สดจากภาคสนาม AGM 2561...สื่อสาร

คิวของเรื่องร้อนๆ อีกกลุ่มที่น่าสนใจ ด้วยความเร้าใจต่อเนื่อง ที่ไม่ต้องรอพิสูจน์ใจ เมื่อเวลาผ่านมาแล้ว 3 ปี กรณีการประมูลทีวีดิจิทัล ซึ่งทางเจ้าของสัมปทาน-กสทช. ได้รับเงินการประมูลไปมากกว่า 5 หมื่นล้านบาท เข้าคลังหลวงเป็นเงินรายได้ของแผ่นดินแบบยืดๆ หน้าบานกันไปแล้ว

มาวันนี้การไม่เป็นตามนั้น ผู้ประกอบการขาดทุนกันทั่วหน้าต้องขายหุ้นกำไรสะสมร่อยหรอ อันดับเครดิตต่ำเตี้ย โฆษณาไม่เข้าตามที่ฝันๆ ว่าเกือบแสนล้าน ขอสัก 5-10% ก็ฉ่ำกันทั่วหน้า

หุ้นกลุ่มเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารจำนวน 30 บริษัท ที่ครอบคลุมหลายธุรกิจที่เกี่ยวข้อง อาทิ มือถือ ทีวีดิจิทัล วางระบบสื่อสารและอื่นๆ

ธรรมชาติของกลุ่มธุรกิจนี้มีความน่าสนใจ เพราะเกี่ยวข้องโดยตรงกับการใช้ชีวิตประจำวันของผู้คน ลูกค้ามีทุกวัน และใช้บริการทุกวัน คิดเองละกันว่า งานบริการแบบนี้ น่าปวดหัวไหม

ข้อน่าสนใจในการมอง ได้แก่ ภัย-ความมั่นคงทางไซเบอร์ การปกป้องความเป็นสิทธิส่วนบุคคล ซึ่งอาจนำไปสู่การฟ้องร้องได้ ทรัพย์สินทางปัญญา บุคลากรที่มีประสิทธิภาพที่มีความแหลมคมทางปัญญา ทรัพย์สินทางปัญญา งบประมาณในการวิจัยและพัฒนาอย่างไม่หยุดยั้ง กฎหมาย ข้อบังคับจากภาครัฐบาล ข้อพิพาทต่างๆ  ล้วนมีความละเอียดอ่อน และสุดความคาดเดาทั้งสิ้น

ธุรกิจกลุ่มนี้ต้องใช้ทั้งจินตนาการและความเชี่ยวชาญมาเปิดมุมมอง คิดแบบพื้นฐาน บวกกับโลกอนาคตเป็นบริการใหม่ๆ ที่น่าตื่นเต้น น่าสนใจอยู่ตลอด

มูลค่านับแสนล้านของธุรกิจ จึงเป็นที่หมายตาน่าสนใจของผู้ประกอบการที่หวังขอมีส่วนแบ่งบ้าง แต่เมื่อการไม่เป็นตามคาด จึงน่าเกาะรอยตามต่อ เมื่อธุรกิจนี้เป็นสินค้าประเภท “อายุสั้น” และไม่สามารถจัดเก็บเป็นสต๊อกได้ มีค่าเสื่อมเร็ว อายุการใช้งานสั้น เพราะมีเทคโนโลยีใหม่ๆ ออกมาทุกวัน ผู้บริหารจึงต้องมีความคล่องตัวสูงมาก ว่ากันว่าค่าตอบแทนของบุคลากรในกลุ่มธุรกิจนี้ไม่น้อย

ฝีมือของผู้สอบบัญชีตามเกณฑ์เรื่องสำคัญในการตรวจสอบ (KAM) วิเคราะห์ไว้น่าสนใจ ยกตัวอย่างกลุ่มที่มีมูลค่าสูง เติบโตต่อเนื่องมาตลอดเกือบ 20 ปีที่ผ่านมา แม้จะอิ่มตัวบ้าง แต่มีเทคโนโลยีใหม่มาเสริมตลอดเวลา จึงยังคงเสน่ห์ไม่เคยวางตาคือ กลุ่มผู้ให้บริการมือถือ ทั้ง 3 ค่ายในเมืองไทย เดิมมีรายได้จากค่านาทีการโทรศัพท์ มายุคนี้ ยุคข้อมูลข่าวสารที่ใช้เครื่องมือประเภทเดิมคือ มือถือนั้นเป็นรายได้จากการให้บริการข้อมูลแซงหน้ามากกว่าเป็น 42% รายได้จากการฮัลโหลพูดกัน 34% รายได้จากการขายซิมโทรศัพท์รุ่นใหม่ 16% รายได้จากการขายชั่วโมงอินเทอร์เน็ตความเร็งสูง 4% ที่เหลือเป็นรายได้อื่นๆ

