งดรับงาน!!

เราคงปฏิเสธไม่ได้ว่าเทคโนโลยีและอุปกรณ์สื่อสารต่างๆ ที่ทันสมัยขึ้น ได้ช่วยอำนวยความสะดวกให้กับพวกเราทุกคนอย่างมากทั้งในชีวิตประจำวัน รวมถึงการทำงาน แต่อย่างไรก็ดี เราคงต้องพิจารณาว่า ความทันสมัยและติดต่อกันได้ทุกที่ทุกเวลานั้น ทำให้ชีวิตคนทำงานเสียสมดุลไปหรือไม่

จุดเริ่มต้นของการให้ความสำคัญในเรื่องนี้มาจากประเทศฝรั่งเศสที่เริ่มเห็นความจำเป็นของการจำกัดเวลาการทำงาน เนื่องจากมีผลการศึกษาว่าเทคโนโลยีดิจิทัลที่ทันสมัยนั้นส่งผลกระทบต่อแรงงาน ทำให้เกิดความไม่สมดุลระหว่างการใช้ชีวิตและการทำงาน เนื่องจากมีการสั่งงาน มีการใช้เครื่องมือสื่อสารนอกเวลาทำงาน เช่น การติดต่อเรื่องงานทางโทรศัพท์ สั่งงานผ่านระบบแชตต่างๆ การเช็กอีเมล ทำให้ลูกจ้างทำงานนอกเวลาโดยไม่ได้ค่าล่วงเวลา

ปัจจุบันตามกฎหมายแรงงานฝรั่งเศสกำหนดให้ลูกจ้างทำงานสัปดาห์ละไม่เกิน 35 ชั่วโมง แต่หากได้ตกลงช่วงเวลาการทำงานกันไว้เกินกว่านั้น ลูกจ้างก็มีสิทธิได้รับค่าตอบแทน และเมื่อพ้นเวลางานชาวฝรั่งเศสก็มักจะให้ความสำคัญกับการพักผ่อน หรือใช้เวลาส่วนตัว หรือให้เวลากับครอบครัว ฝรั่งเศสจึงออกกฎหมายให้สิทธิกับพนักงานในการงดการติดต่องานทุกประเภทหลังเลิกงาน หรือที่เรียกว่า “Right to Disconnect”

กฎหมายนี้ได้เริ่มต้นบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 2560 ที่ผ่านมา โดยกฎหมายนี้จะกำหนดให้บริษัทที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 50 คนขึ้นไป จะต้องตกลงกับลูกจ้างหรือสหภาพแรงงานเกี่ยวกับชั่วโมงการทำงาน โดยต้องระบุว่าเวลาทำงานของพนักงานในแต่ละวันเริ่มต้นและสิ้นสุดลงในเวลาใด และจะมีนโยบายลดการทำงานในระหว่างเวลาส่วนตัวโดยเมื่อนอกเหนือเวลาทำงานแล้ว พนักงานมีสิทธิที่จะตัดขาดการติดต่อสื่อสารทางอิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ ที่เกี่ยวกับการทำงาน เช่น ไม่อ่านหรือไม่ตอบอีเมลของบริษัทที่ส่งมานอกเวลางานโดยไม่ถือเป็นความผิด และจะไม่ถูกนำมาใช้ในการประเมินผลการทำงานของพนักงานรายนั้น

นายจ้างและลูกจ้างอาจทำข้อตกลงยกเว้นเรื่องดังกล่าวได้ หากบริษัทหรือองค์การใดมีการทำงานที่จำเป็นต้องติดต่อกับลูกจ้างนอกเวลางาน หรือเป็นงานที่ต้องติดต่อกับต่างประเทศที่มีความแตกต่างกันในเรื่องของเขตเวลา ซึ่งจะต้องกำหนดเงื่อนไขเงื่อนเวลาดังกล่าวเอาไว้ให้ชัดเจนด้วย กฎหมายดังกล่าวก็ได้ผลตอบรับในทางที่ดีจากลูกจ้างในประเทศฝรั่งเศส เพราะทำให้มีการแยกเวลางานและเวลาส่วนตัวออกจากกันอย่างชัดเจนขึ้น ซึ่งหลายบริษัทยักษ์ใหญ่ในยุโรป เช่น เยอรมนี อิตาลี ได้ตระหนักถึงประเด็นในเรื่องนี้และออกหลักเกณฑ์ในลักษณะดังกล่าว เช่น บริษัท Volkswagen, Daimler, Allianz และ Axa ก็มีการจำกัดไม่ให้มีการส่งอีเมลถึงพนักงานนอกเวลางานหรือในวันหยุด

นอกจาก “Right to Disconnect” จะส่งผลไปยังหลายๆ ประเทศในยุโรปแล้ว ในฟิลิปปินส์ หรือ New York City ก็มีการพิจารณา Private employees disconnecting from electroniccommunications during non-work hours ซึ่งเป็นกฎหมายลักษณะเดียวกับของฝรั่งเศส ที่จะกำหนดให้บริษัทที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป จะมีข้อกำหนดเกี่ยวกับการห้ามติดต่อลูกจ้างหลังเวลาเลิกงาน ซึ่งหากฝ่าฝืนอาจมีโทษปรับด้วย

อย่างไรก็ดี เรื่องนี้คงปรับใช้กับข้าราชการไม่ได้ เพราะความเป็นข้าราชการนั้นมีอยู่ตลอด 24 ชั่วโมง แม้จะนอกเวลางาน แต่ถ้าเป็นเรื่องจำเป็นเร่งด่วน งานหลวงต้องมาก่อนเสมอ