เช็กบิลทุจริตมาเลเซีย

โดย ทีมข่าวต่างประเทศโพสต์ทูเดย์

หลังจากเข้าพิธีสาบานตนรับตำแหน่งไปเรียบร้อยแล้ว นายกรัฐมนตรี มหาเธร์ โมฮัมหมัด วัย 92 ปี ของมาเลเซีย ได้ประกาศให้คำมั่นว่าจะเดินหน้าดำเนินการสอบสวนเรื่องการทุจริตของกองทุนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติมาเลเซีย (วันเอ็มดีบี : 1MDB) และทวงเงินที่หายไปหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐกลับคืนมา ท่ามกลางความหวังจากประชาชนชาวมาเลเซีย ที่เทคะแนนเลือกอดีตนายกฯ กลับมาบริหารประเทศอีกครั้ง เนื่องจากไม่พอใจประเด็นฉาวมากมายจากรัฐบาลชุดเก่า และอดีตนายกรัฐมนตรี นาจิบ ราซัค

“เราเชื่อว่าเราสามารถตามเงินของกองทุนวันเอ็มดีบีกลับคืนมาได้ เราต้องเพิ่มความมั่นใจของนักลงทุนที่มีต่อรัฐบาลมาเลเซีย” มหาเธร์ กล่าวหลังสาบานตนรับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

แม้จะปกครองประเทศมายาวนานถึง 61 ปี แต่แนวร่วมแห่งชาติ (บีเอ็น) และนาจิบ ในตำแหน่งนายกฯ ต้องพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งครั้งล่าสุดให้กับฝ่ายค้าน ซึ่งบีบีซีวิเคราะห์ว่า มหาเธร์ ชนะเลือกตั้งด้วยเหตุผลหลัก 2 ประการ คือ การทุจริตของรัฐบาลเก่า และปัญหาปากท้อง

การทุจริต และกองทุนฉาว

วันเอ็มดีบีเป็นกองทุนที่นาจิบจัดตั้งขึ้นมาในปี 2009 โดยมุ่งหวังให้เป็นกองทุนแห่งชาติขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจในระยะยาวของประเทศ และผลักดันกรุงกัวลาลัมเปอร์ให้เป็นศูนย์กลางด้านการเงิน

อย่างไรก็ตาม ความหวังต่อกองทุนแห่งชาติมาเลเซียก็เริ่มจมลงสู่ความมืดมิดตลอดช่วงหลายปีมานี้ จากการเปิดโปงเรื่องราวการทุจริตมากมาย รวมถึงยอดหนี้ของกองทุนที่พอกพูนขึ้น และการฟ้องร้องจากกระทรวงยุติธรรมสหรัฐ เรื่องการยักยอกเงินราว 3,500 ล้านดอลลาร์ (ราว 1.11 แสนล้านบาท) จากกองทุน

แม้กระทรวงยุติธรรมสหรัฐไม่ได้ระบุชื่อนาจิบในการฟ้องร้อง แต่มีข้อกล่าวหาว่านาจิบได้รับเงินเข้าบัญชีส่วนตัว 681 ล้านดอลลาร์ จากเงินทั้งหมดที่ถูกยักยอกจากกองทุน และเส้นทางเงินฉาวจากกองทุนยังโยงไปไกลถึงนักแสดงฮอลลีวู้ดอย่างลีโอนาร์โด ดิคาปริโอ

แน่นอนว่าการทุจริตทำให้เกิดการลุกฮือประท้วงของประชาชน และการสอบสวนข้ามชาติมากมาย แต่เรื่องทั้งหมดก็เงียบลงในเวลาต่อมาเมื่ออัยการสูงสุดยืนยันว่า นาจิบไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง และทำให้ประชาชนดูเหมือนจะทำใจยอมรับว่าคงทำอะไรไม่ได้มากกว่านี้

อย่างไรก็ดี ผลการเลือกตั้งรอบล่าสุดเป็นเครื่องพิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า ชาวมาเลเซียเพียงแค่อดทนรอคอยโอกาสที่จะเปลี่ยนแปลงสิ่งต่างๆ ผ่านการเลือกตั้งครั้งนี้

อย่างไรก็ตาม การทุจริตไม่ได้เกิดขึ้นแต่ในยุคนาจิบเท่านั้น เพราะมหาเธร์ ซึ่งเคยบริหารประเทศ 22 ปี ก็เคยยอมรับเมื่อปี 2016 ว่าเคยมีการทุจริตในหมู่ทีมงานระหว่างเป็นนายกฯ แต่ไม่ใช่ตน พร้อมยืนยันว่าไม่ได้ทุจริตขนานใหญ่เหมือนยุคนาจิบ

ปัญหาปากท้องประชาชน

บีบีซีเสริมว่าชาวมาเลย์จำนวนมากไม่พอใจรัฐบาลนาจิบที่บังคับใช้การเก็บภาษีสินค้าและบริการ (จีเอสที) ในปี 2015 เพราะมองว่าภาษีนี้เป็นมูลเหตุทำให้ค่าครองชีพแพงขึ้น และเมื่อบวกกับรายได้ของคนส่วนใหญ่ที่เกี่ยวกับสินค้าเกษตรซึ่งมีราคาตกต่ำกว่าคาด จึงทำให้ชาวมาเลย์เชื่อว่า การบริหารประเทศของรัฐบาลยังไม่ดีเหมือนกับบรรดาประเทศเพื่อนบ้าน

ทั้งนี้ มหาเธร์ ให้คำมั่นว่าจะเลิกเก็บภาษีสินค้าและบริการ และจะออกมาตรการจัดเก็บภาษีที่เป็นธรรมมากกว่าเดิม แต่ยังไม่ได้ให้รายละเอียดเพิ่มเติม ซึ่งสร้างความกังวลว่าอาจทำให้รัฐบาลแก้ปัญหาขาดดุลงบประมาณยากขึ้นไปอีก

ส่งต่อตำแหน่งให้อันวาร์

สมเด็จพระราชาธิบดีมูฮัมหมัดที่ 5 แห่งกลันตัน ยังดีเปอร์ตวนอากงแห่งมาเลเซีย พระราชทานอภัยโทษให้กับอันวาร์ อิบราฮิม แล้วเมื่อวานนี้ ภายหลังถูกตัดสินจำคุกด้วยข้อหามีเพศสัมพันธ์กับผู้ชายด้วยกันเมื่อปี 2000 ซึ่งอันวาร์อ้างว่าเป็นการใส่ร้ายด้วยเหตุผลทางการเมือง และแพ้คดีในชั้นอุทธรณ์กับชั้นฎีกา

ทั้งนี้ อันวาร์เคยมีความบาดหมางกับมหาเธร์ เนื่องจากการไล่ออกจากตำแหน่งรองนายก ในปี 1998 นำไปสู่การเคลื่อนไหวต้านรัฐบาล ก่อนที่ทั้งสองคนจะกลับมาร่วมมือกัน และโค่นล้มนาจิบได้สำเร็จ

ก่อนการเลือกตั้ง มหาเธร์ เคยเปิดเผยว่า จะส่งต่อตำแหน่งนายกฯ ให้อันวาร์เมื่อพ้นโทษ และจะแต่งตั้งภรรยาของอันวาร์เป็นรองนายกฯ ไปก่อน ส่วนเรื่องการจัดตั้งรัฐบาลผสม มหาเธร์ คาดว่าจะประกาศรายชื่อคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ในวันนี้ แต่ยังไม่ได้
เปิดเผยเรื่องตำแหน่งของอันวาร์