เมื่อวางแนวทางกลุ่มรายได้ของกิจการไว้แล้ว การตรวจสอบ จึงวางได้ถูกทาง เช่น การบันทึกรายได้ระบบเติมเงิน ระบบจ่ายรายเดือน ภายในระบบที่มีความซับซ้อน มีเงื่อนไข มีเรื่องราวที่เกี่ยวข้องว่าเป็นเรื่องสำคัญ สัญญาที่เกี่ยวข้องภาระภาษี ความเข้มงวด การควบคุม-ประสิทธิภาพการดูแลจากฝ่ายบริหาร ตลอดจนมาตรการปกป้องความเสียหาย เมื่อเกิดข้อพิพาททางกฎหมายกับภาครัฐ

บริษัท A เกิดกรณีพิพาทฟ้องศาลที่ยังเป็นความกันอยู่และมีการตัดสินให้อดีตผู้บริหารหน่วยงานภาครัฐ-คู่สัญญา จำคุก กรณีการนำภาษีสรรพสามิตมาหักออกจากเงินส่วนแบ่งรายได้ของสัญญาสัมปทาน น่าจะเกิดภาพลักษณ์เสียหาย เรื่องความเสี่ยงด้านชื่อเสียง ความซื่อสัตย์ในการทำธุรกิจ และอาจนำมาซึ่งการจ่ายสินไหมตามมาได้อีกยิ่งใหญ่ ยิ่งเจ็บหนัก

บริษัท T เกิดกรณีพิพาทเรื่องการเชื่อมโยงโครงข่ายโทรคมนาคมกับองค์กรของรัฐที่ต้องปฏิบัติตามสัญญาอนุญาต เช่น การส่งมอบทรัพย์สินที่อยู่ในสัญญา เมื่อหมดอายุสัมปทาน แล้วจะเหลืออะไรมาทำธุรกิจกันล่ะ เวลาผ่านไปไวมาก เมื่อเวลาเดินทางมาถึงหน้าบริษัท สัมปทานฉบับนั้นย่อมต้องมีผลใช้บังคับตามไปด้วย

บริษัทกลุ่มรับสัมปทานทีวีดิจิทัลทั้ง 24 ช่อง เหนื่อยหอบกันทุกค่ายที่ต้องจ่ายค่าสัมปทานที่ตัวเองประมูลมา เมื่อ 3 ปีก่อน ล้วนเป็นตัวเลขที่ใส่มือกันไม่ยั้ง เมื่อนาทีนั้นดีใจที่ประมูลได้เป็นครองแชมป์ประมูลตัวเลขสูงสุดขึ้นหน้าหนึ่งถึงความกล้าหาญใจถึง มาวันนี้ร่วมใจกันวอนขอใช้มาตรการ 44 กับตัวเองกันซะแล้ว

นอกจากหน้างบการเงินที่ผู้ถือหุ้นควรอ่าน ทำความเข้าใจแล้ว ยังต้องพลิกด้านหลังไปอ่าน หมายเหตุ ประกอบงบกันอีกด้วย เช่น เกณฑ์การรับรู้รายได้ ต้นทุนค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม ข้อพิพาท ว่ามีความคืบหน้าอย่างไร แนวทางการชนะ-แพ้คดี เรื่องใหญ่ย่อมกระทบคนมากเป็นธรรมชาติ เป็นธรรมดามาก ของธุรกิจสื่อสาร เมื่อเข้าประชุมสามัญผู้ถือหุ้นต้องถามผู้บริหาร ยิ่งมีคำอธิบายเยอะ ยิ่งเข้าใจธุรกิจนี้เยอะตามไปด้วยแน่นอน

คิดจะลงทุนในหุ้นกลุ่มนี้ ต้องหมั่นตามติดเทคโนโลยีของพวกเขาจะสนุก ไม่ตกยุค แน่นอน…ประเภท รวยเร็ว จนเร็ว …ใครชอบชีพจร เต้น เร้าใจ เลือกได้ตามชอบ