จูดี เดนช์ ‘ไม่ใช่แค่ต้นไม้ท้ายสวน!’

โดย เพ็ญแข สร้อยทอง

เมื่อญาติมิตรซึ่งเธอรักจากไป "จูดี เดนช์" จะปลูกต้นไม้หนึ่งต้น เพื่อเป็นที่ระลึกสำหรับพวกเขา และความทรงจำเกี่ยวกับผู้คนเหล่านั้นจะยังคงอยู่

บ้านของดาราดังในเซอร์รีย์ ทางตะวันออกเฉียงใต้ของอังกฤษ ท้ายสวนบนพื้นที่ 6 เอเคอร์ (หรือประมาณ 15 ไร่) เป็นผืนป่าอันอุดมสมบูรณ์ โดย จูดี กับสามี ไมเคิล วิลเลียมส์ (ปัจจุบันเสียชีวิตแล้ว) ย้ายมาอยู่ที่นี่เมื่อ 33 ปีก่อน พวกเขาช่วยกันรักษาป่าไว้ และทุกวันนี้ จูดี วัย 83 ปี ก็ยังไม่ทอดทิ้ง โดยช่วง 7 ปีให้หลังเธอกับ "เพื่อนรัก" - เดวิด มิลล์ส นักอนุรักษ์ธรรมชาติได้ช่วยกันดูแล เดวิด มีที่ดินอยู่ไม่ไกลจากบ้านของ จูดี นัก ในอดีตเขาเป็นเกษตรกรมือรางวัล ก่อนจะเปลี่ยนฟาร์มให้กลายเป็นศูนย์สัตว์ป่าอังกฤษ ซึ่งปัจจุบันมีสมาชิกมากกว่า 40 สายพันธ์ุอาศัยอยู่

สำหรับ จูดี เดนช์ คนทั่วโลกรู้จักเธอดีในฐานะ นักแสดงมากความสามารถ เจ้าของออสการ์และรางวัล อื่นๆ มากมาย เธอได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้น เดม คอมมานเดอร์ เป็น "คุณหญิง" ซึ่งคนอังกฤษ (รวมทั้งคนทั่วโลก) รักมากที่สุดคนหนึ่ง แต่มีน้อยคนนักที่จะรู้ว่า เธอมีความรักความสนใจอย่างพิเศษลึกซึ้งใน "ต้นไม้" ซึ่งช่องบีบีซีวัน ก็ได้นำมุมนี้ของ จูดี ออกมาให้ผู้คนได้ชมผ่านสารคดีเรื่อง Judi Dench : My Passion for Trees

สารคดีเรื่องนี้ใช้เวลาถ่ายทำเป็นปี ผ่านการเปลี่ยนแปลงของ 4 ฤดูกาล เล่าประสบการณ์และภารกิจของ จูดี เดนช์ เพื่อทำความเข้าใจบทบาทสำคัญของต้นไม้ในอดีตและอนาคต โดยมีนักวิทยาศาสตร์และนักประวัติศาสตร์ต้นไม้มาร่วมด้วย เป็นการเปิดเผยความลับในชีวิตของต้นไม้ รวมทั้งเรื่องราวซึ่งต้นไม้ไม่สามารถบอกใครๆ ได้

ด้วยเทคนิคและอุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์ล่าสุด จูดี สามารถเข้าใจได้ว่าต้นไม้มีชีวิตอยู่อย่างไร เธอได้พบกับนักออกแบบซึ่งมีไมโครโฟนพิเศษเพื่อฟังเสียงต้นไม้ในฤดูใบไม้ผลิ ได้ยิงเสียงน้ำวิ่งขึ้นลำต้นไปยังใบที่เพิ่งคลี่ออกใหม่ รวมทั้งนักวิทยาศาสตร์ซึ่งใช้เทคโนโลยีการสแกนแบบ 3D เผยให้เห็นต้นโอ๊กซึ่งเธอชื่นชอบในมุมใหม่ รวมถึงใบจำนวนนับแสนที่น่าอัศจรรย์ และกิ่งก้านสาขาอันกว้างใหญ่

