‘สปาร์คส์ ฟรอม เดอะ สปิริต’ ศ.ดร.ยงยุทธ ยุทธวงศ์

“พิมพ์ออกมาเพื่อให้คนไทยและชาวโลกได้อ่าน ชื่อ Sparks from the Spirit เป็นเรื่องที่วิญญาณของวิทยาศาสตร์ก่อให้เกิดประกาย เป็นเทคโนโลยี นวัตกรรม การพัฒนา รวมถึงการพัฒนาที่ยั่งยืนในที่สุด เขียนให้อ่านง่ายๆ ไม่หนัก มีการ์ตูนประกอบ เพื่อให้ทุกคนรวมทั้งเยาวชนได้ตระหนักถึงคุณค่าของวิทยาศาสตร์ รวมถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้ด้วย เหมาะสำหรับมหาวิทยาลัยนำไปใช้ในหลักสูตรการศึกษาทั่วไป”

การให้สัมภาษณ์ในรายการ ชีวิตกับวิทยาศาสตร์ ศ.ดร.ยงยุทธ กล่าวว่า หนังสือเล่มนี้เขียนเป็นภาษาอังกฤษ แปลเป็นภาษาไทยจากชื่อเล่มก็คือ ประกายจากวิญญาณ

“เป็นเรื่องซึ่งพูดถึงวิทยาศาสตร์ว่าเหมือนกับเป็นวิญญาณที่เปล่งประกายออกมา ทำให้เรามีเทคโนโลยีและนวัตกรรมขึ้นมาได้ นอกจากนี้ยังไปรวมกับเรื่องต่างๆ เช่น เรื่องการค้าหรือทางด้านนโยบายของรัฐในเรื่องการต่างประเทศ ทั้งหมดทำให้เกิดการพัฒนาขึ้นมา และสามารถนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนได้”

 ประเด็นนี้ทำให้มาบรรจบกับเรื่องที่ชาวโลกสนใจมากในขณะนี้ ซึ่ง ศ.ดร.ยงยุทธคือการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยสหประชาชาติได้ตั้งเป้าหมายเอาไว้ว่าอยากให้โลกไปถึงจุดนั้นได้ภายในปี 2030

“หรืออีก 10 กว่าปีที่จะถึงนี้เอง ผมก็เลยคิดว่าต้องเขียนหนังสือเป็นภาษาอังกฤษเพื่อให้ชาวโลกได้เห็น เนื้อหาของหนังสือมีธีมคือประกายที่มาจากวิญญาณ ในที่นี้เป็นวิญญาณที่อยู่ในตัวเราทุกคน ความอยากรู้อยากเห็น ความอยากลอง ซึ่งมีอยู่ในเด็กๆ แต่พอโตขึ้นวิญญาณนี้ก็ค่อยๆ เหือดหายไป เพราะมีเรื่องเข้ามาเยอะ แต่หลายคนก็มีวิญญาณตรงนี้อยู่ครบถ้วน ยิ่งพวกนักวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีและคนที่ทำงานเกี่ยวข้องกับการศึกษาค้นคว้าเรื่องต่างๆ ต้องมีความอยากรู้อยากเห็น วิญญาณตรงนี้คือการตามไปดูตามไปทำหรือทดลองดู”

ศ.ดร.ยงยุทธ บอกว่าเดิมทีเดียวหนังสือเล่มนี้มีเชื้อเป็นภาษาไทยอยู่แล้ว เพราะเคยเขียนหนังสือ “วิทยาศาสตร์เพื่ออะไร?” เป็นหนังสือภาษาไทยก็ขายดีและหมดจากตลาดไปแล้ว เพราะหลายปีแล้ว

