นโยบายพัฒนา ภาคอุตสาหกรรมกัมพูชา

โดย สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการค้าและการพัฒนา (ITD) www.itd.or.th

กัมพูชาได้ประกาศใช้นโยบายการพัฒนาอุตสาหกรรมปี 2558-2568 แผนดังกล่าวกำหนดวิสัยทัศน์สู่การสร้างกลยุทธ์การขยายตัวทางเศรษฐกิจใหม่ และเปลี่ยนผ่านกัมพูชาสู่โครงสร้างอุตสาหกรรมที่ทันสมัย ก้าวสู่อุตสาหกรรมที่อาศัยแรงงานกึ่งทักษะ จากเดิมที่พึ่งพาอุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานเข้มข้นเป็นหลัก มุ่งพัฒนาภาคอุตสาหกรรมให้เชื่อมโยงห่วงโซ่คุณค่าทั้งระดับภูมิภาคและระดับโลก ยกระดับความสามารถการแข่งขัน และพัฒนาผลิตภาพภาคอุตสาหกรรม โดยนำเทคโนโลยีสมัยใหม่และความรู้มาใช้ขับเคลื่อนการพัฒนาอุตสาหกรรม

ภายใต้แผนพัฒนาอุตสาหกรรมดังกล่าว กัมพูชาได้กำหนดเป้าหมายเพิ่มสัดส่วนของภาคอุตสาหกรรมในผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (จีดีพี) ให้ได้ร้อยละ 30 ภายในปี 2568 (จากปี 2558 ซึ่งอยู่ที่สัดส่วนร้อยละ 27) พร้อมทั้งปรับโครงสร้างการส่งออกให้มีความหลากหลายมากขึ้น โดยลดการพึ่งพาการส่งออกสินค้าสิ่งทอ โดยเพิ่มสัดส่วนสินค้าที่ไม่ใช่สิ่งทอให้มีสัดส่วนร้อยละ 15 ของมูลค่าการส่งออกทั้งหมด เพิ่มการส่งออกสินค้าเกษตรให้มีสัดส่วนร้อยละ 12 ของมูลค่าการส่งออกทั้งหมด รวมทั้งพัฒนาและส่งเสริมเอสเอ็มอีให้มีบทบาทมากขึ้น โดยตั้งเป้าหมายให้เอสเอ็มอีเข้าสู่ระบบการจดทะเบียนอย่างเป็นทางการ รวมทั้งมีระบบบัญชีที่ถูกต้องเชื่อถือได้

แผนพัฒนาอุตสาหกรรมกัมพูชาให้ความสำคัญกับการพัฒนาสาขาอุตสาหกรรมที่มีมูลค่าเพิ่มสูง อาทิ การประกอบเครื่องจักร อิเล็กทรอนิกส์ การขนส่ง การแปรรูปสินค้าเกษตร เทคโนโลยีสารสนเทศ การสร้างสรรค์จากวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ รวมทั้งการท่องเที่ยว

กัมพูชาได้กำหนดภารกิจเร่งด่วนในการพัฒนาอุตสาหกรรม ประกอบด้วย (1) การเพิ่มกำลังการผลิตกำลังไฟฟ้าเพื่อตอบสนองพื้นที่อุตสาหกรรมสำคัญของประเทศ โดยคำนึงถึงราคาที่ไม่แพง ความมีเสถียรภาพของระบบไฟฟ้า และให้ครอบคลุมพื้นที่ทั้งภาคอุตสาหกรรมและภาคอสังหาริมทรัพย์ (2) การจัดทำแผนแม่บทสำหรับการขนส่งหลายรูปแบบและโลจิสติกส์ โดยมุ่งเน้นความเชื่อมโยงระหว่างระเบียงอุตสาหกรรมหลักของประเทศ (3) การพัฒนาความเชื่อมโยงระหว่างภาคอุตสาหกรรมกับภาคอาชีวศึกษาเพื่อผลิตกำลังคนรองรับความต้องการของภาคอุตสาหกรรม และ (4) การพัฒนาเพื่อเปลี่ยนผ่านพื้นที่สีหนุวิลล์สู่การเป็นพื้นที่พัฒนาเศรษฐกิจพิเศษอเนกประสงค์

กัมพูชาได้เร่งดำเนินงานตามแผนพัฒนาอุตสาหกรรมที่ได้กำหนดไว้ ผลการดำเนินงานล่าสุดพบว่าปี 2559 สัดส่วนผลิตภัณฑ์ภาคอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้นมาอยู่ที่ร้อยละ 29 การส่งออกสินค้าสิ่งทอและรองเท้ามีสัดส่วนลดลง ขณะที่มูลค่าการส่งออกสินค้าอุตสาหกรรมอื่นๆ เพิ่มขึ้น และมูลค่าการส่งออกสินค้าเกษตรก็เพิ่มขึ้นเช่นกัน นอกจากนั้นกัมพูชายังได้ยกร่างกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาอุตสาหกรรมหลายฉบับ ทั้งกฎหมายเกี่ยวกับการลงทุน กฎหมายเขตเศรษฐกิจพิเศษ และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับภาคบริการ

ความท้าทายการพัฒนาภาคอุตสาหกรรมของกัมพูชาที่สำคัญคือ ต้นทุนแรงงานที่ปรับเพิ่มขึ้นสูงกว่าผลิตภาพแรงงาน การขาดแคลนแรงงานที่มีทักษะ การเผชิญกับปัญหาการเปลี่ยนทิศทางของเงินลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ และปัญหาการปกป้องทางการค้าซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบการค้าโลกและส่งผลต่อการส่งออกของกัมพูชา