ออเจ้าทำยอดขายหนังสือจินดามณี พุ่ง

โดย สมาน สุดโต

งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติครั้งที่ 46 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ จบเมื่อวันที่ 8 เม.ย. 2561 ท่ามกลางความยินดีปรีดาของกรมศิลปากร ที่ยอดจำหน่ายหนังสือจินดามณี ซึ่งเป็นตำราเรียนในสมัยกรุงศรีอยุธยาขายดิบขายดี จนกระทั่งเจ้าหน้าที่ไม่มีเวลากินอาหาร ถึงกับลมจับ ทั้งนี้เพราะกระแสออเจ้า

อาจารย์บุญเตือน ศรีวรพจน์ ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาและวรรณกรรม เปิดเผยประเด็นนี้ในงานเสวนาเรื่อง วรรณคดีและประวัติศาสตร์ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช บนเวทีกลางแจ้ง ในเวลาค่ำที่บ้านเจ้าพระยาวิชาเยนทร์ (บ้านหลวงรับราชทูต) จ.ลพบุรี เมื่อเสาร์วันที่ 7 เม.ย. 2561 ในโครงการวรรณคดี และประวัติศาสตร์สัญจร ตามรอยต่อยอดบุพเพสันนิวาส จากพระนครศรีอยุธยาสู่ลพบุรี จัดโดยกรมศิลปากร ซึ่ง อนันต์ ชูโชติ อธิบดีกรมศิลปากร พร้อมด้วยหัวหน้าหน่วยต่างๆ ของกรมแต่งกายด้วยชุดไทยเข้าร่วมงานอย่างคึกคักตลอดงาน

ส่วนข่าวการจำหน่ายหนังสือจินดามณี เว็บเพจ รายงานว่า เมื่อวันที่ 29 มี.ค.นั้น หนังสือจินดามณี เล่ม 1 และจินดามณีฉบับใหญ่บริบูรณ์ (เล่มเดียวกัน) ซึ่งกรมศิลปากรจัดพิมพ์และนำมาจำหน่ายที่งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติครั้งที่ 46 สามารถจำหน่ายหมดในเวลา 90 นาที โดยเปิดขายเวลา 12.00 น. หมดในเวลา 13.30 น. ทั้งปกแข็งและปกอ่อน

ผู้ซื้อได้แก่เยาวชน และผู้ที่ชื่นชอบละครเรื่องบุพเพสันนิวาส ที่ออกอากาศทางช่อง 3 (ละครจบวันที่ คืนวันที่ 11 เม.ย.)

ในฐานะผู้เขียนคำชี้แจงในการพิมพ์จินดามณี หนังสือยอดฮิตแห่งปี อาจารย์บุญเตือนบอกว่าจินดามณีมีหลายเวอร์ชั่น ที่หวือหวามากคือฉบับที่พระโหราธิบดีแต่ง ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช กรมศิลปากรเคยพิมพ์ออกมา 1,000 เล่ม ผ่านไป 4 ปี ยังจำหน่ายไม่หมด

แต่จากกระแสความแรงของละครเรื่องบุพเพสันนิวาส กรมศิลปากรได้พิมพ์ออกมาสนองความต้องการประชาชนมากถึง 1 หมื่นเล่ม ก็กังวลว่าจะหน่ายหมดไหมหนอ

ต่อจากนั้นอาจารย์บุญเตือนเล่าเรื่องจินดามณีว่ามีต้นฉบับตามที่คัดลอกกันมามากถึง 117 สมุดไทย ซึ่งเก็บไว้ที่สำนักหอสมุดแห่งชาติ ส่วนชื่อหนังสือนั้นเรียกว่าจินดามณี บ้าง จินดามุนี บ้าง แต่สรุปว่าแบบเรียนเล่มแรกของไทย ตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา เรียกว่าจินดามณี

อย่างไรก็ตาม อาจารย์บุญเตือน ในฐานะอาจารย์สอนเรื่องจินดามณีที่มหาวิทยาลัยศิลปากร บอกว่า หนังสือจินดามณีที่คนหาซื้ออ่านมากในขณะนี้ เป็นหนังสือที่อ่านยาก และไม่รู้เรื่อง ยืนยันได้จากการสอนที่มหาวิทยาลัยศิลปากร หนึ่งเทอม ยังสอนไม่จบเล่ม

เรื่องความยากและไม่รู้เรื่องนั้น อาจารย์บุญเตือนยกเรื่องสูตรไทยหลง ในจินดามณีมาเป็นตัวอย่าง ซึ่งเข้าใจยาก แต่เป็นภูมิปัญญาลึกซึ้งของไทย

จึงเสนอกรมศิลปากร ให้จัดสัมมนาทางวิชาการเรื่องจินดามณี ในเวลาอันสมควร

อย่างไรก็ตาม ข้อความตอนหนึ่งในคำชี้แจงการพิมพ์ อาจารย์บุญเตือนเขียนบอกลักษณะเนื้อหาหนังสือจินดามณีว่า

อนึ่ง หนังสือจินดามณีซึ่งมีมาแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชนั้นมีข้อควรสังเกตว่าจะมิใช่หนังสือที่ใช้สำหรับหัดอ่านเขียนเบื้องต้น และหากพิจารณาเนื้อหาของหนังสือแล้วจะเห็นว่าจินดามณีเป็นตำราที่ผู้แต่งได้รวบรวมถ้อยคำที่อาจเขียนผิดง่าย จำพวกคำยาก คำที่มีเสียงพ้อง และคำศัพท์ซึ่งมิใช่คำที่ใช้พูดกันตามธรรมดาสามัญ แต่เป็นคำที่ใช้ในภาษาเขียน หรือถ้อยคำที่ต้องการคำอธิบาย คำแปลเพิ่มเติมโดยเฉพาะอย่างยิ่งได้รวมตัวอย่างและบอกวิธีแต่งคำประพันธ์ต่างๆ ไว้ด้วย

จึงสันนิษฐานว่าจินดามณีจะเป็นหนังสือเรียนสำหรับผู้ที่จะถวายตัวเข้ารับราชการ หรือเป็นตำราสำหรับผู้ที่จะฝึกหัดเป็นกวีในสมัยนั้น

ถึงจะอ่านยาก แต่คนก็อยากได้ไว้ในครอบครอง ต้องขอบคุณละครเรื่อง บุพเพสันนิวาส นะออเจ้า