 “ผมมองภาพใหญ่ว่าไม่เฉพาะคนไทยเพียงอย่างเดียว น่าจะให้คนทั่วโลกรู้ด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเขียนจากประเทศที่กำลังพัฒนาอย่างประเทศไทยที่อยู่กึ่งกลางระหว่างประเทศที่พัฒนาแล้วกับประเทศที่ยังไม่พัฒนาดีนัก เราอยู่ตรงกลางๆ พอดีเลย จะให้ชาวโลกได้รู้ว่าจากแง่นี้วิทยาศาสตร์มีประกายอะไรที่ทำให้ช่วยให้การเกิดพัฒนาได้ จึงเป็นแนวที่เขียนหนังสือเป็นภาษาอังกฤษขึ้นมา”

 ประมาณครึ่งกว่าของหนังสือเล่มนี้เป็นการพูดถึงเรื่องวิทยาศาสตร์ ศ.ดร.ยงยุทธ แจกแจงว่า ใน 3-4 บทแรกเป็นการปูพื้นว่า วิญญาณวิทยาศาสตร์คืออะไร?

“เรื่องความอยากรู้อยากเห็นทางวิทยาศาสตร์ ในที่สุดแล้วเมื่อทำด้วยความระมัดระวัง ติดตามเรื่องต่างๆ ที่อยากรู้ ในที่สุดแล้วเราก็จะสามารถที่จะแก้ไขปัญหาได้ หรือสามารถหาแนวทางใหม่ๆ เป็นความพยายามที่ติดอยู่ในตัวเราตลอดเวลา นั่นคือครึ่งแรกของเล่ม

ครึ่งหลังผมก็จะพูดถึงโลกเราว่ามีปัญหาต่างๆ มากมาย อย่างปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม ด้านคนล้นโลก โลกร้อน ปัญหาเรื่องความเหลื่อมล้ำในสังคม สิ่งต่างๆ เหล่านี้วิทยาศาสตร์อย่างเดียวช่วยไม่ได้ แต่มันมีประกายที่จะมาช่วยแก้ปัญหาเหล่านี้ได้มาก ถ้าหากว่าเรานำมาใช้ให้เป็นประโยชน์ได้

โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องการพัฒนาที่ยั่งยืนมีเป้าหมายอยู่ 17 ประการด้วยกันที่สหประชาชาติตั้งไว้ และจะเห็นว่าวิทยาศาสตร์จะเป็นตัวการหรือกุญแจสำคัญที่จะแก้ไขปัญหาเหล่านั้นได้”

ศ.ดร.ยงยุทธ บอกว่าเขียนหนังสือเล่มนี้ต้องการที่จะให้คนรุ่นใหม่ได้อ่าน แล้วก็ไม่ใช่นักวิทยาศาสตร์หรือคนที่เรียนวิทยาศาสตร์

“ผมเจตนาที่จะให้คนทั่วๆ ไปได้อ่าน เพื่อที่จะให้เห็นว่าวิทยาศาสตร์มีประกายอะไรออกมาที่จะเป็นประโยชน์กับมนุษย์และอาจจะมีอะไรที่เป็นโทษหรือเป็นภัยด้วย เป็นสิ่งที่ต้องระวังด้วย เพราะฉะนั้นคนทั่วไปอ่านได้ เพราะเราใช้ภาษาอังกฤษง่ายๆ และที่ดีมาก ในเล่มมีการ์ตูนประกอบอยู่เยอะเป็นหนังสือที่เด็กก็อ่านได้ ผู้ใหญ่ก็อ่านดี”

สำหรับหนังสือเล่มนี้ไม่มีการวางขายในตลาดหรือร้านหนังสือ แต่มีวางจำหน่ายทางช่องทางออนไลน์เพียงอย่างเดียวที่ www.crcpress.com หรือ www.amazon.com และ www.panstanford.com

“ใครอ่านแล้วชอบใจช่วยเขียนรีวิวให้หน่อย วิทยาศาสตร์อยู่กับเราตลอดมาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์และอยู่กับตัวเราตลอด และในอนาคตจะเป็นเรื่องที่สำคัญ” ศ.ดร.ยงยุทธ ทิ้งท้าย