สำรวจความพร้อมคนไทย มุ่งสู่สังคมไร้เงินสด

โดย จารุพันธ์ จิระรัชนิรมย์

ประเทศไทยพยายามอย่างมากในการผลักดันประเทศสู่สังคมไร้เงินสด (แคชเลส โซไซตี้) โดยมีพร้อมเพย์ ระบบการชำระเงินแบบอิเล็กทรอนิกส์แห่งชาติเป็นเครื่องมือหลักขับเคลื่อน ซึ่งหากไปดูพฤติกรรมคนไทยว่าพร้อมหรือยังกับการไปสู่แคชเลส โซไซตี้ ส่วนหนึ่งก็พร้อมแล้ว แต่ไม่ใช่ทุกคนที่พร้อม

รายงานข่าวจากธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยว่า ธปท.ได้เผยแพร่สถิติปริมาณและมูลค่าการชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ผ่านอุปกรณ์อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือผ่านทางเครือข่าย ซึ่งเมื่อเข้าไปดูสถิติจะพบสิ่งที่น่าสนใจที่สะท้อนความพร้อมของคนไทยในการเข้าสู่แคชเลส โซไซตี้อย่างชัดเจน คือ ปริมาณรายการชำระเงินผ่านอิเล็กทรอนิกส์ตลอดทั้งปี 2560 ผ่านทุกอุปกรณ์สูงถึง 3,111.36 ล้านรายการ เพิ่มขึ้น 931.79 ล้านรายการ หรือ 42.75% จากปี 2559 มูลค่ารายการอยู่ที่ 44.30 ล้านล้านบาท ลดลง 2.52 ล้านล้านบาท หรือ 5.38% ตัวเลขนี้ บ่งบอกว่า คนไทยมีการทำชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์บ่อยครั้งขึ้น

เมื่อไปดูช่องทางต่างๆ ที่คนไทยชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์จะพบสิ่งที่น่าสนใจมากขึ้นไปอีกคือ ไม่ว่าจะเป็นการชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์ผ่านผู้ให้บริการที่เป็นสถาบันการเงินหรือผู้ให้บริการที่มิใช่สถาบันการเงิน (นันแบงก์) จะมาจากช่องทางโทรศัพท์เคลื่อนที่สูงที่สุด และเป็นการขยายตัวอย่างมีนัยสำคัญด้วย

ทั้งนี้ ปี 2560 มียอดชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ผ่านผู้ให้บริการที่เป็นสถาบันการเงินทางโทรศัพท์เคลื่อนที่ถึง 1,224.69 ล้านรายการ เพิ่มขึ้น 639.68 ล้านรายการ หรือ 109.35% มูลค่ารายการ 8.99 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 3.62 ล้านล้านบาท หรือ 67.70% เป็นช่องทางที่ปริมาณรายการสูงสุด แม้มูลค่าจะไม่สูงสุดก็ตาม โดยช่องทางที่มูลค่ารายการสูงสุดคือผ่านอินเทอร์เน็ต มูลค่ารายการ 23.63 ล้านล้านบาท แต่ก็ลดลง 6.15 ล้านล้านบาท หรือ 20.67% สะท้อนว่า การชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์ผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่จะเป็นธุรกรรมมูลค่าน้อยๆ แต่ทำบ่อยครั้ง

สำหรับยอดชำระเงินทางอิเล็ก ทรอนิกส์ผ่านนันแบงก์ทางโทรศัพท์เคลื่อนที่ก็โตมากเช่นกัน แม้ยังไม่ใช่ช่องทางที่มีปริมาณครั้งในการทำรายการสูงสุด แต่การเติบโตของช่องทางนี้รวดเร็วมาก มีปริมาณรายการ 30.2 ล้านรายการ เพิ่มขึ้น 19.12 ล้านรายการ หรือ 172.64% มูลค่ารายการ 2.5 หมื่นล้านบาท เพิ่มขึ้น 1.72 หมื่นล้านบาท หรือ 218.4% โดยยอดการชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ผ่านนันแบงก์ที่สูงที่สุดยังมาจากเครื่องรับบัตร ทั้งเครื่องอีดีซี และอีเอฟทีพีโอเอส มีปริมาณรายการช่องทางนี้ 166.51 ล้านรายการ เพิ่มขึ้น 24.29 ล้านรายการ หรือ 17.08% มูลค่ารายการ 4.82 แสนล้านบาท เพิ่มขึ้น 3.7 หมื่นล้านบาท หรือ 8.33%

สุปรีชา ลิมปิกาญจนโกวิท ที่ปรึกษาด้านการพัฒนาระบบชำระเงินและเทคโนโลยีทางการเงิน ธปท. และผู้บริหารโครงการพร้อมเพย์ กล่าวว่า ปี 2559 คนไทยมีบัตรเครดิตกว่า 23 ล้านใบ บัตรเดบิตและเอทีเอ็มรวมกว่า 60 ล้านใบ ในจำนวนนี้ยังนำไปเบิกถอนเงินสดจากตู้เอทีเอ็ม 7.7 ล้านล้านบาท รูดใช้จ่ายแค่ 1.5 แสนล้านบาท ในปีเดียวกันจำนวนผู้ใช้โมบายแบงก์กิ้งของธนาคารพาณิชย์ในไทยมีกว่า 20 ล้านบัญชี มียอดโอนเงินสูงถึง 5 ล้านล้านบาท สะท้อนว่าคนไทยนิยมทำธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่มาก ดังนั้นหากต้องการส่งเสริมชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์ในไทยจึงต้องมุ่งที่แพลตฟอร์มโทรศัพท์เคลื่อนที่เลย

หลังจากนี้ เหลือเพียงเพิ่มความพร้อมให้คนไทยที่ยังไม่กล้าชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์ผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่ให้กล้าทดลอง เพื่อให้การไปสู่แคชเลส โซไซตี้ รุดหน้ายิ่งขึ้น