยเด็กจะเปลี่ยนแปลงได้ยากมาก ในทางตรงข้ามมุมมองที่แสดงการมองโลก สังคม และการทำงานที่ถูกต้องตรงความเป็นจริงที่ถูกปลูกฝังมาแต่เด็ก แต่พัฒนาคนเหล่านั้นให้ก้าวหน้า พัฒนาตนเองได้อย่างรวดเร็ว

ถ้าเราพบว่าพนักงานบางคนมีมุมมองและความเชื่อที่ห่างไกลจากความเป็นจริง เราควรอธิบายสิ่งนั้นในความเป็นจริง ให้เขาทบทวนความจริงใหม่นั้นด้วยตัวของเขาเอง ให้เขาเห็นความแตกต่างระหว่างความเชื่อเดิมกับความจริง สร้างความคิดเชิงเหตุผล เพื่อเขาจะได้เลือกทำในสิ่งที่เป็นจริงเองได้ในอนาคตด้วยตัวของเขาเอง ซึ่งผู้สอนต้องพยายามให้พนักงานเห็นจุดอ่อน ข้อบกพร่องของความเชื่อเดิมด้วย

คนที่ซักถามเป็นจะมีลักษณะมีความเข้าใจพื้นฐานที่ดีในเรื่องนั้นๆ เข้าใจความจริงและความคิดที่ถูกต่อยอดมาจากความจริงนั้นๆ มีมุมมองในภาพรวม ความเชื่อมโยงระหว่างข้อมูลต่างๆ จนเกิดเป็นภาพรวมได้ และมีการจัดความรู้ที่ง่ายต่อการนำมาใช้งาน

งานวิจัยเปิดเผยว่า คนฉลาดจะมีความสามารถในการวางแผน เชื่อมโยงกิจกรรมต่างๆ เข้าด้วยกันได้ตั้งแต่เริ่มต้น ระหว่างทาง จนจบสิ้นเนื้องาน คนฉลาดจะสังเกตเห็น รูปแบบ แพตเทิร์น รวมถึงข้อโต้แย้ง และความสามารถในการต่อเชื่อมความจริงที่กระจัดกระจายเข้าด้วยกัน จนมีรูปแบบที่เข้าใจได้และสามารถอธิบายให้คนที่ไม่มีความรู้ในเรื่องดังกล่าวมาก่อน ความสามารถเข้าใจเรื่องราวเหล่านั้นได้ รวมถึงความสามารถในการสร้างข้อโต้แย้ง ความสามารถในการหาความจริงและข้อมูลเพิ่มเติมได้ สุดท้ายของการมีความรู้คือการนำความรู้เหล่านั้นไปใช้งานได้จริง Usable Knowledge สุดท้ายนี้คนที่มีความฉลาด จะต้องรู้ลึกในเรื่องเหล่านั้นด้วยนอกเหนือจากการรู้ในภาพรวม

และคนที่มีความรู้ในระดับอภิปัญญา จะกำหนดเป้าหมายในการเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง ติดตามระดับความก้าวหน้าของการเรียนรู้ พัฒนาความสามารถในการอธิบายความรู้ การถ่ายทอดไปยังบุคคลอื่น บันทึก สังเกตข้อมูลใหม่ๆ ที่มาเชื่อมโยงกับความรู้ ความเข้าใจเดิม คนที่มีความฉลาดระดับอภิปัญญา จะพัฒนาระบบการสื่อสารกับตนเอง ที่เกี่ยวกับความรู้เหล่านั้น การสื่อสารกับตนเองในความรู้เฉพาะเรื่องนี้นำไปสู่การแสวงหาความรู้ ประสบการณ์ใหม่

คนฉลาดสามารถถ่ายทอดความรู้ความสามารถของตนเองได้ด้วยการเขียน เพราะการเขียนเป็นความสามารถในการเรียบเรียงความรู้เข้าด้วยกัน การลำดับขั้นตอน เหตุการณ์ ความสำคัญ นำความรู้ไปใช้ในการทำงานจริง การฝึกฝนที่ดีอย่างหนึ่งคือการเปิดโอกาสให้มีการถกเถียง แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และการลงลึกในเนื้อหาในความรู้เหล่านั้น