ตลอดจนถึงต้นไม้รู้สึกอย่างไร สื่อสารกันอย่างไร พวกมันต่อสู้กับกองทัพผู้บุกรุก รวมทั้งสภาพอากาศที่รุนแรงได้อย่างไร จากภาพถ่ายดาวเทียมของนาซ่า จูดี ได้เห็นว่าต้นไม้มีประสิทธิภาพในฐานะเครื่องจับคาร์บอนซึ่งกำลังต่อสู้เพื่อปกป้องโลกของเรา ผู้เชี่ยวชาญด้านเชื้อรายังแสดงให้เห็นถึงสิ่งที่น่าพิศวงซึ่งเกิดขึ้นใต้ผืนดิน มองเห็นปลายรากของต้นที่เชื่อมต่อต้นไม้หลายชนิดเข้าด้วยกัน เป็นระบบอันเหลือเชื่อ ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในชื่อ วูด ไวด์ เว็บ (wood wide web)

ทั้งหมดเป็นสิ่งยืนยันให้ จูดี เดนช์ (รวมทั้งคนดู) รู้ว่าต้นไม้ไม่ใช่แค่ต้นไม้! พวกมันเป็นชุมชน ซึ่งช่วยเหลือซึ่งกันและกัน รวมทั้งช่วยมนุษย์และโลกด้วย

สารคดีเรื่องนี้ออกฉายในช่วงปลายปี 2560 และได้รับการตอบรับอย่างดี นี่เป็นครั้งแรกที่ จูดี อนุญาตให้ทีมงานเข้าไปในอาณาจักรส่วนตัว และบันทึกภาพมาเผยแพร่สู่สาธารณะ สถานที่ซึ่งเธอเรียกว่าเป็น "ป่าความลับ" เพราะถึงแม้ว่าเธอจะรักต้นไม้มาตลอดชีวิต แต่กลับรู้สึกว่าตัวเองรู้เรื่องเกี่ยวกับป่าน้อยมาก

"ฉันคิดว่าต้นไม้เป็นส่วนหนึ่งของครอบครัว มีชีวิต หายใจ และมีสังคมเหมือนกับพวกเรา"

นานแล้วที่ จูดี เดนช์ ได้สร้างประเพณีส่วนตัวขึ้นมา เธอปลูกต้นไม้ให้กับเพื่อนหรือญาติที่เสียชีวิต และปฏิบัติต่อเนื่องมาจนถึงทุกวันนี้ ในสารคดีเรื่องนี้คนดูจะเห็นต้นไม้ต้นล่าสุดซึ่งเธอปลูกให้แด่ โรเบิร์ต ฮาร์ดี เพื่อนนักแสดงที่เสียชีวิตในกลางปี 2560 ระหว่างเดินอยู่ในป่าของเธอ จูดี ยื่นมือไปสัมผัสต้นไม้อย่างรักใคร่ผูกพัน ไม่ว่าจะเป็นต้นไม้ของน้องชายชื่อ เจฟฟ์ หรือต้นไม้ของ ไมเคิล ผู้เป็นสามี

"มันคือความทรงจำผ่านสิ่งที่มีชีวิต" แม้ว่าคนเหล่านั้นจะไม่อยู่แล้ว แต่ว่าความทรงจำยังดำเนินต่อไป "และยิ่งมหัศจรรย์มากขึ้นๆ"

สำหรับ จูดี เดนช์ ต้นไม้ไม่ใช่แค่ต้นไม้ แต่เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีความรู้สึก เป็นความทรงจำ เป็นส่วนหนึ่งของครอบครัว และถ้าคนอื่นๆ ล้วนคิดอย่างเธอ โลกคงจะเขียวชอุ่ม และอุดมสมบูรณ์กว่าที่เป็นอยู่