หัวสุนัขจำลอง จากเยื่อกระดาษและยางพารา

โดย พุสดี สิริวัชระเมตตา

ห้องเรียนยุคดิจิทัลนอกจากจะต้องมีเทคโนโลยีที่ออกแบบมาเพื่อตอบโจทย์ให้ทันยุคสมัยแล้ว สื่อการเรียนการสอนถ้าจะให้เข้าถึงเด็กเจนวาย ต้องได้รับการพัฒนาให้เข้าถึงจับต้องได้

ล่าสุด จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นำร่องสร้างปรากฏการณ์ครั้งใหม่ในการเรียนการสอน ด้วยการค้นคว้าวิจัยพัฒนา “หัวสุนัขจำลองจากเยื่อกระดาษและยางพารา” เพื่อใช้เป็น “อาจารย์ใหญ่” สำหรับนิสิต นักศึกษาสัตวแพทย์ในสาขากายวิภาคศาสตร์

ผศ.สพญ.ภาวนา เชื้อศิริ ภาควิชากายวิภาคศาสตร์ คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวถึงผลงานการค้นคว้าวิจัยครั้งสำคัญ จนนำไปสู่การพัฒนาหัวสุนัขจำลองจากเยื่อกระดาษและยางพาราว่า มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นสื่อที่นำมาใช้ประกอบการเรียนการสอนที่มีคุณภาพ มีความสวยงามดึงดูดให้ผู้เรียนมีความสนใจ ส่งเสริมการเรียนรู้ของนิสิตสัตวแพทย์ ทดแทนการใช้ตัวอย่างสัตว์จริง ที่สำคัญคือมีราคาถูก ประหยัด ลดการนำเข้าสัตว์จำลองจากต่างประเทศ

“ทั้งนี้ กายวิภาคศาสตร์ถือเป็นวิชาพื้นฐานที่สำคัญของนิสิตนักศึกษาสัตวแพทย์ ที่จะต้องนำไปใช้ในการเรียนรายวิชาขั้นสูง และใช้ในทางคลินิกปฏิบัติต่อไป การเรียนการสอนวิชากายวิภาคศาสตร์ทางสัตวแพทย์ นิสิตต้องมีความเข้าใจถึงโครงสร้าง รูปร่าง ลักษณะของอวัยวะต่างๆ ภายในร่างกายสัตว์ รวมทั้งความสัมพันธ์ของตำแหน่ง และหน้าที่ของอวัยวะต่างๆ จากการเรียนรู้ผ่านสัตว์จริงซึ่งเป็นอาจารย์ใหญ่ รวมถึงการใช้หุ่นจำลองร่างกายสัตว์ ซึ่งยังมีข้อจำกัดในหลายด้าน เช่น สรีระที่ไม่เหมาะสม ไม่มีความหลากหลาย และต้องนำเข้าจากต่างประเทศ”

ผศ.สพญ.ภาวนา ยังกล่าวด้วยว่า หัวสุนัขจำลองจากเยื่อกระดาษและยางพาราผลิตขึ้นโดยใช้ประติมากรรมกระดาษอัด (Papier Mache) และการหล่อชิ้นส่วนอวัยวะโดยใช้ยางพารา ในการเตรียมกระดาษได้ผ่านกระบวนการค้นคว้าวิจัยหาเยื่อกระดาษที่เหมาะสมและปรับส่วนผสมในการเตรียมกระดาษ โดยการแช่น้ำและปั่นให้ละเอียดเป็นเยื่อกระดาษ รวมทั้งเพิ่มส่วนประกอบ เช่น แป้งมันสำปะหลังในสัดส่วนที่เหมาะสม

กระดาษที่นำมาใช้ ได้แก่ กล่องนม กระดาษลัง แกนกระดาษชำระ และกระดาษเอกสาร ขณะที่การหล่อยางพาราจะใช้ทำส่วนประกอบที่ต้องการความยืดหยุ่น มีการใช้แม่เหล็กฝังทางด้านในของชิ้นส่วนประติมากรรมกระดาษอัด เพื่อความสะดวกในการประกอบและแยกชิ้นส่วนได้ง่าย

“หัวสุนัขจำลองจากเยื่อกระดาษและยางพาราเป็นที่พึงพอใจของนิสิต เพราะไม่มีกลิ่นและปลอดภัย มีความแข็งแรง คงทน น้ำหนักเบาและขนย้ายได้สะดวก ปัจจุบันได้นำมาใช้ในการเรียนการสอนวิชากายวิภาคศาสตร์ทางสัตวแพทย์และวิชาที่เกี่ยวข้อง ทำให้นิสิตมีความรู้เกี่ยวกับโครงสร้างทางกายวิภาคที่ชัดเจน”

อย่างไรก็ตาม ผศ.สพญ.ภาวนา กล่าวทิ้งท้ายว่า ในอนาคตจะมีการพัฒนาต่อยอดในการพัฒนาอวัยวะส่วนอื่นๆในร่างกายสัตว์ รวมทั้งกระจายไปยังผู้ใช้งานกลุ่มอื่น เช่น นักเรียน ครูที่สอนทางด้านชีววิทยาต่อไป